! "
# $
% &'( &))*
+ ( " " ,
-" . / 0
1 2 3 1
"-" + " " 1
456678 1 9 .
" 1 ( " / ( :"
9 , ; ( ,
< . 9 :
1 ( = , > ?
. @ -A ( B 9 < 567C 5676
9D ? E ( 1 - 1 456 56F78(
. 56F6
G " - 9 H / . " :
1 + 566) 4 , B A 1 8(
" . 1 9D .
1 " 1 9 <
: 1 I+, 566'( J 5667(
566F( @ 5666 1 &))5
1 " ( , ( 9
. 1 9 " ( + E
+ , + " + 1
9 . " " " : 567C 9 # @ K
I%
@ K 4I@ 8 + /
. . " " ;
3 " +
" ; ( E :
" " ;L 55
56FC B 1 4B 1 @ ;, 1 - B@ ;8
" 3 : B@ ;5))( 1 M 5)) 9
1 E. , " 1<
" " "+
1 / N , E &)))
# 1 5 ;"
Evolução do número de contratos de opções
sobre Índices
0,0 100,0 200,0 300,0 400,0 500,0 600,0 700,0 800,0 900,0 1 9 9 9 Q 1 1 9 9 9 Q 3 2 0 0 0 Q 1 2 0 0 0 Q 3 2 0 0 1 Q 1 2 0 0 1 Q 3 2 0 0 2 Q 1 2 0 0 2 Q 3 2 0 0 3 Q 1 2 0 0 3 Q 3 2 0 0 4 Q 1 2 0 0 4 Q 3; ( # @ G " "
1 "
-O P G " " :
. > 3E 9 9
-/ Q Q "
+ ( " " :
1 +1 ( :" 1
-9 O E , P @ 4566F8
" " 9
-, R C E 9 4 8
( 4 8 1 " 9 .
4 8 : :. . 1 9
1 9 + 9
+ " ( " " : 1 >
= + + :" 1 9 + E /
" $ 9 "
( " " : 1
+-1 $ ( +1 9 R 1
> : 1 @
+ + :
9 + " " /
+ / .
: + I@ 9 : 1 " S
1 + 4I@! 8 B ( , ( :
( " /( " 3
1 I@! ( - 9 ( : E
I@!
(
R :
-R 9
. L ,
9 9 : + I@!( "
: : T
. ,
G ( " U 1 4566F8
9 " M *)) 4" R &8
" E ( 9 : 1
I@! 9 /
<,-" 1 B 1 4BI;8
1 9 / < 9 :
1 I@! 2 4&))C8 " " 1
-:
9 : + 1 9 E @
1 " 4&))&8 1
-: ( " " +
" : "+ " 9
: "R 1
E 9 ,<
I " K% 4566F8( @ 1 4&))58 G 4&))C8 ;
9 + : (
> : 9
+ 9 , I@
-" -" - 9 ( I@ +
. " E ( ,
1 "
E-; E 1 / 1 < (
/ " " @ K (
., / 1
" E : :
/
: 9 / 1
: ( +
I B . + :
+ : 1 : :
:" . ( , "
9 " 9 <
9 ( R R
1 + 1 R " : (
1 " " ,
; I@ .
-4 " 4"
- 8 3 / ( " " S
4" - 8 " 1 1
"
458
4&8
+ 4" - 8 + / "
4 , 8 + / 1 4 , 8 3 1 +
"
L ( 9 "
"
3 ( " 9 1
" " ( : ( 9 1
: B . " " V
= ( , 1
L 1 " "+ 9 4;G 8
1 / 1 9 " 4II;8
, ( 1 1
-@ , ( 1 + ( 3E 9
1 E @ ;,
-R " 1 " II; 2 W
456768 2 W % 4&)))8
B 4 ( +( " / E"
1 E" N
9 + 1 4 + 9 "
" "
9 , +1 ( - " :" .
- 1
-4C8
$ N4,( 8 (
4'8
9 + 3 41 8 + /
+ 2 4
/ 8 + " E 4 , 58
O 1 P 4 8 4C8 1
4*8
4X8
( E1 "
9 ( ( +( 4
, ( ( 8(
;G 9 " / + +
9 + " 9
3 " 9 1 " S
1 + ( 1 ;G
478 , : W(
+
; " - < # %
-W ( 3E 9 + 1 . 1
-+ (
4F8
9 . , < @ K
9 E ,
+ . II; / " E
" ( + > (
-1 ( < ( , (
( / " E
-1 " ( 9
3 ( ( E " /
-E
B +1 .
R 5 - 9
. +1 ( ( (
468
1 9 , 9 " 0 ( 9 3
1 0 .
; ( 1 1 9 468
+ 1 L +1 (
( 1 9 +( ( 1
+ ( 1
" + 9
45)8
@ 4 " " 8(
-E "
! " " S
458 / (
( + I@
(
4558
B + ( .
( 4558( < 1 1+
-( 1 < @ K
(
B 1
Y " ( +( " - 9
" " : 4
Y / ( +( " @ S - 4 8
1 1
# 1 &
A
T
I
V
O
S
Índice
Processo
Unidimensional
.1 9 : +( > (
" (
+ . 1 1 9 1 3 ?
: 9 9 :- , (
( : "
. 1
"
N : " + + + 1 + (
9 1 1 / E
B 3 " 4
; /
= (
B Z
( +( + E
; ( - H $( 9 +
O 1 P E -+
( +
[
+ :
1 1 +
-( + +
-9 " + 1R
S
!
; + B - :
< ., 1
- $(
( " (
45&8
3 ( : + $ + +
( 3 +
" : "
-( +( " / +
+ "
/ ( 3 :
9 3E 1 9 : 1
I@!
"
1 9 " : 3
-E" " ( +( : 1
; (
( : + 1 /
( +
45C8
9
= + : 1 I@! + ( ,
- " - "
" 9 4 " 8(
1 9
4 " 1 8 ; 9 ( 9 +
" / E"
#
!
B 1 9 : + " + 1 +
., ( +
3
45'8
$
#
"
B 1 : + 1 +
" ( 3 " "
$(
45*8 3
B " R ( 1 (
.-45X8
, + :
( + 9
4 ., " E" 8( : : + 1 + (
( 1 I@!
%
&
'
#
, 1 , " ( 9
-9 " + " S
1 + ( .
( + " S
%
(
+(
4578 5
9 Q Q 1 + !
" 9 ( 57 + E " 9
! 45F8
" 4568
3 ( ! + +
:. "
: E " ( " 0 / " (
+ + + " " 0
/ #( :
9 + I@! 3E 9 9
" E
% "
4&)8
% # !
4&58
5; @ S
% $ # "
4&&8
9 9 : + : 1 + 1 + ( 3
., " E" ( + $ 9
I@! I ( : 3 : 1 +
+ ( 3 ., " E" ( E
+ I@!( 9 " 3
H 1 ( - 9 " "
: : + 3
-< @ "
3 I@! + 9 :
+ + ( + 1
: 4 R & 9 " ( , + +
+ ., 9 8 1 I@!
E + + 1 + 3 S (
, R < 1
@ : I@!
$ &
(
)
- < @ 9 1 I@!
( +
:
$
&
= - E "
" 3 ( " - 1
-+ 1 1
;G
9 . 9 " "
+ ;G
E- 9 .9 (
- 9
G
" - - +
: ; " 9
3 ( 9 . 3
: 3 1 " (
( 1 II;
( " 1
4&C8
3 ( + E "
&C 9 < " E"
< H 1 4 (
-S " " 8
< , + + "
-/ "R- -
-1 E 9
: ( 9 ( <
9 9 : + + 1
-+ (
,< " +( 9 : + +
+ ( : +( (
1 (
E 1 ( : . + :. 9
E 0 . "
E +
: ( - 9 3E +
4 IB8 + . 9
+ @ "
: 9 + @ % 456778 + 1
9 1 + " " "+ IB
$
*
B 9 : + + 1 +
.,
; ( E : + &5
$( E / E
( +( / E ( ! "(
0 1
9 "
$
9 $ + " S " 4N
-! " R 58
" 9 E
$ 4&'8
4&*8
4&X8
&' &X " 4 "+ 1 8(
1 1 <
+ 9 : + I@! :
" ! < .
% %
% %
9 < 3E 9 %
1 : 1 + 4 &5 8 ,
" !
\ " 9 "
B " ( " 9 1
+ ) " > (
! 4&78
&
&; < + 9 @ S
-9 9 - S
< .
( : 3 3 +
1 + ., ( ( 9 : + I@! +
-9 " :
" 1 <
% +
(
- / +
+ 9 1 . "
9 " : 3
+ :
+ ., ( 9 1 I@!(
9 9 : 1 I@!
( 9 ( /
E : : 3 "
E 1 ( 9 (
9 : 3 1 I@!
B ( - / + IB
IB , " < ! :
+ ( 9 ( 4 +
8 <1 / IB 3 .
-" 4 8 1
( 1 - " < 9
: 1 ( ( I@! ( 9 <
I@ B +
I@ : 3 (
1 " < + 4 8 E
-9 : +
+ "E" 9 3 3 9
E / + ( + 3E" 9
9 0 9 - :
. B
-/ + IB 9 .1
-? ,:" / 1 .
-B 3 " + 1
-. + / 9
+ / +
+( / - IB >
9 G ( + 9
3 ( : 9
-: +
9 "+
" ( / +
/ - 1 . 9
( , ( "
3
%
&
,
! - " " : , :
-" % ] ( +
% ] / " / - , 3
( : :
, : + ( +
: + + C
1 I@! B
( 3 ( S
: +
E +
: / E .
B 1 + 1 (
: / II; "
-/ II; ! "(
II; .
$ 9 $
( : 1 9 " + C
$ $ $
L + - 1 3 < >
-/ , : + ( (
( +( " &
%
&
L / E " "
+ " - 1 : ( 9 < 1
( " >
< @ I ( " - ( IB
/ +
" 9 9 (
- 1 1 & 5
-" 3 < " : / (
C;, , ! "
-: " & N R 5
+
3 <
I@! 1 4X)
3 < 8 & B - "
E 1 : 1 - + >
1 IB 9
; 1 3 . 1 \
-1 " O < P 1
" "+ E " - < (
"+ + <" , B :
-" " / ( + + " E 1
3 < 9 1 ( "
IB 9 ;
E 1 " 3 <
-; 1 ( " - ,
9 -@ 3 <
9 " - + = +
+ " " 9 9
-9 E 1
%
.
!
= - . : :
+ + ., 4 + 8 : :
+ 1 + ., 4 1 + 8
+ (
-" 1 9
" . :"
1 + - R ( 3
" 9 9 < @I!
+ "
.1 <, E1 O" P , :
+
# 1 C ; 9 , : +
Aritmético
Geométrico
Volatilidade baixa
Volatilidade Alta
Ausência Correlação
Correlação Negativa
Ausência de Correlação
Correlação Positiva
Correlação Negativa
Ausência de Correlação
Correlação Positiva
Volatilidade baixa
Volatilidade alta
# 1 '
R 5 . - > / "
-'
IB / I =H @ X 5 1 <
1 - < /
-B K% / " > - " > ( 1
1 + K 4566X8
-5)) " / 9
/- 5)) +
' / " . 1 9
B K% 9
% $
-
-1 " /
-" E
1 , 4 , 8( 1 E. = K %
456778 ; 1 + 9 (
-,
# 1 * I 1 ,
Máximo
Quartil 1 Mediana
Mínimo Quartil 3
9 , = K % E *)^
/ - + +
-" 9 : " *
- R E E
-1 , ( 1 + " 9
1 <, E1 (
- 1
-9 .
" 1 9
+ 1
+
* 9 : " + ( 9
" ( 9
# 1 X N @ , B 1 "
2,021 2,026 2,031 2,036 2,041 2,046 2,051 2,056 2,061
2,021 2,026 2,031 2,036 2,041 2,046 2,051 2,056 2,061
# 1 7 N @ , R B
2,045 2,050 2,055 2,060 2,065 2,070 2,075 2,080 2,085 2,090
2,045 2,050 2,055 2,060 2,065 2,070 2,075 2,080 2,085 2,090
# 1 F N @ , B " 2,158 2,163 2,168 2,173 2,178 2,183 2,188 2,193 2,198 2,203 2,158 2,163 2,168 2,173 2,178 2,183 2,188 2,193 2,198 2,203
# 1 6 N B 1 "
# 1 5) N R B 5,141 5,166 5,191 5,216 5,241 5,266 5,291 5,316 5,341 5,366 5,391 5,141 5,166 5,191 5,216 5,241 5,266 5,291 5,316 5,341 5,366 5,391
# 1 55 N B "
9 9 " + , + 0
-+ 3E 9 ,
= K %( I 9 Q Q 1
( +( ( ,
= K % , ( 3 ( <,
9 9 " + + 0
+ 3E 9 , = K %(
, I " 9 O P
1 ( +( (
, = K % , ( 3 ( <,
, +
9 + : - < 9
+-1 R 5 + " : "
" 4 -" 8 L / - *^ :" 1 . >
= 5
; . B 1 " B _ B "
N @ , 3 3 3
N 3 3 3
( < 1 + < + 3 9
9 : "
-+ 9 ( " - +
B ( 9 "
-( - : " ` +
1 + R ( "
9 " , ( < 1 + +
3 (
# ! E. 5& , " 9 : "
+ ; " "
+ 1 .
# 1 5& " 9 : "
0,00 0,20 0,40 0,60 0,80 1,00 1,20 1,40 1,60 1,80 2,00
CN AC CP
Volat. Baixa Volat. Alta
9 9 " + , "
9 9 " + ( 9 +
9 9 " + , (
+ + 9 + I 9 "
+ ( E 9 R +
9 +
. "
= 1 E R (
+ 9 + / ( 3
9 + + :" :
" 1
9 E 9 B "
+ B " ,
+
:" 9 9 9
1 9 : + "
; 1 :
: 1 1 "
1 9 E
9 1 9 : + 9
" 9 9
9 " + , ( + ( 1 1
- " : - 1
9 9 "
1 9 : B
" + 3E 9 / 9 ,
1 9 + 9
" + ( + I
9 9 (
1 / 9
/ +
(
; / /
9 1 ,
-E
E @ K :
9 9 9 +
9 : 9
( 9 9 <
-@ K 9 1 I@!
: + + 1
I@! ( / 1
: + 9 (
9 + <
-@ " "E E 9 "
: ,
. 1
# <
, : + 9 /
, : 9 , (
9 ( + : 9
- + 9 + /
-1 ; 3 9 (
1 ( 1 1 1 E"
" -: (
, : + + 9 +
-+ :" 0 . "
1 9 : 3 ( + 9
E @ K : +
:" ( " - " :
9 + + : ( "
9 / :
;, " ,
9 + :" 0 . "
> 4 , : ( : ( ( 9
8 (
" 1 :" , , < "
1 : " M *)) /
1 ( , ( +
% # $ 4&))58
0 & 1
-0
"
2
)
#
3 " +1 -. (
3 (
3 & 9
E 4 " . " 8 ` 9
. + ( E ( +( 9
9 + 9
I $
; (
9 :
0
+
#
"
3
*
:. : + * (
/ ( 1
-1 K 4&)))8
= ! "
3 ' () $ ' " * + * (
()
B " K " , - * - .
/ , - * $ , - * - 0 * / * *
N 9 E : +
( 3 (" *
( + *
( 9 " : II; 9 * (
E , * " 9
+ * , * " * +( , *
, *
, * , *
9 " K " + " ( 3E 9 + .
B ( E : II; +
$ $
9 $ $ ( +( 9 1
Q Q 9 1 + 1
0
4
5
6
-+
6
1 , / " / , :
+ , +( "
B 1 "
B "
N @ , ( (
N ( (
0 $
7 )
#
#
0 $ + &
N @ , B 1 1 ; : -N
= 56F 7(X5X) )())))
N @ , B _ 1 ; : -N
= 56F '(X75) )())))
N @ , B 1 ; : -N
= 56F )(F6CC )(C7&7
N B 1 1 ; : -N
= 56F 6(&XFC )())))
N B _ 1 ; : -N
= 56F F(&'6) )())))
N B 1 ; : -N
= 56F 5(*&XF )(5&F'
0 $ + * ,
N @ , B _ 1 ; : -N
= 56F 7(X5X) )())))
N B _ 1 ; : -N
= 56F 7(X5X) )())))
8 & 1
-
9 (
)
-: 9 "
Q Q
; 1 ( : + 9
-: 9 +
9 : 3
" " 9 /
+ 1 9 , M *))
" @ 4566F8 1 9 " " :
3 " 9
-3 -34; + 9 1 ( 3E 9 "+
9 9D 1 < (
1 " #
1 1 3E 9 "
" ( Q , Q 9
Q Q M *)) + + 9 9
: " +
M *))( M *)) + : :
*)) " 4" / 8 1
1 ( " 9
\ " / E : "
" . 9 +( ( + +
., ( : :.
; E 9 " @ "
" &))&( :" " $
: @ N; + -: 56XF
-+ 1 @ N; \
" ( ( < :
+ . E @ N; + "
+ 1 :
F)^ 1< " . 0
"
< E @ N; + ,
12%3-4 0
+ 0 + 9 <
9 < ( 0 + : 1
5 %
+ 1< " " ( " + " .
( + 1< N + " 1<
\ 9 < 9
-" 9
( 1 " 9 ( 9 <
+ ( +(
L : E 1
9 1 0 , : "
" E " + 1 1
, : ; 1 ( :
( : /
9 E ( E 9
@ 1 .
" ( I ( G @ ( # / 4 8 N
-% 1 , 1 - , B
I S U K L " %( A K 1
@ ( H 456678 G . G 2 <
55 ; ; B
@ @ K 9 % 4&))'8
@ ( 4566F8 = 1 , I -! S-2
@ K( # ( I 4567C8 = 1 B
H ; %( F5( XC7-X*6
@ % ( 456778 I B .
' C&C-CCF
@ 1 ( G I ( # ( 4&))58 , I
I 1 G% @ K @ I I E
G ( ! H "( N ( I 4&))C8 1 @ K
@% B 1 A K 1
@ N; ( 1 SSS "
2 I W G 456768 I 1 1 I
-I K ( ;=( &)( CF5 - ')F
2 ( G ( 2 4&))C8 1 , I
I K I S H 1 1 I L " % = 1%
-%
2 ( 4&))C8 ( # G " " 2 2 W % ; 4&)))8 # G " " = %
( A % M
( N K 456678 @IM#
I " K% I ; 4566F8 # ` "
% N CC C
K ( @ 4&)))8 G ] ;9 * ; 1
KI 4566X8 = G 1
1( ! 456FF8 H 1 C ; @ K TB
A 4&))C8 A ` " # N & A %