Citius Altius Fortius ' Journal of Physical Education and Sport, University of Pite0ti
Online Publication Date: 10 December 2009 ORIGINAL RESEARCH
OUTDOOR RECREATION THROUGH THE PRISM OF ACTOR'NETWORK THEORY: CHALLENGES AND PROSPECTS
LES LOISIRS SPORTIFS DE NATURE AU PRISME DE LA THEORIE DE L’ACTEUR'RESEAU : ENJEUX ET PERSPECTIVES
Yohann Rech,
Jean'Pierre Mounet,! " # $ % &
Résumé : ' " ( ) * ) " # +) ' +)
) " # "() ) * ' +) ( , , "(') " *')
-./0 1 ) ./. 2 - ) # 3 ) " ( ) ' "
) 4 " ' ' ) " ,) 5 6 " ) 2 ) "( "
( , " *') 7 ( 8 ) 9::0 ( 5 " ( )" " " )
'8 +) # ( +) " ) 5 2 ) ( , "()
, +) ) +) ) ) , " , " ) 7
( # 3 " ) 2 # ' " # " # " ( )"
" " ) 2 ) "() 3 " ##
* , # # +) " "
"() , 2
Mots'clés : " ) ) * ) ) ,
Abstract: * ; < ' 8 ' ; ' ; # " ' 8 < ' # #
* ' ; < 8 ' ,, , # ') " *') - ./01 ) ./. 2 '
# ' ) " # 3 ) 4 # ' ,
,) 6 ' ) " 2 8 ' , # *') ' 8 ) 9::0
' )"8 # ) ) '8 # ' " #
2 ' ) , , ' ' < ' " ' ) " ,
' # 3 8 # 2 8 ) " " , ' " # ) #) #
' )"8 # ) 2 ' ) # 3 ; " ##
" ' , 8 +) ' # # 8 " 8 )" , '
' # 8 , 2
Keywords: ) " * ; < ) ,8
I
T
I
U
S
A
L
T
I
U
S
F
O
R
T
I
U
S
'
J
OU
R
N
A
L
O
F
P
H
Y
S
I
C
A
L
E
D
U
C
A
T
I
O
N
A
N
D
S
P
O
J
P
Citius Altius Fortius ' Journal of Physical Education and Sport, University of Pite0ti
9
Introduction- ) # 3 ) " ' " ( ) * ) )
' " ) 4 " ' ' ) 6 " ) 2 - " ) ) "
+) # +) # " 5 # ( 4 " " ,
, +) ( ' +) " ' " , ) ) , )
2 ' " ( ) * ) ( ) (' ) +) ) ) " " "
, ") " ) " " ) 2 ) ' " ) #
) ' ) +) " ) # ( " ( )" "
# " ) 2 ) " ) # " )3 " ' " ( ) *
) # "( +) ) 2 ) +) , ( ) 5 7 ( )
" " ) " ' , # +) )3 " ) 2 #
) " ## ' +) ) ( ) ( )" " "
) ") ) #2 )*" 7 " # 3 ' +) ) "
"( ) ) ) " " ## )" +) " "
" # " " " "(' " # = 2
Les trois fondamentaux de la théorie de l’acteur'réseau
' " ( ) * ) ) ) +) # " " ( )" "
" ' +) - ./0 1 ) ./. 1 ; ..> " ) +) +) )
) 7 5 " 8 , " , 2 ( ) +) ' " ( ) * ) "
7 ) , " ( , " ") )
) , " ) 9::0 2 () " # " ' " ( ) *
) "( , , " ") 3 # 5 )
( " ") # ) ' +) 2 ) ) ( ) " +)
' , +) " # +) ) ' +) ) )
' ) ( , , )4 ) "(') "( ') " ' )
# ) ) * ' +) 2 ) ) 4 " ' ' " " )
)3 " # +) ) ' +) 2
) ) 9::0 5 " ? ) " ) 2 ) "( "
( 5 " " ' ) +) 5 ") " ") "
' +) # +)( # ) " # "( , *') " ( 8
" 8 2 ) " " , " ( ' ' " , @ A " ) )
) +)( " " " 6 ( ( 8 +) 5 +)
) ? , ) 2 # ( +)? " " @ A ) 9::0 99 ( *
7*" " " ) # " # 2
' " ( ) * ) " 47 ) B) " " ## )" 8 4 )
< 9::> 1 C ' 9::D 1 E ) 9::F ) # , 9::F ) "
) ! ) 9::F 1 & ' ! ) G 9::. 2 " # " )3 ' " ( ) *
) ) ) * " ) ( )" " " ) ## )
" )## ) ) ( " ) , " 3 )3 ( # " "
, 2 " ( "( +) @ H +) H A ( 7 4 " ' '
"( , ' +) +) ' ) )3 +)
" "( " ) 2 ( , " ") # +) " " ) "
# ' )3 5 ' +) , +) ' " , +) +) , " 2
Les dimensions de l’innovation sportive : technologie, organisation et changement
G +) ( # +) )3 " ) ) +) "( )
) +) , " ( " ) +)( )
" 2 ! " ## ) ) E , ./ 1 ..D ) "
+) " " ) ) +) ) 7 ) +)
" ## '8 " ) ) ! ) 9::: 2 ( "() )
+) ( " ) "( @ A +) , ' 5 "
) I " " # " " ) +)
) ) " " 2 ! +) +) ) "( ) " ( ) *
) ) ( " +) " ) * ) ) +) ) )3
+) 2 ) ) " , )3 ## , ") ( 2 -(
J
P
Citius Altius Fortius ' Journal of Physical Education and Sport, University of Pite0ti
J
) ( " " ) 7 ) 5 " ' " ( ) * ) " ! ) -' ##
..0 2 ) )3 ( 5 " # ) ) ' +) ) " # )
'8 +) 8 +) ) ( 2 ( ) " " ##
# +) ) ) " ) # ) 7 6 ) " )
" ) " 7 ( " )3 2
) "( " ( " ) " ' +) ) ' , +) "
) ) " "( +) K # #
" " +) 2 ) ) ( 3 " 2 ( "()
7 ( " " " # ) +)
)3 " +) 2 ## +)( # 4) +)(7 5 ) # ' ) 5
" ( , " " +) " ") ' ) ) ") )
) , ") 2 , +) " ( ( ) ' ) ( ' , +) 6
+)( ) ( 4 # " ') " 2
) ' +) ") " ) " "( , ) )
3 7 ) ' +) " ) "() ) ) * 2 ( 3 ")
, # # " " " ( " ") ) (8
2 ## () " +) ) ) < 2 L
, # +) " , " ) " # ") " <
( ) "( ) ) " < 2 5 ) ) " ( +) +) )
' +) +) " ) " " ' * 2
! ( , " ( " " "(' " +) 7
) +) ) " " " 7 ) ) "
" " ( ) * ) ) ) " < 3 2 7
) ") ) ) , " ( 2 " "('
) ) " " ( " ) ? # 4 ) 2
! 3 , " ) , 7 ' +) ) "()
" " "() ) # +) 7 ' +) 3 "( 2
# ) # 3 ) ( "( " +) ") ' , " )3
# "() ? 5 2 -( 3 " ' , +) +) ## "
"(' " 8 , 2 3 "( +) ) "(
7 " ( , 2 ) " ) ##
) ) ) +)() 4 # 6 ) " " " # "( , "
< 2 ! )*" 7 " ( ' , +) +) 7 , ) )
) " )3 " ) 2 ## () 8 +)
, " ( , # " ) 5 " ' +) " ##
+) ( ## 2 ## 7 K " 7 , +)() , " )
) +) ) "( ) ) ) " ) , 7 ) ") )
, " ) , , " ) )2 - 3 M ) " ( 3
' , " " ) 2 , " *
' +) " ) # 7 ( , " ,
") " , , 2
L’anthropologie symétrique des sports de nature
- ./0 ) ) # " " ' " ( ) *
)2 ( )" 8 +) " ') " *') ) +) " " "5
+) ( ( )3 " ) 2
() " ! " ) " ) @ " , A 7 ) 3
+) +) 5 " ) +) 7 ) .. 2 L " )
) ) " " , 2 " ## " " )
+) ? " ) " " 5 )
) "() ) ) " " ' N # 5 "
') 2 - 5 +) " ) ) ") ") +) ") )
" ) +) ( 5 " " +)
, # +) 5 , , ) ) " 2 ) )
) 3 " ) , " # = " " "( ) +)
) " " ) 2 ) "( , " ,
J
P
Citius Altius Fortius ' Journal of Physical Education and Sport, University of Pite0ti
>
+) N " # ( 4 "() " " )" ) # +) 2
-, " ) ) "( +) " ( , " , "
) " ? +) )32 ) +)
) ,) 5 )4 7 +) " ,) +) ) , )
) 3 ) " +) +) "( )
") " , ( 8 , "() ) +) ) ) #
) # ) 2
( ) ( , " *') 7 ( 8 ( 5 ) 5 " ( )"
" " ) # ( +) " ) 5 2 ! +) (
, ) " 5 " @ *') A " , # 5 " ## 2 ) ( , "
" # " ) " ( ) " ) 4 ) " ) )
" ## +) & ' ! ) G 9::. 2 ## *') ) " @ )
" A ) ) 9::F >/ 2 '8 +) , ) B) " )
"( " ) 2 -( 3 " 4 " " , " # ' ) +) ) )
" < " " ' +) +) 7 ( +) ) " ' ) ,
) " " ## "( , "() " ) ) 7 )
, ) 4 ) ) +) ") , 2 # ) " , "
+) " " ) ( " ## " , # ) " *
') +) ) " +) 2 ## " ## 5 , )
) " ) +) ') ") " ) # +) "
, "( " O
Quel « social » pour l’étude des sports de nature ?
, " ( ) * ) " " ) )3 ) ")
) ) # " ( +)? 2 - , +) ) ) ) , "
, +) 3 P # ) P 8 " ) )3 ) 7 )
# 3 2 - " ) ) "( " @
)3 A ) K ( 3 " "( " ") )4 ) ) 5 2 ' "
( ) * ) ## ) " ) ) " # , " ' +) 2 "
7 ( " ) " " ) " ( )" , 7 3
( ") #2 ## " )3 @ 5 A ) " " , ..J )
" "() ? " ) 3 " ( 8 " ' ) "
" ## 3 "( " " ## ) +) ) ( # " ## 7 (
! ) 9::. 2
3 ( )" " ( , " " # " ) )
'5 ' 5 ) # ) ) 6 ) " +) ' " )
, 2 ( , " 5 , " 4 " +) +) # +) , ") "
# " ) " 2 ( )" " ( ") # ) " I
+) 5 )3 " ( ( 5 ) ) ) " # ")
2 ) I +) " ) +) ) * # ) , , 7 ( 8 )3 +)
) 4 ( )4 ) 3 ) ' 2 ' " ( ) * ) , " "
"( )" " ? ( ## " " " " )3
2
La gestion participative des espaces de nature
, ") +) I ) 9::0 ' " # #
) B) " +) ) " " ) 2 +) +) "
" () , ) )3 " " " +) " ' " "
" ## ) 2 ) " ) 3 "
) " +) , # # " " 2
" ) ( ) " ) ) +) ! ),
9::J " ) , ' , 2 # " " " ## 4 )3 "
) # "() , " "( O , " " ##
+) +) ) +) 2 ## ) ) )" "( ) , "
8 , +) 8 ) ) +) ) +) O
-, "( , ) , )3 # = " )
J
P
Citius Altius Fortius ' Journal of Physical Education and Sport, University of Pite0ti
D
, +) ' " " 2 ( 4 ) " "()
, ) " " ) 7 ) , ) " ) )3 ) # 3 "
)" " # ) " ) ) 4 " 2 ( ) +) " #
" ) " ( ? , ) , ) 2
- ) " " , ) # " " " 2 5
) +) " , " )" ) " " ) 2 ##
" ) ' N " ) 3 ( )
( "() ) "() , +)( ) ) )" " ! ) 9::F 2
) - 2 9:: ) "( )" ) 8 " " 7 )3
+) ( ) 3 ) ' 6 # )" " # +) 8
" +) " , " ) 2 5 , " )" )3
" ) ) ( +) O ) 8 "( 3 @ "
) A " # " " )3 +) " )
") " ) ) " * 2 +)( " , "
( ) * ) ) " ) )3 # " " +) "
+) " @ +) A ) 9::0 " ( , " " 2
) ) # ' 7 +)( ) +) " " # "
) # " , 5 " " " * ) " "
)+) +) " ) 3 2
Conclusion
" " ' " ( ) * ) ) )
' ) +) , , " ( )" " # " ) 2 ) )
, " # " )3 " ' ) , ") 2 )
) " ) # ( 4 " ) )
' , +) ) # , ) ( " )3 ' ,
4 ) 2 - " " ) @ A " ) K
") " ) " # ) )3 )4 ) ) " ) ) (
4),) "( "( ) " " # * ? ) 2 ) #
+) " 8 +) )3 " ) "( ' 7 ) #
"( ' ( )" " ) , ) # 3
) # " " " 2
( " ) " ( ) * ) ( +) ) , " ; ..> 2
-" ) ) ) ) )4 ) 7 3 +) +)( #
" ) " , ( 7 ' ' 2 +) +) # 3 +) ) )
" ) ( ) " 2 ' ' 7 # , ' +) 7
" ( , " " ) 2 ) ( , " +) +) " ' '
+) ) ) ) )3 " " ) )
2
Bibliographie
- !2 ./0 @ ) ) , " ") 2 " " +) *C +)
" * ? ' ) " " *G ) A !" #J0 2 0.*9:/2
- !2 ) 2 G ' Q2 9:: $
" ") ) 2
< 2 9::> @ ) " ,2 ; " ; ,8 # ) A 2 > RJ
2 9FF*J: 2
C ' 2 9::D @ ) 2 * ; < ' 8 " ) ' A
2 D R9 2 JJ* D:2
) G2 ./. ! " ) 2
) G2 .. " % " )
8 2
) G2 9::0 & ' ( ) " ) 2
; C2 ..> * + L3# " G <; 2
) ) !2 9::F !" $ ! " " ") ) 2
! ), -2 9::J , " " ! %2
J
P
Citius Altius Fortius ' Journal of Physical Education and Sport, University of Pite0ti
0
! ) C2* 2 9::: ! - % . # )
" I ) (% 7 , & ' ' C ' )
2
! ) C2* 2 9::F @ " ) " ") A #
# D R9 2 09* 002
! ) C2* 2 S -' ## 2 ..0 @ - ) 8 # & T A / ( )
) J 2 9JJ*9D>2
, 2 9::F !" " % 0 #
" '5 " " C ' )
2
*! -2 ! ) C2* 2 9::. @ - 8 , , " ( ) A $
& 6 ' 6PP 2 P" ) F/F>2' 2 - ) F 9::.2
-2 ..D ! " 2
& ' Q2 ! ) C2* 2 G !2 9::. @ ( " " ) 6 ( ) " )
" ) " "(' A R J0* JF 2 DD* F 2
E ) &2 9::F @ ) 2 * ; < A ) ( # 2
J> R> 2 .0 *.F02
E , 2 ./ @ U) ) O U ) 6 " 3 ") ) ) ) A " -2 ) " 2
" $ E , 2 9J.*9>F2
# " # , ' +) 7 ' " ( ) * ) ) ,
) , +) ) 8 '5 5 2
) " ") ') +) 7 )
"() " # ) ) # ) +) "() ), " ') 2
) 5 ) ( ( +) +) ( " 2
) ) ") ) ) " )3 ) +)() ) ") )
" " 3 " 2
" ) # ' " " " ) , < 7 , "
) " ) ') 2
, " ./D2
, " ./D2
) " ) )3 +) ( " 7 ) " ) +) ( "'5
7 ) ) ) 7 ) # "