Texto

(1)

TEMA 1

(2)

Guión do tema

O s a p a rt a d o s d o te ma

1. A que chamamos filosofía

2. A filosofía e outras formas de saber 3. Evolución histórica de la filosofía

1. Do mito a o logos

2. Época clásica da Fia. grega 3. Antigüidade e Idade Media 4. A filosofía moderna

5. A filosofía hoxe

(3)

1. A que lle chamamos filo

1.1. Filosofía e explicación racional do mundo

¨  Etimoloxía da palabra:

¤ “filo”: amante, namorado, inclinación

¤ “sofía”: sabedoría, coñecemento

n [Filántropo / Anglófilo / Teosofía]

¨  Nacemento histórico: VI a.C., Tales de

Mileto

(4)

1. A que lle chamamos filo

1.1. Filosofía e explicación racional do mundo

¨  Nacemento histórico: VI a.C.

¤ Coincide coa vida do primerio filósofo: TALES

DE MILETO (624 – 546 a.C): xeómetra (teoremas), astrónomo (explicación e predicción do eclipse do 585), filósofo

¨  Fundador da Escola de Mileto: composta

por Anaxímenes e Anaximandro.

(5)

1. A que lle chamamos filosofía

1.1. Filosofía e explicación racional do mundo

¨  Os primeiros filósofos:

¤ os Presocráticos: anteriores a Sócrates(470 –

399 a.C.)

¤ tema da súa reflexión: a natureza (physis =

determinar o fundamento e a orixe –” arjé”-do universo dun moarjé”-do lóxico e racional)

(6)

1. A que lle chamamos filo

1.1. Filosofía e explicación racional do mundo

¨  Dos filósofos presocráticos non

conservamos textos íntegros, completos; tan só fragmentos ou citas que outros

autores posteriores mencionan; Platón e Aristóteles son as fontes máis importantes.

¨  Estos fragmentos deron lugar a diversas

interpretacións e comentarios.

(7)
(8)
(9)
(10)

1. A que lle chamamos filosofía

1.1. Filosofía e explicación racional do mundo

¨  Na Grecia antiga filosofía é o mesmo que

a ciencia ou sabedoría

¨  Filosofía = ciencia = sabedoría = LOGOS

¨  Só máis tarde, coa especialización do

saber, distinguirase: filosofía ≠ ciencia

(11)

Dous usos (dimensións) da razón

RAZÓN

uso

teórico

Filosofía

teórica

uso

práctico

Filosofía

práctica

(12)

1.2. O uso teórico da razón

¨  A filosofía tivo dende a súa orixe como

finalidade “construir unha teoría universal

e racional sobre a realidade” e isto como

resultado dun esforzo:

¤ metódico

¤ coherente e

¤ racional

¨  do pensamento

(13)

1.2. O uso teórico da razón

¨  esta búsqueda ten como obxectivo a

verdade

¨  polo tanto, dende esta perspectiva, é

desinteresada: coñecer a realidade, o

que é = o ser.

(14)

1.2. O uso teórico da razón

¨  o exemplo de Pitágoras (VI a.c.): as

diferentes disposicións dos que asisten as Olimpiadas:

¤ participar

¤ facer negocios

¤ mirar, contemplar o que sucede

¨  o uso teórico da razón: a terceira actitude

(15)

1.3. O uso práctico

¨  Dado que a naturaleza humana é

esencialmente social e activa (necesita transformalo medio para sobrevivir)

¨  dedúcese unha nova necesidade:

¤ determinar non só como son as cousa, senon

cómo deben ser (o deber ser)

¨  esta da lugar ao uso práctico da razón

(16)

1.3. O uso práctico

¨  Dous obxectivos da razón práctica:

¤  promover a mellora das relacións humanas e

sociais

¤  reflexionar sobre a sociedade e as institucións

políticas

¨  Existe outra dimensión do uso práctico: a

transformación da natureza= técnica (pero no libro non se cita, de momento)

(17)

1.3. O uso práctico

KANT tarefas da

filosofía

que podemos saber?

que podemos esperar?

que deber mos facer?

unha cuarta, que condensa as

outras tres:

que é o home?

(18)

Resumo do apartado:

os usos e dimensións da razón humana

uso

teórico

o ser explicar dun modo desinteresado a realidade

uso

práctico

o deber ser

analizar e orientar a acción humana

e a sociedade

(19)

Actividade do libro

19

¨  Facer as actividades da páx. 12:

(20)

2. A filosofía e outras formas de saber

20

Filosofía fronte

a:

1. Ciencia

2. Relixión 3.

(21)

2.1. Filosofía e ciencia

21

¨  Evolución histórica: a ciencia vaise

especializando co tempo = ciencias

particulares que fragmentan a realidade

¨  Clases de ciencias:

¤ naturais (bioloxía, física, química, xeoloxía...)

¤ sociais (economía, socioloxía, dereito...)

(22)

2.1. Filosofía e ciencia

22

Ciencias

Formais

matemáticas lóxica

Empíricas

Naturais

(bioloxía,

química, física...)

(23)

XVI d.C.!

VI a.C.!

XIX d.C.!

Pensamento! Filosofía = Ciencia!

Nace o logos!

Filosofía!

Ciencias!

empíricas!

Ciencias naturais!

(24)

2.1. Filosofía e ciencia

24

Rasgos das ciencias:

¤ posesión dun método de coñecemento e

investigación riguroso que permita:

n exactitude e precisión dos coñecementos

n funcionalidade técnica: aplicación as condicións

de vida e transformar a realidade

(25)

2.1. Filosofía e ciencia

25

¨  Aportacións da filosofía ao coñecemento

científico:

¤ ten unha visión global ou tatalizadora do

coñecemento, non particular

¤ analiza e os presupostos da verdade

(26)

Texto de FERNANDO SAVATER na páxina web da asignatura:

Filosofía y ciencia

(27)
(28)

2.2. Filosofía e relixión

28

¨  Relacións entre filosofía e relixión:

¤ poden compartir temas comúns: a cuestión

de Kant, que podemos esperar?; o tema do sentido da vida humana e da realidade

¤ a relixión utilizou a filosofía como instrumento

(29)

2.3. Filosofía e coñecemento da vida cotiá

29

¨  O saber natural ou ou da vida cotiá: as

aprendizaxes que son fruto des costumes, as opinións populares, as aprendizaxes da experiencia da vida persoal e social.

¨  É un saber útil e necesario para a nosa

(30)

2.3. Filosofía e coñecemento da vida cotiá

30

¨  Pero ademais, é un coñecemento

baseado nos hábitos herdados e ao marxe da racionalidade e da crítica

¨  faise necesario somete este

coñecemento a crítica persoal e racional (todo o tema visto ao comezo dos

(31)

3. Evolución histórica da filosofía

31

3.5. Filosofía hoxe 3.4. Filosofía Moderna

séculos XVII-XVIII

3.3. Antigüidade e Idade Media

relixión e filosofía

3.2. Filosofía grega

a época clásica (V-IV a.c.)

3.1. Orixe

(32)

3.1. Do mito ao logos

32

mito

narración de tipo sobrenatural

personificación

basada na tradición

(33)

3.1. Do mito ao logos: o termo

33

LOGOS

Razón

Linguaxe

(34)

3.1. Do mito ao logos

34

logos

explicación racional

factores internos á natureza:observación

argumentación e crítica

carácter persoal, individual (Tales,

(35)

3.2. A época clásica da fïa. grega

35

¨  Época de esplendor da filosofía grega:

periodo socrático = V – IV a. C.

(36)

3.2. A época clásica da fïa. grega

36

SÓCRATES

búsqueda

dos

conceptos morais

universais

mestre de

Platón

PLATÓN

primeira

formulación dun sistema filosófico: realidade, home..

mestre de

Aristóteles na Academía, primeira escola ateniense ARISTÓTELS

formula un

sistema filosófico alternativo a partires de Platón

funda a

outra gran escola

ateniense: o Liceo

mestre de

(37)

3.3. Antigüidade e Idade Media

37

¨  Periodo Helenístico (III a.C.-I a.C.) e

Imperio Romano:

¤ tema predominante da filosofía: definir a

(38)

3.3. Antigüidade e Idade Media

38

¨  Idade Media: auxe das relixións

monoteísta (xudaísmo, cristianismo,

islamismo) que monopolizan a explicación da realidade e do home

¨  a filosofía é un instrumento ao servicio da

relixión: filosofía ancilla theologiae (la filosofía como esclava da teoloxía)

¨  Ingredientes da cultura occidental:

(39)

3.4. A filosofía moderna

39

¨  A partires do Renacemento (XVI):

¤ desenvolventod a filosofía/ciencia con

independencia da relixión: autonomía

¤ incio dun proceso lento, que culminará no

XVIII

(40)

3.4. A filosofía moderna

40

Rene DESCARTES (1596-1650)

- pai da filosofía moderna, busca un punto de partida novo e

independente da relixión para a filosofía e a ciencia moderna

- elaborou un método de

coñecemento universal e infalible para acadar a verdade

- obra principal: O discurso do

(41)

3.4. A filosofía moderna

41

Immanuel KANT (1724-1804):

- fixo unha crítica das pretensións da razón nas súas aspiracións de coñecemento máis alá dos seus límites, sobre todo da metafísica

- con Kant a Ilustración acada a súa madurez; lema proposto: atrévete a saber (sapere aude)

(42)

3.5. A filosofía hoxe

42

a filosofía deixa de ser un sistema

pechado e unitario

de respostas claras, para converterse...

unha actividade de

investigación centrada

na crítica e fomentar a autonomía de toda

forma de

(43)

3.5. A filosofía hoxe

43

¨  a súa función é un xeito de preguntar:

¤ ampliar as posibilidades da nosa experiencia

do mundo e da vida social

¤ impulsar unha coexistencia de valors e

formas de vida

Imagem

Referências

temas relacionados :