Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τραπεζική
Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία
«Η Τηλεργασία στον Τραπεζικό Κλάδο: Η περίπτωση της Ελλάδος»
Κούμλελη Αφροδίτη-Δέσποινα
Επιβλέπων καθηγητής: Μπαλωμένου Χρυσάνθη
Αθήνα, Ιούνιος 2021
2
«Η παρούσα εργασία αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του φοιτητή (Κούμλελη Αφροδίτη Δέσποινα) που την εκπόνησε. Στο πλαίσιο της πολιτικής ανοικτής πρόσβασης ο συγγραφέας/δημιουργός εκχωρεί στο ΕΑΠ, μη αποκλειστική άδεια χρήσης του δικαιώματος αναπαραγωγής, προσαρμογής, δημόσιου δανεισμού, παρουσίασης στο κοινό και ψηφιακής διάχυσής τους διεθνώς, σε ηλεκτρονική μορφή και σε οποιοδήποτε μέσο, για διδακτικούς και ερευνητικούς σκοπούς, άνευ ανταλλάγματος και για όλο το χρόνο διάρκειας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Η ανοικτή πρόσβαση στο πλήρες κείμενο για μελέτη και ανάγνωση δεν σημαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραχώρηση δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας του συγγραφέα/δημιουργού ούτε επιτρέπει την αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, εμπορική χρήση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «μεταφόρτωση» (downloading), «ανάρτηση» (uploading), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά της εργασίας, χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του συγγραφέα/δημιουργού. Ο συγγραφέας/δημιουργός διατηρεί το σύνολο των ηθικών και περιουσιακών του δικαιωμάτων»
3
Περίληψη
Με την εμφάνιση και την εξέλιξη της πανδημίας COVID 19 η τηλεργασία γίνεται υποχρεωτική ως ένα μέτρο αντιμετώπισης της πανδημίας αρχικά στον δημόσιο τομέα και έπειτα στον ιδιωτικό τομέα. Οι τράπεζες εφάρμοσαν και αυτές υποχρεωτικά την τηλεργασία σε κάποια τμήματα κυρίως σε κεντρικές διευθύνσεις. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να δούμε ποια είναι η στάση των τραπεζικών υπαλλήλων για την τηλεργασία , θετική ή αρνητική, και ποια προβλήματα αντιμετώπισαν καθώς και τις θετικές ή αρνητικές συνέπειες που είχαν λόγω της τηλεργασίας. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με δομημένο ερωτηματολόγιο με 21 ερωτήσεις και απευθύνθηκε αποκλειστικά σε τραπεζικούς υπαλλήλους των τεσσάρων συστημικών τραπεζών που έχουν εργαστεί ή εργάζονται ακόμα μέσω τηλεργασίας. Η ανάλυση και η συζήτηση των αποτελεσμάτων δείχνουν ότι το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετώπισαν οι εργαζόμενοι είναι η χαμηλή ταχύτητα μέσω διαδικτύου το οποίο προκαλούσε καθυστερήσεις στην εργασία τους. Η τηλεργασία φαίνεται να επηρέασε θετικά με σημαντικότερο σημείο την μείωση του αγχους από την μετακίνηση από και προς την εργασία τους ενώ σαν αρνητικό εμφανίζεται η ανησυχία των εργαζομένων για απώλεια των θέσεων εργασίας. Παρόλα αυτά η γενική στάση των τραπεζικών υπαλλήλων παραμένει θετική απέναντι στην τηλεργασία .
Λέξεις – Κλειδιά
Τηλεργασία, Μέτρα πανδημίας, Τραπεζικός κλάδος
4
TELEWORK IN THE BANKING SECTOR: THE CASE OF GREECE
Koumleli Afroditi- Despoina
Abstract
By the appearance and evolution of the pandemic COVID 2019 .teleworking becomes mandatory as a pandemic response measure initially at the public sector and then at the private sector. Banks implemented as well mandatory teleworking in certain sectors mostly in central departments. The purpose of this study is to see which is the opinion of the bank employees about teleworking, positive or negative, and which problems they faced as well as the positive or negative consequences they had because of teleworking. Research was conducted with a structured questionnaire with 21 questions and was addressed exclusively to bank employees of the four systemic banks who worked or are still working through teleworking. The analysis and the discussion of the results show that the most significant problem the employees faced is the low speed of the internet which caused delays in their work. Teleworking seems to affect positively with the most important point the reduce of stress from commuting to and from workplace while as negative appears the concern of the employees about losing their jobs. Νevertheless, the general position of the bank employees stays positive towards teleworking.
Keywords
Teleworking, pandemic measures, Banking sector,
5
Περιεχόμενα
Περίληψη ……….3
ABSTRACT……….4
Περιεχόμενα……….5
Κατάλογος εικόνων/σχημάτων……….7
Κατάλογος Πίνακων………8
Εισαγωγή………..9
Βιβλιογραφική Επισκόπηση………...11
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ 1.1 Ορισμός της τηλεργασίας……….14
1.1.1 Τόπος εργασίας και χρησιμοποιούμενη τεχνολογία………..14
1.2 Μορφές τηλεργασίας………15
1.3 Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της τηλεργασίας………..17
1.4 Επωφελούμενες κοινωνικές ομάδες……….19
1.5 Επαγγέλματα που ασκούνται μέσω τηλεργασίας……….20
1.6 Σχεδιασμός και οργάνωση τηλεργασίας βάσει καθηκόντων………21
1.7 Αυτοαξιολόγηση Τηλεργαζόμενου και σωστή στρατηγική επικοινωνίας με τον μάνατζερ……….23
1.8 Έξοδα - Δαπάνες και τεχνολογική υποδομή………24
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ, ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ 2.1 Νομοθετικό πλαίσιο………..26
2.2 Συλλογικές διαπραγματέυσεις και τηλεργασία……….28
2.3 Τηλεργαζόμενοι και συνδικάτα……….30
2.4 Οι θέσεις των συνδικάτων και των εργοδοτών……….30
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ -ΣΤΙΣ ΗΠΑ -ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ 3.1 Η Τηλεργασία στην Ευρώπη……….32
3.1.1 Ηνωμένο Βασίλειο………..36
6
3.1.2 Γερμανία………..39
3.1.3 Ελλάδα……….39
3.2 Η τηλεργασία στις ΗΠΑ……….41
3.3 Η τηλεργασία στην Ιαπωνία………42
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ 4.1 Η τηλεργασία στις ελληνικές τράπεζες λόγω COVID19………44
4.1.2 Οργάνωση της τηλεργασίας και συγκρότηση ομάδων εργασίας………..45
4.1.3 Τμήματα των ελληνικών τραπεζών που εργάζονται μέσω τηλεργασίας..47
4.2 Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της τηλεργασίας για τους εργαζόμενους και τις τράπεζες……….48
4.3 Εμπειρική Ανάλυση ……….49
4.3.1 Ερεύνα με ερωτηματολόγιο προς τους εργαζομένους της τράπεζας οι οποίοι εργάστηκαν/εργάζονται μέσω τηλεργασίας………50
4.3.2 Ανάλυση πρωτογενών δεδομένων και Ευρήματα………..53
4.3.3 Συζήτηση(Discussion)- Αποτελέσματα έρευνας -Συμπεράσματα - Θετική ή αρνητική η τηλεργασία για τους εργαζομένους ;………71
4.3.4 Περιορισμοί της έρευνας και προτάσεις μελλοντικής έρευνας…………72
4.4 Τηλεργασία: Το μέλλον……….73
Βιβλιογραφία ………..75
Προσάρτημα ... ………....78
7
Κατάλογος Εικόνων / Σχημάτων
Γράφημα 3.1 % των απασχολούμενων με τηλεργασία ποσοστό της συνολικής
απασχόλησης ΕΕ -28 (2009 και 2019)………32
Γράφημα 3. 2 Συχνότητα τηλεργασίας ανά κλάδο επαγγελμάτων στην ΕΕ το έτος 2018 ………33
Γράφημα 3.3 Ποσοστό % εργαζόμενων που εντάθηκε σε καθεστώς Τηλεργασίας λόγω Covid 19……….35
Γράφημα 3.4 Τηλεργαζόμενοι στο Ηνωμένο Βασίλειο από το 1998 έως το 2020…..38
Γράφημα 4.1 Κατανομή φύλου στο δείγμα………..50
Γράφημα 4.2 Ηλικία εργαζομένων ………..51
Γράφημα 4.3. Επίπεδο σπουδών εργαζομένων………51
Γράφημα 4.4 Τόπος διαμονής εργαζομένων………...52
Γράφημα 4.5 Τράπεζα στην οποία εργάζονται οι υπάλληλοι………..52
Γράφημα 4.1 Οικειότητα με διαδίκτυο και φύλο……….56
Γράφημα 4.2 Τράπεζα και εκπαίδευση εργαζομένων στην τηλεργασία……….58
Γράφημα 4.3 Παρεχόμενη εκπαίδευση στην τηλεργασία σε σχέση με τον τόπο διαμονής………...58
Γράφημα 4.4 Τεχνικά προβλήματα κατά την τηλεργασία………...59
Γράφημα 4.5 Απαντήσεις ερώτησης 15……….61
Γράφημα 4.6 Απαντήσεις ερώτησης 16……….62
Γράφημα 4.7 Απαντήσεις ερώτησης 18……….62
Γράφημα 4.8 Απαντήσεις ερώτησης 19……….63
Γράφημα 4. 9 Απαντήσεις ερώτησης 21………...63
Γράφημα 4.10 Στάση έναντι τηλεργασίας με σπουδές………66
Γράφημα 4.11 Στάση έναντι τηλεργασίας με τράπεζα………67
Γράφημα 4.12 Γενική στάση στην τηλεργασία σε σχέση με το φύλο……….69
Γράφημα 4.13 Γενική στάση στην τηλεργασία σε σχέση με την ηλικία……….70
Γράφημα 4. 14 Γενική στάση στην τηλεργασία σε σχέση με τη διαμονή…………...70
Γράφημα 4.15 Γενική στάση στην τηλεργασία σε σχέση με την τράπεζα……….….71
8
Κατάλογος Πινάκων
Πίνακας 3.1 Ποσοστό (%) απασχολουμένων από το σπίτι ως ποσοστό της συνολικής απασχόλησης στην Ε.Ε – 28 με καταγραμμένη συχνότητα τηλεργασίας «ορισμένες
φορές»(2016-2019)……….34
Πίνακας 3.2 Ποσοστό και αριθμός όλων των εργαζομένων και των τηλεργαζόμενων στο Ηνωμένο Βασίλειο ανάλογα με την εργασία και το φύλο, την άνοιξη 2005 και 2007……….37
Πίνακας 3.3 Εργαζόμενοι που εργαζόντουσαν στο σπίτι στις ΗΠΑ………..42
Πίνακας 4.1 Δημογραφικά στοιχεία………53
Πίνακας 4.2 Ερωτήσεις 6 – 14 για τις συνθήκες τηλεργασίας………53
Πίνακας 4.3 Σχέση φύλου και οικειότητας με διαδίκτυο………55
Πίνακας 4.4 Αποτελέσματα τεστ x2 για τη σχέση φύλου και εξοικείωσης με το διαδίκτυο………..55
Πίνακας 4 5 Οικειότητα με το διαδίκτυο και σπουδές………56
Πίνακας 4. 6 Συσχέτιση σπουδών και σχέσης με το διαδίκτυο………...57
Πίνακας 4. 7 Συχνότητες ερωτήσεων 15 – 21……….59
Πίνακας 4.8 Συσχέτιση Spearman ερωτήσεων 15 και 17………64
Πίνακας 4.9 Στάση έναντι τηλεργασίας με σπουδές………65
Πίνακας 4.10 Συσχέτιση ερώτησης 16 με σπουδές………..65
Πίνακας 4.11 Στάση έναντι της τηλεργασίας με τράπεζα………...66
Πίνακας 4.12 Συσχέτιση ερώτησης 16 με τράπεζα………..67
Πίνακας 4.13 Αποτελέσματα της πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης της Γενικής στάσης στην τηλεργασία……….68
9
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Διανύουμε την εποχή της μεγάλης αλλαγής. Η πανδημία COVID 19 έφερε στην ζωή μας ραγδαίες, ανατρεπτικές και συνεχείς αλλαγές σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας. Όλα αυτά που ζούμε το τελευταίο χρόνο με την πανδημία COVID 19 αποδεικνύει ότι τίποτα δεν μένει σταθερό για πολύ και η μόνη βεβαιότητα είναι η βεβαιότητα της αλλαγής. Μέσα στην δίνη των αλλαγών, της αβεβαιότητας και της ασάφειας όλοι προσπαθούμε να βρούμε την ισορροπία μας, να οργανωθούμε, να προσανατολιστούμε και να πάρουμε τις σωστές αποφάσεις για το μέλλον μας.
Οι αλλαγές είναι ιδιαίτερα αισθητές στο χώρο των επιχειρήσεων με την απόφαση του κράτους για παύση εργασιών για ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα ως μέτρο αντιμετώπισης και πρόληψης της πανδημίας καθώς και για τις επιχειρήσεις που λειτουργούσαν καθόλη την διάρκεια των περιοριστικών μέτρων με την επιβολή τηλεργασίας περίπου στο 50% αρχικά για τον δημόσιο τομέα και ύστερα και για τον ιδιωτικό τομέα.
Οι επιχειρήσεις λοιπόν με την επιβολή της τηλεργασίας ως υποχρεωτική υιοθετούν νέες αντιλήψεις, νέες φιλοσοφίες, νέα συστήματα και νέα κριτήρια επιτυχίας.
Προσαρμόζονται γρήγορα στην νέα πραγματικότητα και φυσικά αντιμετωπίζουν διάφορα προβλήματα τα οποία καλούνται να ξεπεράσουν εάν επιθυμούν να επιβιώσουν . Μεταμορφώνονται εσωτερικά και εξωτερικά και η ανάπτυξη της τεχνολογίας ευτυχώς διευκολύνει κάθε βήμα.
Φυσικά από όλα αυτά τα νέα δεδομένα δεν μπορεί να λείπει και ο τραπεζικός κλάδος.
Βέβαια δεν μπορούν όλα τα τμήματα των τραπεζών να εργαστούν μέσω τηλεργασίας και επιλέγονται αρχικά τα τμήματα των διευθύνσεων της κάθε τράπεζας προκειμένου να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Η τράπεζα αντιμετωπίζει κάποια προβλήματα όπως συνδεσιμότητας, πρόσβασης σε δεδομένα , παροχή εξοπλισμού αλλά δείχνει να τα ξεπερνάει με επιτυχία και οι τηλεργαζόμενοι να εργάζονται πλέον με μεγάλη αποδοτικότητα.
Σκοπός της εργασίας είναι να αναλύσει την νέα μορφή εργασίας, την τηλεργασία και ειδικότερα την τηλεργασία στον τραπεζικό κλάδο.
Στο πρώτο κεφάλαιο, αναλύεται ο ορισμός της τηλεργασίας, οι μορφές της, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα και γενικά όλο το θεωρητικό πλαίσιο της τηλεργασίας όπως ο σχεδιασμός και η οργάνωση καθώς σε ποια επαγγέλματα μπορούμε να την συναντήσουμε.
Στο δεύτερο κεφάλαιο, αναλύεται το νομοθετικό πλαίσιο για την τηλεργασία καθώς και η σχέση των τηλεργαζόμενων με τα συνδικάτα και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις.
10
Στο τρίτο κεφάλαιο, αναλύεται η τηλεργασία στην Ευρώπη , Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία. Ελλάδα , ΗΠΑ, Ιαπωνία πριν και μετά την πανδημία γιατί παρόλο που η τηλεργασία δεν είναι σχεδόν διαδεδομένη στην Ελλάδα σε άλλες χώρες πιο αναπτυγμένες τεχνολογικά είναι διαδεδομένη εδώ και πάρα πολλά χρόνια.
Στο τέταρτο κεφάλαιο, αναλύεται η τηλεργασία στις Ελληνικές τράπεζες.
Αναφέρονται τα τμήματα των τραπεζών που εργάστηκαν και εργάζονται μέσω τηλεργασίας καθώς και τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της τηλεργασίας για τους τραπεζικούς υπαλλήλους. Στην συνέχεια, παρουσιάζεται η έρευνα η οποία διεξήχθη μέσω δομημένου ερωτηματολογίου σε 250 τραπεζικούς υπαλλήλους των τεσσάρων ελληνικών συστημικών τραπεζών Τράπεζα Πειραιώς, ΑLPHA BANK, EUROBANK και Εθνική τράπεζα οι οποίοι έχουν εργαστεί μέσω τηλεργασίας . Γίνεται ανάλυση των δεδομένων και συζήτηση των ευρημάτων και έχουμε απαντήσεις σε ερωτήσεις όπως ποιο είναι τα προβλήματα που αντιμετώπισαν, ποιες είναι οι συνέπειες από την τηλεργασία και ποια η στάση τους για την τηλεργασία μελλοντικά , θετική η αρνητική; Αναλύονται και αναφέρονται τα συμπεράσματα της έρευνας τα οποία είναι πολύ σημαντικά καθώς η τηλεργασία ήρθε για να μείνει και οι τράπεζες ήδη προσπαθούν να οργανώσουν τμήματα έτσι ώστε η τηλεργασία να καθιερωθεί.
11
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ
Η Τηλεργασία είναι μια μορφή εργασίας η οποία υπάρχει εδώ και πάρα πολλά χρόνια παγκοσμίως αλλά μπήκε στην ζωή μας ξαφνικά και επιβλήθηκε λόγω της πανδημίας COVID 19. Ενώ λοιπόν στην Ελλάδα δεν ήταν σχεδόν καθόλου διαδεδομένη ξαφνικά έγινε υποχρεωτική σε πάρα πολλά επαγγέλματα εν μέσω πανδημίας ως μέτρα αντιμετώπισης του COVID 19.
Aναλύουμε λοιπόν το θεωρητικό πλαίσιο της τηλεργασίας βασιζόμενη στο βιβλίο του Pierrakea ch, Koutsoniko G (2003), δηλαδή ποιος είναι ο ορισμός της τηλεργασίας, ο τρόπος λειτουργίας και οργάνωσης της τηλεργασίας, τα πλεονεκτήματα και πλεονεκτήματα και γενικά γνωρίζουμε αναλυτικά το τι είναι ακριβώς η τηλεργασία και σε ποια επαγγέλματα μπορεί να εφαρμοστεί γιατί σίγουρα κάπου έχουμε ακούσει την έννοια αλλά δεν είμαστε εξοικειωμένοι καθόλου ειδικά εδώ στην Ελλάδα.
Ανακαλύπτουμε ότι η τηλεργασία σαν μορφή υπάρχει στην Ελλάδα από 1998 με νομοθετική ρύθμιση(https://www.taxheaven.gr/law/2639/1998) και κάνουμε παρουσίαση του νομοθετικού πλαισίου στην Ελλάδα τα οποία αντλούμε από τους νόμους του κράτους .(https://ypergasias.gov.gr/wp-content/uploads/2021/02/2006.pdf, https://www.taxheaven.gr/law/%CE%A0%CE%9D%CE%A011.03.2020/2020 κ.α ) Αναφέρουμε την σχέση των συνδικάτων και των εργοδοτών με την τηλεργασία σύμφωνα με τον Κυριακούλια Π (2020) καθώς και την ανάγκη δημιουργίας ειδικών ομάδων για την στήριξη και αντιπροσώπευση των τηλεργαζόμενων .(
https://www.eiead.gr/publications/docs/EIEAD_THEMATIC__ISSUE_TELEWORK __FINAL.pdf)
Στην συνέχεια , γίνεται παρουσίαση των στοιχείων τηλεργασίας στην Ευρώπη με διάφορα στατιστικά στοιχεία και πίνακες που έχουν αντληθεί από διάφορες πηγές (jrc120945_policy_brief_-_covid_and_telework_final.pdf (europa.eu) και να συγκρίνουμε την τηλεργασία προ covid εποχής (jrc120945_policy_brief_- _covid_and_telework_final.pdf (europa.eu) με μετά covid εποχής (:
https://www.eurofound.europa.eu/data/covid-19/working-teleworking) για να δούμε την εξέλιξη της τηλεργασίας από τότε που ήταν επιλογή μέχρι σήμερα που έγινε υποχρεωτική λόγω της πανδημίας. Σαφώς , βλέπουμε την τηλεργασία πολύ αναπτυγμένη σε κάποιες χώρες και πριν την πανδημία όπως Σουηδία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία και Φινλανδία χώρες οι οποίες είναι πολύ αναπτυγμένες τεχνολογικά και με καλύτερες υποδομές ενώ η τηλεργασία εμφανίζεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα στις χώρες όπως Βουλγαρία, Ρουμανία, Κύπρο και Ελλάδα. ( jrc120945_policy_brief_- _covid_and_telework_final.pdf (europa.eu).
Παρουσιάζονται επίσης στοιχεία για την τηλεργασία στο Ηνωμένο Βασίλειο (Gerry Sutcliffe, Digby Jones, Brendan Barber, Charles Nolda 2003) , στην Γερμανία (https://www.eurofound.europa.eu/de/publications/article/2014/germany-working-from- home-declines), στις ΗΠΑ (Kate Lister & Tom Harnish 2011), στην Ιαπωνία (unihiko Higa and Janaka Wijayanayake 1998) και βέβαια στην Ελλάδα (Κυριακούλιας 2020).
12
Ύστερα από την παρουσίαση της Τηλεργασίας ως μορφή στην Ευρώπη , ΗΠΑ , Ιαπωνία και Ελλάδα , ερχόμαστε στο σημείο που αφορά στην εργασία και είναι η τηλεργασία στον Τραπεζικό Κλάδο στην Ελλάδα. Η τηλεργασία στις Ελληνικές τράπεζες ξεκίνησε ως υποχρεωτικό μέτρο από το Ελληνικό Κράτος για την προστασία και την μη διασπορά του COVID 19 σύμφωνα με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 11.03.2020
«Κατεπείγοντα μέτρα αντιμετώπισης των αρνητικών συνεπειών της εμφάνισης του Κορωναιού COVID-19 και της ανάγκης περιορισμού της διάδοσής του.» , κωδικοποιημένος με τον 4763/2020 (taxheaven.gr). Όλο αυτό ήταν καινούργιο και για τις τράπεζες και σαφέστατα και για τους εργαζομένους και έπρεπε να εφαρμοστούν άμεσα και αποδοτικά.
Δόθηκαν κάποιες κατευθύνσεις για τον τρόπο οργάνωσης της τηλεργασίας και σε όλες τις επιχειρήσεις οι οποίες προσαρμόστηκαν και στις Τράπεζες (Αγναντοπουλος Α , Σιδηρόπουλος , Ιωάννου 2019) . Παρουσιάζονται επίσης και τα τμήματα των τραπεζών που εργάστηκαν μέσω τηλεργασίας και ποια τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από την τηλεργασία στις τράπεζες όπως τα θεωρούμε εμείς σήμερα.
Στην συνέχεια, πραγματοποιήθηκε έρευνα με διανομή ερωτηματολόγιου 21 ερωτήσεων μέσω του εργαλείου Google forms σε εργαζομένους των τεσσάρων συστημικών τραπεζών οι οποίοι έχουν εργαστεί μέσω τηλεργασίας ή εργάζονται έτσι ακόμα και σήμερα. Τα αποτελέσματα της έρευνας θα συζητηθούν και θα συγκριθούν με τα αποτελέσματα διαφόρων ερευνών. Όπως με την έρευνα του Buehler (2020) σύμφωνα με τον οποίο οι τράπεζες παγκοσμίως έχουν λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας από την πανδημία προωθώντας τις διενέργεια των συναλλαγών On-line και την τηλεργασία για τους εργαζομένους οι οποίοι εμφανίζονται θετικοί στην Τηλεργασία αλλά έχουν και τις ανησυχίες τους για το μέλλον της εργασίας τους.
Επίσης ,σύμφωνα με τον Kimanthi (2020), οι μεγάλες τράπεζες όπως η bank of America , Barclays, Citigroup , Credit Suisse και άλλες αποφασίζουν να διατηρήσουν την τηλεργασία σε πολύ μεγάλο αριθμό εργαζομένων αφού η αποδοτικότητα τους είναι υψηλή και οι εργαζόμενοι είναι θετική στην συνέχεια της εργασίας τους από το σπίτι και επιθυμούν και την μείωση του λειτουργικού κόστους με την μείωση των κτιριακών εγκαταστάσεων τους.
Τα ίδια συμπεράσματα παρουσιάζονται και από τον Αrons and Munsterman (2020) με τις τράπεζες να επιθυμούν την συνέχιση της τηλεργασίας και οι εργαζόμενοι να είναι θετικοί με αυτό , βέβαια και με την τράπεζα να βλέπει μια ευκαιρία για μείωση του προσωπικού.
Επιπροσθέτως , σύμφωνα με τον Βajaba (2021) σε μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε ανάμεσα σε διευθυντές για την τηλεργασία και την απόδοση τους εν μέσω νέων δεδομένων τα συμπεράσματα του οδηγούν σε θετική στάση προς την τηλεργασία και μεγάλη αποδοτικότητα σε σχέση με το πόσο δεκτικοί είναι σε κάθε αλλαγή λόγω μια κρίσης στην περίπτωση μας η πανδημία.
Σύμφωνα με τον Giovanni 2017, η ανάπτυξη της τηλεργασίας έχει και θετικά αποτελέσματα το περιβάλλον με την μείωση του κυκλοφοριακού καθώς και την μείωση επιπέδου μόλυνσης ειδικά σε μεγάλες αστικές πόλεις που τα προβλήματα αυτά είναι πολύ έντονα και δυσάρεστα και προκαλούν και σοβαρά προβλήματα υγείας στους όλους.
13
Και τέλος, τα αποτελέσματα της έρευνας μας θα συγκριθούν και με την έρευνα του Carillo (2020) ο οποίος πραγματοποίησε έρευνα στους εργαζομένους στην Γαλλία. Τα αποτελέσματα της έρευνας του δείχνουν την θετική στάση των εργαζομένων αλλά και τα σημαντικότερα προβλήματα τα οποία αντιμετώπισαν κατά την διάρκεια της τηλεργασίας όπως την κοινωνική απομόνωση από τους συναδέλφους τους αλλά και τα θετικά από την τηλεργασία όπως την μεγαλύτερη αποδοτικότητα και το λιγότερο άγχος από την μετακίνηση από τον τόπο κατοικίας στον τόπο εργασίας . (Adjusting to epidemic-induced telework: empirical insights from teleworkers in France (tandfonline.com)
14
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ : ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ
1.1 Εισαγωγή – Ορισμός του όρου Τηλεργασία
Η ανάπτυξη και η χρήση νέων τεχνολογιών σε μια επιχείρηση μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης καθώς και στην δημιουργία νέων θέσεων εργασίας . Η εργασία εξ αποστάσεως με την μορφή της τηλεργασίας εμφανίζεται ως νέα μορφή απασχόλησης και δεν μοιάζει καθόλου με την παραδοσιακή μορφή απασχόλησης όπως την ξέραμε μέχρι σήμερα. (Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
Η τηλεργασία είναι μια νέα μορφή εργασίας στην οποία οι εργαζόμενοι έχουν την δυνατότητα και την επιλογή να εργαστούν από απόσταση και όχι στα γραφεία της επιχείρησης όπου εργάζονται με την χρήση ηλεκτρονικών μέσων δηλαδή μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ο τόπος εργασίας μπορεί να είναι σε οποιοδήποτε μέρος αρκεί να υπάρχει πρόσβαση σε ηλεκτρονικό υπολογιστή και στο ιντερνέτ και δεν περιορίζεται πλέον στην έδρα ή στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης.(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
Η τηλεργασία εμφανίζεται και με διάφορους όρους όπως: « Εργασία στο σπίτι»,
«Εναλλακτική εργασία», « Εργασία μέσω διαδικτύου» . Οι παραπάνω όροι και πολλοί περισσότεροι χαρακτηρίζουν και ορίζουν την τηλεργασία. Όπως είναι λογικό υπάρχουν διάφοροι ορισμοί για την τηλεργασία οι οποίοι προσαρμόζονται ανάλογα με το είδος, τον κλάδο και τον τομέα της εργασίας.(Ch.Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
Κοινά χαρακτηριστικά στους διάφορους ορισμούς της τηλεργασίας αποτελούν:
Ο τόπος της εργασίας. Ο τόπος εργασίας είναι διαφορετικός και είναι εκτός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης για την οποία εργάζεται ο εργαζόμενος.
Η χρησιμοποιούμενη τεχνολογία. Γίνεται χρήση τεχνολογικών και ηλεκτρονικών μέσων για την επικοινωνία και τον έλεγχο μεταξύ των εργαζομένων , εργοδοτών και πελατών . .(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
1.1.1 Ο τόπος της εργασίας και η χρησιμοποιούμενη τεχνολογία Ο τόπος εργασίας βρίσκεται οπουδήποτε εκτός από το παραδοσιακό γραφείο και από τις παραδοσιακές εγκαταστάσεις μιας επιχείρησης ή εταιρείας. Συνήθως οι τηλεργαζόμενοι εργάζονται από το σπίτι και συνήθως σε απομακρυσμένα σημεία από την έδρα και τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης. Επίσης ένας τηλεργαζόμενος μπορεί να εργάζεται σε ένα τηλεκέντρο ή ένα τηλεσταθμό. Ο τηλεργαζόμενος είναι ελεύθερος να επιλέξει τον τόπο εργασίας του ή να γνωστοποιείται ο τόπος της εργασίας στην περίπτωση τηλεκέντρου ή τηλεσταθμού. Η χρήση της τεχνολογίας
15
είναι απαραίτητη για την ύπαρξή της τηλεργασίας.Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
Το απαραίτητο στοιχείο για την ύπαρξη της τηλεργασίας είναι η χρήση της τεχνολογίας. Πιο συγκεκριμένα απαιτείται η χρήση ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή/laptop/tablet/έξυπνο τηλέφωνο, μια γραμμή τηλεπικοινωνίας με σύνδεση στο ιντερνέτ και επιπλέον εξοπλισμό ανάλογα με την φύση της εργασίας όπως πχ ένα scanner, έναν εκτυπωτή και άλλα. Γίνεται μεταφορά αρχείων, δεδομένων και επεξεργασία αυτών μέσω ιντερνέτ και διαφέρει κατά πολύ από την χειρωνακτική εργασία που γινόταν παλιότερα στο σπίτι. Η τηλεργασία διαφέρει ανάλογα με τον τομέα και την θέση εργασίας που μπορεί να έχει ο τηλεργαζόμενος. Μια απλή θέση τηλεργασίας μπορεί να περιλαμβάνει μια απλή καταχώρηση δεδομένων ένω μια πιο σύνθετη θέση μπορεί να περιλαμβάνει στατιστική ανάλυση δεδομένων , επεξήγηση και έρευνα . Συνήθως ο απαραίτητος εξοπλισμός παρέχεται από τον εργοδότη και ορίζεται γραπτώς στην σύμβαση εργασίας ή σε περίπτωση που δεν παρέχεται ο εξοπλισμός συνήθως παρέχεται το κόστος της σύνδεσης τηλεπικοινωνιών . Όπως και να έχει όλα αυτά προσφωνούνται μεταξύ εργαζόμενου και εργοδότη κατά την υπογραφή της σύμβασης εργασίας. (Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
Γενικότερα, πρέπει να τονιστεί ότι για να καταλήξει κανείς σε έναν ορισμό για την τηλεργασία οφείλει να λάβει υπόψη του ένα σύνολο μεταβλητών, όπως :
Την τοποθεσία της απομακρυσμένης θέσης εργασίας
Την συμβατική σχέση μεταξύ του εργοδότη και του απομακρυσμένου εργαζόμενου Το χρόνο εργασίας που δαπανάται κατά την τηλεργασία
Την αποκλειστικότητα της σχέσης με τον εργοδότη Τη χρήση της πληροφορικής
Η τηλεργασία είναι ένα πολυδιάστατο φαινόμενο, το οποίο περιλαμβάνει μία τεράστια γκάμα δραστηριοτήτων, που λαμβάνουν χώρα σε διαφόρων ειδών τοποθεσίες και καλύπτονται από διαφόρων ειδών συμβατικούς διακανονισμούς. Ως εκ τούτου καθίσταται αναγκαίος ο διαχωρισμός και η καταγραφή των διαφόρων μορφών τηλεργασίας, δεδομένου ότι τα διάφορα οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της εξαρτώνται άμεσα από το είδος και την μορφή της.
1.2 Μορφές Τηλεργασίας
Η Τηλεργασία ως ένα πολυδιάστατο φαινόμενο έχει και διάφορες μορφές, οι οποίες είναι όλες πολύ βασικές και σημαντικές και είναι οι εξής:
1. Τηλεργασία βασιζόμενη στο σπίτι
16
Ο εργαζόμενος εντοπίζεται στο σπίτι ή επικρατέστερα στο σπίτι και χρησιμοποιεί τις νέες τεχνολογίες της πληροφορικής. Στην πρώτη περίπτωση ο εργαζόμενος εργάζεται αποκλειστικά στο σπίτι και δεν έρχεται σε άμεση επαφή με τον εργοδότη και τους συναδέλφους του και είναι σύνηθες σε περιπτώσεις που ο εργαζόμενος ίσως έχει κάποια κινητικά προβλήματα ή ο τόπος κατοικίας του είναι πολύ απομακρυσμένος από την έδρα της επιχείρησης. Στην δεύτερη περίπτωση, ο εργαζόμενος διατηρεί θέση εργασίας στην επιχείρηση αλλά εργάζεται και στο σπίτι διατηρώντας έτσι και προσωπική επαφή με τον εργοδότη και τους συναδέλφους του. Δηλαδή κάποιες μέρες εργάζεται κανονικά στο γραφείο του στην επιχείρηση και κάποιες μέρες στο σπίτι μέσω τηλεργασίας. Ο εργαζόμενος εργάζεται μέσω σύνδεσης στο ιντερνέτ και μπορεί να απασχολείται με πλήρης ή μερική απασχόληση..(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
2. Συνοικιακό εργασιακό Κέντρο
Οι εργαζόμενοι εντοπίζονται στο κέντρο, κοντά στα σπίτια τους, το οποίο διαθέτει νέες τεχνολογίες πληροφορικής. Οι εργαζόμενοι μπορούν να εργάζονται για τον εαυτό τους (ιδιώτες) ή να προσλαμβάνονται από εργοδότες που εντοπίζονται σε κάποια απόσταση.(Ch Pierrakeas,Giannis Koutsonikos,2003).
3. Δορυφορικά γραφεία / υποκαταστήματα
Ένα δορυφορικό γραφείο ή ένα υποκατάστημα είναι ένας χώρος που ανήκει και ελέγχεται από τις κεντρικές εγκαταστάσεις μιας επιχείρησης. Συνήθως, εντοπίζονται σε απομακρυσμένες αποστάσεις από τις κεντρικά γραφεία των επιχειρήσεων και σε κοντινές αποστάσεις στον τόπο διαμονής των εργαζομένων. (Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
4. Κινητή εργασία
Η κινητή εργασία είναι η εργασία η οποία μπορεί να διεξαχθεί σε οποιοδήποτε τόπο και το μόνο που χρειάζεται είναι η σύνδεση στο ιντερνέτ και η χρήση laptop , notebook ή ακόμα και η χρήση ενός έξυπνου κινητού τηλεφώνου. Μέσω αυτών ο εργαζόμενος μπορεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του οπουδήποτε και έαν βρίσκεται για παράδειγμα δημοσιογράφοι, τεχνικοί κ.α .(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
5. Τηλεργασία μέσω τηλε-αγροικιών
Είναι μια μορφή τηλεκέντρων τα οποία γεωγραφικά βρίσκονται τοποθετημένα σε αγροτικές περιοχές. Οι τηλε-αγροικίες ξεκίνησαν από τη Σκανδιναβία και επεκτάθηκαν και σε άλλες περιοχές της Ευρώπης. Αρχικά, ο στόχος τους ήταν να φέρουν τη νέα τεχνολογία κοντά σε ανθρώπους απομακρυσμένων περιοχών οι οποίοι δεν είχαν τη δυνατότητα να αποκτήσουν αυτές τις γνώσεις και να προσληφθούν από εταιρείες που χρησιμοποιούσαν υψηλή τεχνολογία και οι οποίες βρίσκονται σε απόσταση από τον τόπο τους και έπειτα να δοθούν σε κατοίκους της περιοχής οι ευκαιρίες και οι δυνατότητες να εργαστούν χωρίς να μετακομίσουν ή να μετακινηθούν από τον τόπο τους.(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
17 6. Τηλεργασία μέσω τηλεκέντρων
Η επιχείρηση δημιουργεί χώρους εκτός των κεντρικών εγκαταστάσεων με τον κατάλληλο τεχνολογικό εξοπλισμό οι οποίοι ονομάζονται τηλεκέντρα στα οποία οι εργαζόμενοι προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και βρίσκονται κοντά στον τόπο κατοικίας τους..(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
1.3 Τα Πλεονεκτήματα και τα Μειονεκτήματα της Τηλεργασίας Τα πλεονεκτήματα της τηλεργασίας χωρίζονται στις παρακάτω τρεις κατηγορίες για τον εργαζόμενο , για τον εργοδότη και την Κοινωνία: .(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
Α. Για τον εργαζόμενο
Καλύτερος έλεγχος της εργασίας
Μεγαλύτερη ευελιξία στο χρόνο και τη δομή της εργασίας
Λιγότερες μετακινήσεις του εργαζομένου άρα περισσότερος χρόνο, χρήμα και λιγότερο άγχος
Μεγαλύτερη ευελιξία στην επιλογή του χώρου κατοικίας
Στενή διασύνδεση κατοικίας και εργασίας
Ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων
Μεγαλύτερη αίσθηση ικανοποίησης από την εργασία
Σταδιακή μετάβαση του εργαζομένου στην εργασία ύστερα από κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας
Μεγαλύτερη ανεξαρτησία για τα άτομα με ειδικές ανάγκες.
Εξοικονόμηση χρόνου επικοινωνίας, ανθρώπινη ενέργεια και καύσιμη ύλη από την μείωση των μετακινήσεων
Β. Για τον εργοδότη
Μεγαλύτερη παραγωγικότητα στους τηλεργαζόμενους
Συγκέντρωση του προσωπικού στην εργασία
Μείωση λειτουργικού κόστους από την μείωση των χώρων εργασίας και των γραφείων
Βελτίωση της ποιότητας της εργασίας
Μείωση των εκτάκτων απουσιών
Μεγαλύτερη ευελιξία στις μορφές εργασίας
Βελτιωμένη 24ωρη τεχνική υποστήριξη και ενδιαφέρον για τον πελάτη
Δυνατότητα επιλογής προσωπικού από οπουδήποτε ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας
Αύξηση δεξιοτήτων των εργαζομένων της επιχείρησης
Ταχύτερη και ασφαλέστερη επιστροφή στην εργασία μετά από αναρρωτική άδεια
Βελτίωση ικανοτήτων διεύθυνσης και διαχείρισης
18
Διαφοροποίηση στην εργασιακή γνώση, στο περιεχομένο της εργασίας και στις σχετικές εισροές και εκροές
Γ. Για την κοινωνία
Μείωση της μόλυνσης (καυσαέρια, νέφος…)
Μικρότερη συγκέντρωση του πληθυσμού στις πόλεις
Μείωση της κατανάλωσης ενέργειας
Αύξηση της απασχόλησης στις αγροτικές περιοχές
Μείωση κόστους υγιεινής και ασφάλειας
Περισσότερες ευκαιρίες απασχόλησης για τα άτομα με ειδικές ανάγκες
Αναγέννηση παλαιών βιομηχανικών περιοχών
Μείωση του κυκλοφοριακού προβλήματος
Τα μειονεκτήματα της τηλεργασίας αφορούν κυρίως τον εργαζόμενο και τον εργοδότη και είναι τα εξής:
Α. Για τον εργαζόμενο
Απώλεια της μισθωτής σχέσης και των σχετικών αμοιβών, ωφελειών και προστασίας
Κοινωνική και επαγγελματική απομόνωση
Μειωμένες ευκαιρίες επαγγελματικής εξέλιξης
Λιγότερο ενδιαφέρουσα εργασία και αυξανόμενη μονοτονία
Απώλεια της διάκρισης κατοικίας / εργασίας και αυξανόμενο στρες
Αυξανόμενο κόστος σχετικά με την κατοικία
Προδιαγραφές υγιεινής και ασφάλειας και εφαρμογή τους
Φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων
Αντιπροσώπευση εργαζόμενων και συνδικαλιστική συμμετοχή
Κίνδυνος απώλειας εργατικών κατακτήσεων
Κίνδυνος υπερεργασίας Β. Για τον εργοδότη
Απομακρυσμένη διεύθυνση και διαχείριση, έλεγχος, επικοινωνία
Ασφάλεια και εμπιστευτικότητα των πληροφοριών και των συστημάτων
Ομαδική και επιχειρησιακή ταυτότητα και πίστη
Κόστος
Χρονικές απαιτήσεις για σχεδιασμό και εφαρμογή
Διασφάλιση από ανεπιθύμητες διακοπές του εργάσιμου χρόνου εξαιτίας της φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων
Κόστος έναρξης
Τρέχον κόστος
19
1.4 Επωφελούμενες Κοινωνικές Ομάδες
Με την τηλεργασία έχουμε κατάργηση του τόπου και του χρόνου και όπως είναι λογικό κάποιες συγκεκριμένες ομάδες επωφελούνται ίσως περισσότερο με την νέα αυτή μορφή εργασίας. Κάποιες από αυτές τις ομάδες είναι:
1.Κάτοικοι απομακρυσμένων, ορεινών και νησιωτικών περιοχών
Οι κάτοικοι των νησιωτικών περιοχών αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα κυρίως τον χειμώνα λόγω των έντονων καιρικών φαινομένων και οι επιχειρήσεις που υπάρχουν εκεί δραστηριοποιούνται μόνο την θερινή περίοδο ενώ την χειμερινή περίοδο μεταφέρουν τις εργασίες τους σε κάποιο αστικό κέντρο. Με την συνεχή ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών και την δυνατότητα πρόσβασης στο ιντερνέτ ακόμα και στο πιο απομακρυσμένο νησί δίνεται η δυνατότητα στους μόνιμους κατοίκους να εργαστούν μέσω τηλεργασίας και την χειμερινή περίοδο και να μην μετακινηθούν για λόγους εργασίας σε κάποια άλλη πόλη ή κάποιο άλλο αστικό κέντρο. .(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
2. Γυναίκες με οικογενειακές υποχρεώσεις
Αναφερόμαστε σε γυναίκες οι οποίες έχουν παιδιά σε βρεφονηπιακή ηλικία και είτε δεν έχουν καμία βοήθεια από κοντινούς συγγενείς για να βοηθήσουν στην ανατροφή των παιδιών είτε δεν μπορούν να προσλάβουν κάποιον βοηθό έτσι ώστε να επιλέγουν να ην εργάζονται προκειμένου να μπορέσουν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους σωστά και με ασφάλεια. Μέσω της τηλεργασίας δίνεται η δυνατότητα στις μητέρες να εργαστούν από το σπίτι και ταυτόχρονα να συμβάλουν και στην ανατροφή των παιδιών τους. .(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
3.Νέοι άνθρωποι
Οι νέοι άνθρωποι οι οποίοι αναζητούν εργασία μέσω ίντερνετ ή άλλων μέσων και δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα για να μετακινηθούν σε άλλη πόλη για να εργαστούν, μπορούν να εργαστούν μέσω τηλεργασίας με μερική ή πλήρους απασχόληση. .(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
4. Άτομα με ειδικές ανάγκες
Τα άτομα με ειδικές ανάγκες κυρίως τα άτομα που αντιμετωπίζουν κινητικά και σωματικά προβλήματα πλεόν μπορούν να εργαστούν και να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους μέσω τηλεργασίας από το χώρο της κατοικίας τους. Έχουν επιτέλους την ευκαιρία να εργαστούν και επιτέλους δεν θα απομονώνονται λόγω της αναπηρίας τους και θα έχουν και πρόσβαση σε ευκαιρίες και επιλογές εργασίας. .(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
5. Κάτοικοι μεγάλων αστικών κέντρων
Οι κάτοικοι των μεγάλων αστικών κέντρων αντιμετωπίζουν καθημερινά πολλά προβλήματα στις μετακινήσεις κυρίως λόγω του κυκλοφοριακού προβλήματος δηλαδή την δημιουργία μποτιλιαρίσματος αλλά και λόγω των μεγάλων αποστάσεων που πρέπει να διανύσουν προκειμένου να μεταβούν στον τόπο εργασίας τους.
20
Σοβαρές συνέπειες εντοπίζουμε και στον περιβάλλον με την ρύπανση και μόλυνση να είναι πολύ υψηλή στα μεγάλα αστικά κέντρα. Με την τηλεργασία μειώνονται οι μετακινήσεις από και προς την εργασία οπότε έχουμε μείωση του κυκλοφοριακού προβλήματος και έπειτα και μείωση στην μόλυνση του περιβάλλοντος.(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
1.5 Επαγγέλματα που ασκούνται μέσω Τηλεργασίας,
Η τηλεργασία δεν είναι ο ιδανικός τρόπος εργασίας για όλα τα επαγγέλματα, για παράδειγμα επαγγέλματα που θεωρούν απαραίτητη προϋπόθεση την προσωπική επαφή ή τη χειρωνακτική εργασία δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν με βάση την τηλεργασία αλλά πλέον οι συναντήσεις μεταξύ εργαζόμενου και πελάτη μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω βιντεοκλήσης είτε μέσω κινητού είτε μέσω υπολογιστή με την χρήση ενός μικροφώνου και μίας κάμερας. Μερικές από τις κατηγορίες επαγγελμάτων που μπορούν να ασκηθούν μέσω της τηλεργασίας είναι:
Δημοσιογράφοι Νομικοί
Υπηρεσίες Marketing
Υπηρεσίες Πληροφορικής και Νέων Τεχνολογίων Υπάλληλοι Γραμματειακής υποστήριξης
Μεταφραστές
Χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες Μουσικοί
Παραγωγοί και Δημιουργοί Βίντεο και φωτογραφιών Έμποροι
Επαγγέλματα επικοινωνίας Εκπαιδευτικοί
Παρακάτω αναφέρονται και κάποιες εργασίες που μπορούν να πραγματοποιηθούν σε τηλεκέντρα:
Τηλεδιασκέψεις
Παροχή τουριστικών υπηρεσιών και κρατήσεων Τηλεφωνική εξυπηρέτηση πελατών
Εισαγωγή και επεξεργασία δεδομένων
21 Υπηρεσίες Γραμματειακής υποστήριξης Υπηρεσίες Παροχής πληροφοριών Υπηρεσίες γραφείου
Μεταφραστικές υπηρεσίες
Λογιστικές εφαρμογές και τήρηση αρχείων Υπηρεσίες Προγραμματισμού
1.6 Σχεδιασμός Εργασίας και Οργάνωση της Εργασίας Βάσει Καθηκόντων
Πριν την έναρξη της τηλεργασίας, ο τηλεργαζόμενος οφείλει να έχει ενημερωθεί για την μορφή και τον σχεδιασμό της εργασίας δηλαδή θα πρέπει να γνωρίζει ακριβώς την περιγραφή καθηκόντων της εργασίας και τι ακριβώς οφείλει να κάνει για να είναι παραγωγικός και να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της εργασίας του. Προτείνεται να προηγηθεί μια λεπτομερής και σαφής ενημέρωση από τον manager σχετικά με την εργασία . .(Ch Pierrakeas,G Koutsonikos,2003)
Η ενημέρωση , λοιπόν, του εργαζομένου από τον manager θα περιλαμβάνει μια λεπτομερή και σαφή περιγραφή καθηκόντων την εργασίας, οι στόχοι και οι τρόποι επίτευξης αυτών καθώς επίσης και το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο καλείται ο εργαζόμενος να τους επιτύχει.
Μέρος της οργάνωσης αυτής αποτελούν τα παρακάτω:
Διαδικασία αυτοελέγχου της καθημερινής εργασίας Προγραμματισμός εργασιών
Υπενθύμιση εκκρεμοτήτων Διαχείριση προτεραιοτήτων
Ας δούμε παρακάτω μερικές αρχές οργάνωσης και πως εφαρμόζονται στην τηλεργασία. Όλα τα παρακάτω θα πρέπει να τα γνωρίζει ο τηλεργαζόμενος και να επίσης θα πρέπει να προσδιορίζονται από κοινού με τον επιβλέποντα (manager).Μερικές βασικές αρχές είναι:
1. Καταμερισμός εργασίας
22
Η εργασία διαχωρίζεται σε βασικά επιμέρους μέρη και κατανέμεται σε μεμονωμένους τηλεργαζόμενους ή ομάδες τηλεργασίας οι οποίες μπορεί να έχουν ειδικευτεί σε αυτά, με αποτέλεσμα να προκύπτει η λεγόμενη εξειδίκευση εργασίας (work specialization).
2. Εξουσιοδότηση
Εξουσιοδότηση είναι το νόμιμο δικαίωμα άσκησης εξουσίας μέσα στην επιχείρηση ώστε να επιτυγχάνεται η υπακοή των εργαζομένων. Σε οποιαδήποτε μορφή εργασίας πρέπει να ασκείται εξουσία. Πόσο μάλλον στην τηλεργασία που οι εργαζόμενοι βρίσκονται έξω από τον χώρο της επιχείρησης και η επίβλεψη καθίσταται ακόμη δυσκολότερη.
3. Πειθαρχία
Είναι η επιβολή τιμωρίας στους τηλεργαζόμενους για παράλειψη δράσης σύμφωνα με τις επιθυμίες εκείνων που κατέχουν νόμιμη εξουσιοδότηση μέσα στον οργανισμό.
4. Ενότητα διοίκησης
Κάθε τηλεργαζόμενος πρέπει να δέχεται εντολές από ένα μόνο μάνατζερ. Πρόκειται για μια απλοποιημένη αντίληψη μιας επιχείρησης που εξασφαλίζει ελαχιστοποίηση των συγκρούσεων και προάγει τη σαφήνεια επικοινωνίας.
5. Ατομική υπακοή
Οι στόχοι και τα συμφέροντα της επιχείρησης είναι σημαντικότερα και, επομένως, προηγούνται σε σχέση με τους προσωπικούς στόχους και τα συμφέροντα του ατόμου.Όταν η επιχείρηση πετυχαίνει τους στόχους της, τότε μπορεί ικανοποιήσει και τα αιτήματα των ανθρώπων που εργάζονται γι’ αυτήν.
6. Ανταμοιβή
Κάθε τηλεργαζόμενος πρέπει να αμείβεται σύμφωνα με γενικούς κανόνες που εφαρμόζονται για όλους. Στον υπολογισμό των ποσών και των ειδών αμοιβής πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι εξής παράγοντες: το κόστος διαβίωσης, το γενικό οικονομικό κλίμα, τα προσόντα του τηλεργαζόμενου, η προσφορά και η ζήτηση για τους τηλεργαζόμενους, καθώς και τα επίπεδα παραγωγικότητας που επιτυγχάνονται.
7. Συγκεντρωτισμός
Η σημασία των υφισταμένων μειώνεται καθώς η επιχειρησιακή εξουσία και η ευθύνη για τη λήψη αποφάσεων συγκεντρώνεται στους διευθυντές. Οι μάνατζερ είναι υπεύθυνοι για τη λήψη αποφάσεων και δίνουν λόγο γι’ αυτές. Στους υφισταμένους θα πρέπει να εκχωρείται μόνος η απαιτούμενη αρμοδιότητα για την εκτέλεση της εργασίας που τους ανατέθηκε.
8. Διοικητική κλίμακα ιεραρχίας