Uiteindelijk stond de overeenkomst haar toe om voor de rest van haar leven een van de genoemde stadswoningen te kiezen. 87 behoort tot de 'ondernemers' die de kop van de Catharinastraat ter hoogte van de Gasthuispoort domineerden. De belangrijkste was de vrouw van de voormalige sheriff van Breda, Jan vander Dussen.
Welke positie nam Maria van Loon in met haar individueel geïnterpreteerde godsvrucht op de drempel van de nieuwe tijd. Overigens ligt het voor de hand om te zoeken naar de invloed van de moeder op de kinderen. Hendrik van Nassau-Beilstein wordt lid van eerstgenoemde vereniging.139 Maria van Loon deed niet mee.
Vergelijk voor huwelijkspartners van dochters: Hanau-Münzenberg Isenburg, Stammtafeln IU, Tafel 83 (2 kinderen);. Voor de afstamming van de landgraven van Hessen, zie Isenburg, Stammtafe/n I, Tafel 97 (waarvan 6 kinderen). Voorzieningen sparen ten gunste van kerken, kloosters en armen in het testament uit Friesland in: N. red.), In de schaduw van de eeuwigheid.
De kernbeweging van de Moderne Devoten had zich verenigd in de Congregatie van Windesheim (zie Monastiwn Windeshelllfnse) waaruit Maria enkele conventen koos: Grobbendonk, Oud- Turnhout, Me- chelen (Bethanië) en Engelthal. Zie voor het veel losser georganiseerde begijnwesen, dat ook minder scherp van de kluizenaarsters was gescheiden: E. Jaarboek van de Geschied- en Oudheidkundige kring van Stad en Land van Breda 'De Oranje- boom:.
KB KHA
EERSTE ALGEMENE VERSIE
Weet je, laat me zelfs voor erms blijven. d) Dat is precies hoe ik wil dat de man de hele dag de puinhoop in onze greep houdt. Item daer zo besetzen ich honderd gouden guldens, dus ich de haen, unde meijnen de zo legen in eijn budel, da mem dese deze sijn: Vufde drij mijssen de man in onsssen coer op mijn graftt doen sal vur mijn sele undef) lesen opt ijzo graftt, .. item den frijtach e dem lijden bij heren; .. artikel over onsser lieffer frauwen. Punt g) haar Merselijs12ouch woldee der mijssen sem doen, den het ich gem; .. artikel ouch haar Comeelijs van Arrendonck13gem so fer he der mijssen doen wolde, den het ich ouch gern. [volg 6r].
Item man mach oeck eijn sester rockt de backen over die luijden en ze hebben wat voer ze van versez koeien en de grote buijck dat ze gewoon te lang en stevig zijn; .. item man sal de kok groetjes deel mosz en allerlei slachtafval, wortgens, speck en oeck uit mijnen gezouten vliezen van andere fleijsz, om te sijgen wat de tetens is gekomen de fer; het regent ick oeck voir fleiszioff. Vare beger so Segen zo den opserfanten129 my jaergezijde, wie zal mijn zoon Johan22 bestellen; .. item zo beger ich zo Trijcht, dat mijn hereb)gemacht hait23 , ouch myjaergezijde; .. item mijn jaarpagina op Freedenberg9is bezaelt onder de anderen ouch; . item hij zo Breda hoffich salt min son1laesen deen mit year sider24, voor hem mijn erfenis behelst, da op laesz ich dat stand; . item dat sluit hij zo Bredae251aem wijn van 8 gulden corentq); . item op cIoester zo Fredenberch9 1 aem wijn uit8 gouden corentq); . item bij santrosen cIoester zen Berg261aem wine off8 golden corentq); .. het item staat boven de wszgeda. Item dat pretgercloester zo den BoschsS1elij [ch] 3 goud goud; . item dat het leuk maakt in HaegeS2; . item dat pretgercloester zo Rotterdams3 item dat pretgercloester zo BrueselS4; . ware naar pretgercloester dus Bommels,; . item dat pretgercloester [.,]; .. item datjonfferencloester zo Gebruik van reglementaire bevelen6; . ware te sluiten dan Nijfel bij Bruesel575 goud goud. item dat cloester zo den Troen58 regelt gelijk aan 3 goudguldens; . item die regel closter zo Kerssendonck s9;S) . item eijnjonfferen controle klooster bijnen den Bosch60; . item eijnjonfferen regulerende kloosters buten1I)den Boschs Annenborch50; .. item zo Masseijchjoufferencloester61 ; . deze reg1eer sullen ege1ijch cloester tuin 3 goud goud.
Item den sedem zvezd v kopici zen Boschs62 je enak 1 guldnu; .. item den beguines zen Boschs63 ] .. item den beguines zo Turnolt64W) egelijch eijn golt golden item den beguines zo Breda17 . item den beguines zo Hoechstrasen65. Item is my meijnong dat ich setzen sal dat gelt vanden cloester in eijn secksgen egelijch stat zo pointing: .. item zo Den Boschs de cloesteren unde zo Hoesden; .. item zo Mechelen de cloesteren unde begijnen; .. predmet kot Antwerppen de cloesteren; . predmet vseprisoten pri drugih razni plaetzen de dosteren; .. predmet v Flaenderen de cloesteren; .. predmet v Hollant in Seelant.
TWEEDE VERSIE BESTEMD VOOR ENGELBRECHT IJ VANNASSAU [f01.17r]
Item mijn dochter van Brunswijch72dat susen schottelgijn, 1 gouden leffelb); .. item min datter van Nassouw-van Hessen85 at gylden pater noster mite SijntJohanSS); .. item ze dechen2mijn vergulde was, mix puttgen; .. item lnijn niecht Vander Dussen, die alde scholtijsijne86, den sijlfferen wasserpot; .. be Dongen87 een plat verborgen kruis; .. ware Floerijs71 het krijtgewicht; .. item de frauw Van den Werff88 eijn verdeckt platte mok; .. zijn haar Wolter3eijn schotel, 3 lepel; .. itemjan van Petersam5eijn schaele, 3 lepels; ..stuk Katrijgen van Nassouw 43 schaaltjes, 3 kruizen van marmer, 3 lepels; .. item Mergrete Posten89 1 schaal, 2 kruesen vanden mijnsten, 2 lepels; .. item Vijgenwater Beerfersluijsz90 2 kommen;. Item Trijngen4 mijn beste tabert, lagere rock und falij; .. item daerna Mergreet89ouch 1 tabbert, onderste rots, 1 falij; .. ware na Berbergen wateren Fort911 tabbert; .. item Berberkens91twee dochters salman ouch wat geffen van mines cleideren voor zover het dan is. [fol.21r]. Item dus mijn zoon miles' so gesaet haet Trijngen4he in Valkeberg14 om lmer leffen lanck te laten leven, om te weten in dat megdenhuijsz mider porthuijs ende stoeffgen etc.;101 . item dat kan verwijzen en 1 weddenschap die beste deent kan nemen, opte betstat dae voor 2 paar lakens, 2 of kussens, de roodgesmede banden, ook geen slechte band, 1 bontband; . item dat anderen inzetten sal sij da behalden dus het is 2 paar lakens, 2 oerkussens, 1 pelzddecken dat is VUl' hur maet; .. item sessauseer, ses maesz schottelen, ses schottelen so sij de keest, 12 teenentel~ioren; .. ware 2 kwartkannen, 2 mengkannen, 2 beduijt kenkens, 3ii) sleijpkens, 4 sleijpkens; .. punt 2 tafels de sij keet; .. item wordt als gestolen gezien de sij kest; .. item ses veercantte sheet, 4 slecht, 2 iets beter; .. punt 1 becken mide een watervet; .. item eijn hol becken, noch 2 cleijn becken; .. item den breeff van 23 r[ij n] sgulden ich Trijngen4ir leffdage geffen haen, ende off sij storff zonder lichamelijke erfgenamen, zodat ze netjes het huis van mijn zus binnenkomen18at min gate16da mit sullen sij noch zwij megde intake, mir zoich haen gesaet trijngen slaagt uit zo ich haen ges 1 02; .. item nor van mijnen sijlffer werck; .. item of Trijngen set van 3 kommen; .. item 3 de mok ze sij keest vanden mijnsten; .. punt 3 ske mide so essen mijnre neet so vergessen; .. vare eijn kuijtz de sij keetz met een gordijn, 2 paar lakens, 2 dekens, 2 oerkussens; .. item 4 de kofferkroonluchter so sij de keest; .. item ses sijtz kussen so sij de keest; .. punt 1 lantaarn; . wees dat kesgen in sael; . zijn dat tritsoer mitter in der stoven drukt;.
Vare Margreta89sal haven zwij krusen vanden mijnsten; . item eijn schaelle; .. item zwijkk)leffel myre ikke glemt; .. punkt 4 lysekrone; . item eijn lanttem, en blaesbalch; . vare, der cleijn kijtzen over mit værelse mider bet, 2 par sovelagen, 2 eller pude, 4 silkepude; .. vare to sester rocks det første år. [foL23r]. Item so besetten ich Mergreten891 bet totter kuijtzen the da op fits mit 2 par sleeping sheet, 2 or pillow, eijn wullen decken, 1lemmeren decken; .. item nor 1 cleijn betken mit 2 par laken, 1 decken ende 1lemmeren [decken] ,2 orkusen; .. item dishing, 6 sal1seerken, nor ses dishing the hur deenen; .. punkt 3 stjålet sij keest at sidde; .. vare 4 blondeark, 12 servietter, 2 lange moppe så huer dijt deent in hueren huijsraet; .. vare et springbord med bukkeH);. Item bijnen mines first maent stont salman sendden op egelijck village 1 sester rocken, the sullen de Heijlge-Geijstmeister deijllen egelijck 1 walk in a house that feel kijnder sijn; ende off their good fear, so nights sij eijn feertel backen toter brode ende de ouch ermen geffen da nit kijnder en sijn .. so their best eate.: 12 sester . vare på alle mine maen var salman backen 1 sester minus 12 sester.
DERDE VERSIE BESTEMD VOORJAN V VAN NASSAU [pag.1 == fo1.33r]
Item de cloesteren: . artikel dat sluit fan den pretgerren zo gulden goud Achen1125; . ding dat zo dicht bij Duijren143 werkt; .. artikel datjonffere cloester zo Konijchstorff114; .. artikel dus Coelen dat pretgercloesterll5; .. artikel dus Coelen dat jonfferen cloester van den pretgeren116; . het artikel dat is jonfferencloester zo Koelen, da Elsgen van Nassouw in 117; .. artikel eijn cloester zo Coelen van Sijnte Benedijcktus orden118; . item offda bijnen Coelen me refermeerter cloester were da man ouch commits so geffen si SijntJans alst so Sijnte Merten de al rich sijn maar wer ir gebet au goetVUfmijn erm sele alst so goet we gedaen etc.; . artikel dat het dichtst bij Glueporck 119 ligt; . artikel dat het dichtst bij Covelentz 120;S) ligt. itenl dat opserfantenb) cloester in der graeschaffvan Waldeck121; . artikel over het opserfantenklooster zo Marborch 122 in de lande van Hessen offda; .. artikel datjonffere cloester zo vader Deetz Dierstedel23; .. item de cluse da bif24, da in ich nijchten haen an beijden enden item den begijnen zo Segen125 2 gouden guldens;. Item de santtrosen dus Covelentz l27; . item dat opserphant cloester Mentz 128, als ich meijn er een is; . artikel dat opserphants dus Seegen129 vooral eten.
NOTEN
TOELICHTING
Gesticht in 1268, sedert 1295 vlak buiten de stad Breda gelegen en in 1647 naar huidige locatie te Oosterhout overgeplaatst. De minderbroeders te Herentals (BIg.), gesticht in 1471 op instigatie van hertog Karel de Stoute; ver- gelijk A. De dominicanen te Rotterdam, gesticht in 1444, vanwaaruit de hervorming in de Nederlanden tot ont- plooiing kwam.
Zionsberg, opgericht in 1434; vergelijk 'Prieuré de Sainte-Elisabeth au Mont-Sionà Bruxelles', in:Monasticoll Belge IV: Brabant, 1289 - BIS. De benedictijnen van Keulen (Brd.), waarschijnlijk Gross-Sankt-Martin, gesticht in 989, hervormden na toetreding tot de Bursfelder Congregatie in 1445. De Nonnen van Marburg (Brd.), gesticht in 1496 door LandgraafWillem van Hessen; vergelijk Schlager, Fl'anziskaner, 138 - 144.
De premonstratenserinnen te Altenberg bij Wetzlar (Brd.), gesticht in 1164/79, waannee het geslacht Solms een band had. De minderbroeders te Celle (Brd.), gesticht in 1478 door hertog Frederik de Grote(t1478), schoon- vader van Anna van Nassau.
