Rozważenie struktury egzystencjalnej relacji jako kondycji ludzkiej, połączenie podmiotu i konkluzji, doprowadziło do tematu podstaw etyki: norm lub zasad wyboru działań chroniących dobro i osoby. Ten sposób myślenia, naznaczony układem materiałów, można bliżej zdefiniować, przedstawiając przegląd rozwijającej się metafizyki i etyki człowieka opracowanej w książce.
TEORIOPOZNAWCZA I METAFIZYCZNA IDENTYFIKACJA CZŁOWIEKA
Analiza historyczna realistycznej tradycji epistemologii jako podejścia do zasad i transcendentaliów prowadzi nas do heurezy wglądu i intelektu, a tym samym do identyfikacji człowieka jako człowieka. Reasumując rozważania, powiedzmy, że człowieka jako człowieka identyfikujemy odkrywając w bycie niezależnym wglądy ujawniające intelekt.
OSOBA JAKO BYT JEDNOSTKOWY (ROZWINIĘCIE TEMATU OSOBY)
Jeśli jednak przyjrzymy się bliżej temu, czego się dowiadujemy, odkryjemy, że kształt, kolor i wymiary tworzą odrębne całości. Jeśli kogoś zafascynuje fakt jedności, odrębności i całości, może uznać te cechy za naturę ludzką.
CZŁOWIEK – OSOBA – RELACJE (ROZWINIĘCIE TEMATU RELACJI
Ta wiara w sensie obiektywnym, dzięki osobie, która na nas wpływa, jest ludzkim darem dostosowanym do osoby, w którą wierzymy. To, co jest zbudowane z istniejących bytów w nową całość lub zbudowane z poznawczego zrozumienia tych bytów, jest tworzone przez ludzi.
FILOZOFIA BYTU JAKO PODSTAWA MYŚLI I ETYKI SPOŁECZNEJ
Tak, etyka społeczna uwzględnia, że człowiek ma mentalne relacje z rzeczami, z stworzonymi instytucjami, dziełami sztuki i technologią. Propozycja ta wymaga określenia innego podejścia – do człowieka – ekonomii, polityki społecznej, samej socjologii, teorii prawa i autorytetów.
PROBLEMY SPOŁECZNE
Problemem społecznym związanym ze wspólnotami staje się zatem rozumienie sensu życia, związków z ludźmi w humanizmie oraz związków ludzi z Bogiem w religii. Problemem społecznym w stosunku do ludzi staje się stan lub sytuacja, w której znajduje się człowiek: starość, choroba, samotność, małżeństwo, rodzina.
ZŁO I DOBRO
Co więcej, nie da się ustalić nawet jego względnej tożsamości, gdyż np. osoba i stół w danym mieszkaniu są powiązane z tymi samymi przedmiotami. Na przykład błędy powstają, gdy dana istota lub osoba, taka jaka jest, nie może osiągnąć określonego celu. Według Objawienia chrześcijańskiego dobrem dla człowieka jest miłość, zbawienie, uszczęśliwiająca wizja Boga, samego Boga.
Wiedząc to wszystko, Bóg w osobie Chrystusa postanowił bronić człowieka i dać mu trwałą szansę zaangażowania się w zbawczą miłość. Skala wartości, ich hierarchie i ważność są wynikiem światopoglądu człowieka i świata, stanowią światopogląd, który reguluje i determinuje działanie człowieka. Chodzi tylko o to, aby zdać sobie sprawę, że aksjologiczne spojrzenie na dobro może być szansą dla kultury, humanizmu i człowieka.
HUMANIZACJA KULTURY
Kompleksy produktów, tj. dzieła kultury wytworzone przez człowieka powstają poprzez dodanie elementów stanowiących sumę części zintegrowanych z określonymi funkcjami przypisanymi im przez człowieka. Zwróćmy też uwagę, że to, co dominuje w kulturze, światopoglądzie i życiu codziennym, nie zawsze jest warte wypełnienia życia człowieka. Kultura ta, rozumiana genetycznie, ze swej natury jest podporządkowana człowiekowi, gdyż jest przez człowieka wytwarzana.
Człowiek ze swej strony akceptuje w sobie te dzieła i pola, co objawia swoją wolność właśnie w decyzji wyboru i dochowaniu wierności temu, co wybrał. Humanizowanie kultury oznacza także naukę traktowania ludzi jako osób, istot jako czegoś realnego, a rzeczy jako wytworów kulturowych stworzonych przez człowieka. Tylko dobra myśl skutkująca prawdą i racjonalne działanie zakończone miłością uratuje tę pozycję człowieka jako osoby.
WARTOŚCI OSOBOWE W KULTURZE
Teologia zna bierne oczyszczenie dokonane przez Boga, w którym Duch Święty przystosowuje ludzką miłość do osoby Bożej, czyni człowieka osobą świętą i daje mu udział w wewnętrznym życiu Trójcy Świętej. Aksologie tomistyczne, przyznając pierwszeństwo arystotelesowskiej teorii człowieka, umieszczają w osobie ludzkiej wartości jako jej cechy dostępne wiedzy. Według tomizmu człowiek jest zawsze osobą i posiada cechy, które zawdzięcza zarówno swojemu istnieniu, jak i swojej istocie.
Człowiek oddziałuje na inne istoty zarówno swoim bytem i właściwościami egzystencjalnymi, jak i swoją istotą i istotnymi właściwościami. Kiedy miłość, wiara i nadzieja budzą się w nas przez istnienie, prawdę i dobroć Osoby Bożej, powstaje religia: zespół rzeczywistych, prawdziwych i tworzących dobro relacji osobistych, które wiążą człowieka z Bogiem. A przyjaźń i miłość wymagają rodzin, małżeństw, przyjaciół, bo miłości nie uczą instytucje, ale kochający i dobrzy ludzie.
UWAGI DO TEMATU WARTOŚCI
Uznanie tej relacji i podjęcie decyzji o jej przedłużeniu jako ludzkiego celu i obowiązku sprawia, że jest to opłacalne. Właściwości te podlegają relacjom, wywołanym przez człowieka przez jego istnienie, prawdę, a bez tego klimatu, bez tych relacji i bez ich skutków, człowiek umiera duchowo, a często i fizycznie.
Jest to filozoficzna teoria o człowieku, skonstruowana w taki sposób, że to kim on jest jest określane na podstawie pozycji określonej relacji. Człowiek. Dopiero po metafizycznym ustaleniu, kim jest człowiek, można zidentyfikować jego typowe relacje międzyludzkie. Co więcej, formułowanie teorii filozoficznej o człowieku, jego istocie i relacjach, jakie on poddaje, nie jest konstrukcją etyki.
OSOBA I KULTURA
I w ten sam sposób, gdy za cel naszych działań uznamy cnoty i teorie teologiczne, a zatem jedynie aktywne oczyszczanie i produkty, które tworzymy, Bóg zostaje pominięty. Religia jest także ochroną tych powiązań z działaniami, które są biernym oczyszczeniem, a więc spowodowanym przez Boga.14. Powiedzmy sobie jasno: aktywne oczyszczenie, czyli działania, które powodujemy, owocują kulturą, która zawiera także zespół cnót.
Sokrates mógł argumentować, że to, co znam, to popęd i natura działania, a wiedza jest cnotą. Sumienie, czyli sąd intelektu mający na celu dostosowanie się do postrzeganej prawdy jako dobrej, nie wystarczy do rozpoznania i wyboru działań moralnych. Kontemplacja pozwala intelektowi wybrać spośród wielu działań te działania, które ochronią ludzi, działania przeciwko prawdzie, która jest dla nas dobra.
ETYKA NIEPEŁNOSPRAWNYCH
Etyka osób niepełnosprawnych jako etyka szczegółowa polegałaby na odnajdywaniu dodatkowych zachowań, które w ich sytuacji chroniłyby i rozwijały więzi miłości, wiary i nadziei łączące ich z innymi ludźmi. Z tych samych powodów osoby niepełnosprawne mogą wnieść coś do humanizmu i kultury, w tym do etyki, zachowań i działań, które wzbogacają humanizm i kulturę. Wiemy na przykład, że w Kanadzie stosuje się nowe metody leczenia osób niepełnosprawnych umysłowo, głównie tych cierpiących na upośledzenie umysłowe.
Wyjaśnijmy zatem pierwszy wniosek: osoby niepełnosprawne przypominają i muszą nam przypominać, że sprawą fundamentalną jest, aby ludzie kierowali się dobrocią i miłością, wiarą i nadzieją. Czy więc nie jest tak, że język definiujący różne rodzaje niepełnosprawności opiera się na rozumieniu człowieka jedynie jako ciała? Dlatego brak zmysłu czy części ciała, a nawet niepełnosprawność układu nerwowego, uważa się za rodzaj utraty człowieczeństwa.
PRACA DUSZPASTERSKA CZYNNIKIEM KSZTAŁTOWANIA ETYKI
Z tych podejść wynika, że przynajmniej podstawową możliwością człowieka jest dobroć, która jest motywem i uzasadnieniem określonych zachowań i działań. Rozumiana jako działalność religijna, która w sposób sakramentalny wprowadza człowieka w kontakt z Bogiem i świadczenie o Bogu dobrym życiem, budząc wiarę w Ewangelię przekazującą Objawienie, troska duszpasterska kształtuje w człowieku prawdziwe osobiste wartości ludzkie. Modelując ludzkie zdolności i konkretne działania ludzkie dla osiągnięcia podstawowych celów, duszpasterstwo kształtuje także cały szereg postaw szczegółowych.
Etyka zawodowa, w zasadzie, to zespół udoskonaleń moralnych człowieka niezbędnych do wykonywania danej pracy. Praca jest siłą, która uwalnia człowieka od kolektywizmu i wprowadza go w społeczeństwo, co podnosi wartość osoby ludzkiej. Powyższe podejścia prowadzą nas do kwestii umiejętności moralnych, czyli wartości nabytych poprzez pracę, które doskonalą człowieka.
SENS ŻYCIA I WSPÓLNOTA
To dodatkowo wskazuje, że człowiek jako świadomość jest sumą działań, które są przecież relacjami. Definicja człowieka jako świadomości, jako sumy relacji poznawczych i wolicjonalnych, uznawanej za samodzielny podmiot, ma swoje źródło w tradycji platońsko-neoplatońskiej, a więc i kartezjańskiej. Koncepcja człowieka jako świadomości wynika z poglądu, że przedmiotem filozofii jest myślenie i poznanie oraz wyznacza tezę, że człowiek jest twórcą znaczenia jako modelu życia.
Jednak bardzo ogólnie w naszej kulturze człowieka utożsamia się także z istniejącą, duchowo-fizyczną indywidualną istotą, która nie jest sumą myśli i. Koncepcja człowieka jako istniejącej, duchowo-fizycznej istoty indywidualnej wyrasta z poglądu, że przedmiot filozofii nie jest przemyślany i dlatego poczucie niezadowolenia poznawczego i osobistego, które często nazywa się tajemnicą, jest po prostu potrzebą religia, w której zjednoczenie człowieka z Bogiem realizuje się przez miłość.
FILOZOFICZNA IDENTYFIKACJA GODNOŚCI OSOBY
Karol Bovillus: Godność człowieka wyraża się w tym, że człowiek pokonuje rozziew pomiędzy doświadczeniem zmysłowym a poznaniem intelektualnym. Giovanni Pico della Mirandola widzi godność człowieka w tym, że człowiek jednoczy wszystkie natury i wszystkie formy poznawcze bytów tworzących świat. Stycze stwierdza, że „moralność […] obejmuje człowieka-osobę, ponieważ ma do czynienia z człowiekiem zarówno jako osobą-podmiotem, jak i osobą-przedmiotem.
Nie jest zatem dobra jako cecha transcendentalna, która manifestuje ludzką egzystencję i wywołuje pozytywną, pełną akceptacji relację. O tej izolacji i niekomunikacji człowieka jako odrębnej istoty decyduje akt istnienia, który określa lub aktualizuje obszar egzystencjalny człowieka. Godność osoby to zatem umieszczenie człowieka wśród bytów na wyjątkowej i wspaniałej pozycji ze względu na zasady, które konstytuują go jako osobę.
PRAWDA PODSTAWĄ ETYKI
Odpowiedź ta polega na oddziaływaniu intelektu poprzez słowo serca na wolę, powodując skupienie się na istocie, która na nas wpływa. Intelekt potencjalny, jako pasywny, nie może być przedmiotem relacji powrotu do istoty, która na nas oddziałuje. Zatem, gdy intelekt potencjalny pobudza wolę działania, aktywizuje osobę do skupienia się na istocie, która na nas wpływa.
Wytwarza przekonanie, gdy prawda manifestująca istnienie jakiejś istoty wpływa na właściwość prawdy manifestującej nasze istnienie. Powoduje poznanie, gdy prawda manifestująca istnienie w jakiejś istocie oddziałuje na nas i powoduje w naszym potencjalnym intelekcie doświadczenie jedności quidditas. Dlatego też, gdy istotę oddziałującą nazywamy dobrą, odnosimy się do niej również z miłością.
STRUKTURA ETYKI
Przedmiotem etyki jako nauki określającej podstawy postępowania moralnego są zasady (racje, zasady) działania chroniące relacje osobowe, osoby i ich godność. Ochrona relacji osobistych skutkuje realizacją wartości będących kontynuacją tych relacji i celem działań moralnych, a tym samym punktem dojścia etyki. Ochrona relacji osobowych i osób poprzez działanie intelektu i woli wymaga najpierw doskonalenia intelektu w rozpoznawaniu prawdy poprzez studiowanie metafizyki.
Etyka jako nauka o zasadach działań chroniących relacje osobiste i osoby, w zakresie tych działań dzieli się na etykę metanoi, humanizmu, sensu życia i kultury. Przestaje być etyką deontonomiczną, podkreślającą autorytet sumienia czy Boga jako imperatyw (nakaz, obowiązek, obowiązek) działań korzystnych. Poprzez mądrość i kontemplację ukazuje działania ochronne jako sposoby na utrzymanie relacji miłości, wiary i nadziei, które są podstawowymi relacjami osobistymi.
SUMIENIE, KONTEMPLACJA, MĄDROŚĆ
Jeśli zastosujemy mądrość i kontemplację w działaniu, powodujemy, że ludzie wybierają działania, które ich chronią i tworzą etykę, tworzymy, a raczej powodujemy, moralnie dobre zachowanie u ludzi. Kiedy celem działań zdeterminowanych intelektem i wolą nie jest ochrona ludzi, wówczas znajdujemy się poza humanizmem i tworzymy kulturę wrogą człowiekowi. Zasady te: mądrość i kontemplacja, skłaniają nas do podejmowania moralnie dobrych czynów, a jednocześnie wprowadzają nas w humanizm, gdyż etyka ochrony ludzi jest zawsze humanistyczna.
Daje podstawę do uznania wartości za modele życia, cele i zadania, które mają moc wyzwolenia w nas działań zorientowanych na człowieka. Kontemplacja informuje o tym intelekt, który kierując się mądrością skłania wolę do działań chroniących te relacje. Uznanie sumienia, kontemplacji i mądrości za zasady postępowania moralnego czyni etykę nauką niezależną, w odróżnieniu od antropologii i teologii filozoficznej.