• Nenhum resultado encontrado

SEDAT BAHADIR CEYLANLI KÖYÜ TÜRK LERİ

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Share "SEDAT BAHADIR CEYLANLI KÖYÜ TÜRK LERİ"

Copied!
279
0
0

Texto

Ayrıca Ceylanlı Köyü'nde daha belirgin olarak görülen sözlü geleneğimizin türkülerinin canlı taşıyıcısı olan yaşlı kaynak şahsiyetlerimizin bir kısmı halen hayatta olmakla birlikte, bunların erken ölmeden tespit edilmesi bizim için bir önceliktir. yenik düşmek. . Kaynak kişilerin LOJL'ye yakınlığı nedeniyle konuya dahil olan diğer kişiler hakkında da bilgi toplama fırsatı bulduk. Daha önce tespit ettiğimiz dört ozandan üçünün yakın zamanda vefat ettiğini, birinin ise çok yaşlı olduğunu öğrenince bu türküleri elimizden geldiğince kaynak kişilerin KD veri tabanlarından temin etmeye çalıştık.

Üçüncü bölümde KÕrÕNKDQReyhanlı Türkmenleri arasında lirik geleneğin âşık tarzındaki temsilcileri, geleneğin yaşatılması ve şairlerin şiirlerinin dil ve üslup özellikleri anlatılmıştır.

Yer Özellikleri

Bitki Örtüsü

Hayvan Türleri

TARøHÎ ÇEVRE

Türklerin Yöreye ølk Geliúi

Hataj'ın jeopolitik önemi, stratejik önemi, yer altı kaynakları ve zengin tarım ürünlerinin yetiştirilmesi Fransa'nın dikkatini çekmiş ve bu zenginliklere ulaşmak için belki de elindeki tek koz olan Ermenileri bahane olarak kullanmaktan çekinmemiştir. Politikayı Ermeniler üzerinden yürütüyorlar. LOH Çukurova topraklarında yayılmacı emellerini gerçekleştirmek isteyen Fransa, Suriye ile Çukurova toprakları arasında bağlantı köprüsü görevi gören, deniz taşımacılığı ve İskenderun Körfezi ile ticarette önemli bir yere sahip olan Hatay'ı mutlaka ele geçirmek istiyordu. Bir dönem halk tarafından dini kimlik milli kimlikten üstün tutulsa da, o dönemin köy imamı İbrahim Hakkı Konyalı'nın (Sefil Molla) çabalarıyla bu tutuma son verildi.

Nüfus Hareketleri

Nüfus Da÷ÕlÕmÕ

YAùAYIù BøÇøMLERø

Giyim Kuúam

Bu durumda köy ve çevresinde daha önce zengin bir kaynak olan ormanlık alan yerini çorak bir görünüme bırakmıştır. Daha önce de belirttiğimiz gibi halkın çoğunluğu kHQGL ürünlerini Kırhan ilçesine getirip satıyor.

AøLE YAPISI

Hiyerarúi ve Statüler

TÖRE

Âşıklar bir yönüyle eski destan geleneğini sürdürürken, diğer yönüyle de "aşk şiirleri" söylerler. Ancak yapılan tasnif ve değerlendirmeler, halk şairi kavramının, âşıkların yanında saz çalmayan, "halk zevki" ve "aşık şiiri"nden olan kişiyi ifade ettiğini göstermektedir. Halk ona "aşık" NHOLPHVL LOH adını verdi çünkü o sadece türküler söylediği ve düğünleri VHVOHUL\Oe ile süslediği için.

Ozanların yaşadıkları bölgelerde Dadaloğlu ve Karacaoğlan türkülerinden ilham aldıkları tahmin edilmektedir.

TEMSøLCøLERø KÕrÕkhan

ReyhanlÕ

GELENEöøN YAùATILMASI 1. Gelene÷in øcrasÕ

Aşıklara yemek yerken, içerken zurna veya zambÕr (argÕn) adı verilen çalgı eşliğinde türküler söylentilir. Open $UD]LGH 7ürkü 6say:ReyhanlıKırıkhan Türkmenlerin bulunduğu yer ova olduğundan halkın büyük bir kısmı çiftçilikle uğraşmaktadır.

Temsilcilerin Yetiúme TarzlarÕ

Bazı kelimelerde Türkçeden farklı ses özelliklerine rastlıyoruz: yÕrak=Õrak .XO $EGXOODK ölüyor = ölüyor. Bazı kelimelerde Türkçeden farklı ses özelliklerine rastlıyoruz: yÕrak=Õrak .XO $EGXOODK ölüyor = ölüyor.

Üslûp

TÜRKÜLERøN SINIFLANDIRILMASI øLE øLGøLø ÇALIùMALAR

Yapısı birinci türe benzeyen ancak van, oy, vah vay... gibi müzik cümlesini uzun veya kısa olarak sonunda asılı bırakanlar veya oy oy, vah vah, van van gibi tekrarlanan bileşiklerden oluşanlar . Bölgesel isimlerle ilişkilendirilen isimler: Maya, Bozlak (Türkmen ve Afúar), +R\UDW%DUDN

AúkSevda Türküleri

Budaklı'da bir güzele uğradım, Eylen dedi yüreğim burada kal, Melek mi, saat mi bilemedim. Askerlik bitiminden sonra Saadet adında bir kızla dini nikah kıyan Adilhan, altı aylık evliliğin ardından memleketinde geride bıraktığı sevgilisini hatırladı: Bu evlilikten sonra eşi Hoca Saadet ile evlendiğini hatırladı. Adilhan'da ayrıldı ve yaptıklarından pişman oldu.

ÂúÕk Hacı gibi diğer aşıklar ise bölgelerinin dışına pek çıkmamışlar ve kendi bölgelerinin güzelliklerine aşık olmuşlardır.

Güzelleme/Övgü

Kul Abdullah, Payasa'ya aşık olduğu kızı kaçırdı; Payas'ta yakalandıktan sonra 3-4 gün gözaltında tutuldu. Payasların ellerinde güzellikler gördüm, İnci veya mercan bir dişi fidan, Beyaz bir göğüste açılmış bir gül, Belirsiz bahar ve kış fidanları.

Hasret ve Gurbet Türküleri

Sevgili Hacı ile hizmetçi Abdullah hacca gittiklerinde hacı olmanın sevincini yaşıyorlar ve Allah'tan tüm günahlarının bağışlanması için dua ediyorlardı. Yusuf'u getiren sen değil misin? XO$EGXOlah, namaz kılmayanların, arzularına uyanların, kötü insanların ve orucu bozanların ahirette yaptıklarının sorumlusu olacağını söylüyor: Kul Abdullah yine ÂúÕk Ali'den başka bir kız ister ve ÂúÕk Ali'ye aşağıdaki satırlar:.

RNWRUD PXD \ HQH ROPD \ D JLGHQ .XO $ EGXOODK SDUD bu aýatlary aýdýar:

Ölüm

  • TÜRKÜLERøN YAPISAL øNCELEMESø

Köyden getirdiği eşyalarını yaşlı olduğu için taşıyamayan Kul Abdullah, eşyalarını köye getirebilmek için komşusundan yük hayvanı istiyor. Aralarındaki bu nifak ve fitneyi çıkaranlar, Âşık Ali ile Çirkin Ağa'nın arasını açtı; Çirkin Ağa da âşığının isteklerini yerine getirmemiş. Aldığın sattığından daha pahalıdır, Ölümün yıktığı fakirin halısı, Ölü satılır mı ey Allah'ın kulu?

Dindar bir tavırla ayağa kalkıp karşısındaki kişiye türkü söyleyen Kul Abdullah'ın sorduğu sorunun cevabı yok. Xo$egxoodk Allah'ın emri önemli değilse namaz kılmayın, gelinlerim yudurum yapmayın kızım benim sözümdür. Seni gördüğümde dizlerim zayıfladı, gözler uzun zamandır beni büyüledi, iki güzellik geldi yanıma.

Kul Abdullah, şehirden getirdiği eşyaları huzurevinde taşıyamayacağını anlayınca, köy minibüsünü kullanan Osman isimli şoförden eşyaları eve götürmesini ister. Gül Ahmet'im, Gül Ahmet'im, -a Gel tepeye, ey ​​Ahmet, -a Biraz sohbet edelim.-b Şarkı söyleyip çalayım, ey Ahmet'im.-a Gençliğimde gezdim, kendimi hazırladım, - c Artık dolaşıyorum, yaşıyorum, -c Elvan, huzur veren sesiyle, -c. Kafiye, şiirde anlam zenginliğini ve uyumunu sağlamak amacıyla dizelerin başında, ortasında veya sonunda belirli seslere verilen ses benzerliğidir. NDIL\H\HJHUHNHQ'nun önemini verdiler.

Geleneğe göre, en az üç basamaklı bir cümleyi tamamlayan ilk kişi D\DN RODFDN YH\D D\Dk beşinci kelimenin kendisini bırakacaktır. EXODPD] "Ayıldım", "dağıldım", "konuştum" YH “ Bayıldım”. Sözleriyle yapılan kafiye kapalı ayak örneği olabilir Doğan Kaya “Aşkta Ayakla İlgili Sorunlar Şiiri”. Makalesinde bu sorunu çok güzel anlatmış. Kavramı anlatırken Âşık şiirinde, genellikle birinci dörtlüğün ikinci mısrasında başlayan bütün dörtlüklerin son mısralarında yarım, tam, zengin veya düpedüz çarpıcı kafiyelerden oluşan veya kelimelerle oluşturulan kafiyelerdir. Ayet boyunca aynen tekrarlanan şeye kafiye denir35." tr. Kul Abdullah, Fransızların ve Arapların ayrılması sonucu Hatay'ın özgürleştirilmesinden sonra iki kez hacca gitti.

ÂùIK HACI

  • ÂùIK HASAN (1865

Silah arkadaşlarıyla memleketlerine gidecek paraları olmadığı için Gelibolu'nun köyünde (GHOKDQ $GLOKDQ) bir süre kalıp para kazanıp köylerine gitmek istiyorlar.Her düğüne gelen Aşık Hacı Kına gecelerinde ve düğünlerde türküler söyleyerek geçimini bu şekilde sağlıyor. Hatay'ın Türkiye'ye katılmasından sonra Şahan soyadını alan HacÕ, 1972 yılının Mayıs ayında Ceylanlı'da vefat etti.

ÂúÕk Hasan ilk yıllarında ailesiyle birlikte bağ ve bahçecilikte çalıştı; Gençliğinde Ceylanlı köyünde. Alay Emini adını verdiği Çamsarı köyündeki bir komutana iki kardeşinin de askerde öldüğüne dair bir şiir yazdı. Mustafa Şevki Paşa, kardeşlerinin nerede öldüğünü sorunca ozan, birinin Yemen'de, diğerinin Selanik'te öldüğünü söyler.

Geçimini avcılık yaparak sağlayan Âşık Hasani, aynı zamanda derinin hammaddesi olan ağaçları da toplayıp tüccarlara satarak bir miktar para kazanıyor ve bu parayla bir bahçe satın alıyor.

ÂùIK ALø (1897

  • KAYNAK KøùøLERDEN DERLENEN METøNLER Kaynak kiúilerden derlenen türküler tezimizin VI. Bölümünde
    • KarúÕlaúmalarÕ

Derlediğimiz köy ve ozan ailelerinin fotoğrafları kaynak kişilerden ÂúÕk HacÕ'nin torunu HacÕ ùahan ile çekilmiştir. ÂúÕk HacÕ: ÂúÕk HacÕ'ye ait olduğu söylenen türküler aşağıdaki kaynaklardan derlenmiştir. DÜNYAYA CÜMLE Acıma, aşık Abdullah. Bu cümle dünya için Bir gün sana, bir gün bana İner birinin göğsüne.

Ey Rabbim, güzel HacÕ Dostum ellerine düşmüş. Sazımız da söylesin. Dizelerinizi sipariş edin. Yağmur yağdı kardeşim kimse yok, Gözüme duman girdi, kayınpederim, aşık Hacı, evlatlarının kurbanı oluyor. *

ÂúÕk0HKPHW ÂúÕk Mehmeti rapor diyor Evet sen düşmansın öldür beni Utanç perdesini kaldır Haydi yüzüme söyle. Sevgili HacÕ'm kimseye bakmaz, morali bozulunca kalkmaz, yokluktan kördür, hâlâ çıkmaz. Ver bana sopayı, dedi yürek. Sevgili Hacé diyor ki, "Sen gerçekten doğrusun. Ben seni ne kadar övsem o kadar haklısın. Benim savaşa gidecek silahım yok."

Ben hem aşığım, hem de yolcuyum. Hangi noktada acı çekiyorum? Sorma, ben Hacı'ya aşığım. 7DKXGXWKDULFL\LPEHQ. Aşık HacÕ, “Ben Aşık Hac” deyip döneceğim. Aşk atına gece gündüz biniyorum. Kerem'in kaderi gibi yanacağım. Göremiyorsan beyaz göğsünün ağrısı. Aşık Hacı Aşık mısın yoksa belayı mı önemsiyorsun? Nerede büyüdünüz ve nerede yaşıyorsunuz? Çok fazla söylemeye kalkarsan tahttan düşersin. Daha sonra ateşimdeki yanma közlere dönüşüyor.

Aşık HacÕ Sevgili HacÕ doğru söylüyor. Güzelin göğüslerini ve ağzını seviyorlar. Ben de senin gibi çoğuna aşığım. Dizimin üzerinde uyuyakalmalarına izin verdim.

ÂùIK HASAN

Âşık Hasan soruyor: "Yeterli değil mi? Geri kalanlarımız bu sözlere inanmıyor. Sonradan gelenler, bunu görmeyenler hep yalan sanıyor. Arabistan'da bunu söyleyebilecek dil yok. ÂúÕk Hasan diyor ki PVHQFH Bahçenizde gülleriniz açmış, giyinmişler kuşaklı, belleri ince, başlarındaki brokar fesin bile. ÂúÕk Hasan ellerinize yaymayın diyor. Seni sevdim, beni bir daha oyma. Beni ilk sevenin ortalığı kirletme, sonrakinin başı dertte.

ÂúÕk Hasan, "Cemal'i kötü bir insanın derdine düşmüş olarak görseniz, FarÕs'ı ateşte yanarken görseniz de kalbiniz kaybolmaz." dedi. ÂúÕk Hasan der, ÂúÕk Hasan der ki ÂÕÕÕk, aklını karıştırdın. ÕÕÕ bir sevgi dalgasıdır. Sevgili Hasan, dostuma dönerim, gece gündüz aşk atına binerim, gündüz dostumun ateşinde yanarım.

ÂúÕk Hasan diyor ki, bu böyle oluyor. Güzeli ezmeyin. ÂúÕk Hasan, Esma'nın oğlu diyor, çok günlerimi kara ağızla geçirdim. Sırat'a geldiğimde yollarım sabittir. Ölmeden önce cennete gitmek ister. ÂúÕk Hasan, birçok kızın kalbinin dağlardan yüksek olduğunu, geline girdiği gece düşünceli kızın geri çekildiğini söylüyor.

ÂúÕk Hasan, eğer başarılı olursa Mevla'mın İslam dinini cennete süreceğini ve bana her zaman +XUL sevincini yaşatacağını söylüyor. Aşık Hasan diyor ki: Canını yorma, Dünya malına meyletme, Bin liran için gönül kırma. Arkadaşını hayatından daha çok sevmelisin.

Referências