24 — SirnleiUc durum; { \ • • 1942)
Hâ2\r»ft ayifltU, JaponUrm tayyâre gemiji bakanından ufiradı*! ka- v,plar MütVfıklarm Uamıri aevküte*>**e «eçbW1meai içm çok muaait bir baaJanaıç olmuatu. Bu »ifada, doni» ve hava WrUklermden mütevekkil
^ kuvvet Amerika üe Yeni Zelanda araamdakı vW d«ü* aahaamda bulunmakU ve tndirilec^ darbe Içm muaail aamanı beklemekte idi. Ha- airanm sonuna dofru. Tümamiral Chcrnüey en teaa bir »amanda Tulagi ye bir Uarnu lerUplemeai içhı emir aldı. Paaifıktekı bu durum «raaında, taman. çok ^»emlı bir laktdr teçkü etmekle idi.
Japonlar ivgal altında tuttukları Tulagı’de, daima »tdık kaldıkları Ubirliği «aslarından ayrılmak sorunda kalmıvlar, denla ve kara kuw^
lenni, hava birliklerinin istmadındrno mahrum bırakmışlardı. Tulagıye en yakın bava u«û baü kıueyde w 675 mü mesafede olan Rabaul'da bu- lunmakU idi. Alman bütün latihbarai raporları. TuUgı’de Uyyare gemi- leriıun bulunmadığım, yalnız deniıalu ve küçük vaatalardan mure^ep bir deftia kuvi'eö olduğunu göatenyor \*e Müttefik çıkarma harekiüna karçı baçUca tehdidin Rabaul’dakı hav* kuvvellerindmi gelebileceği an- laşıUyordu.
Maamahh Tula^ ile Rabaul meaafemnin Ukrıben ortalında bulunan Kicia’da [11 4 - temmuzda yapılan Imemli bir çıkarma hareketinden sonra, düşman bir hava meydanı inşaauıa geçmiş olup diğer bir meydana da Tulagrnin ancak 2û mil ptfıtyinieki Guadalcanal adasında baıUnuş bu¬
lunmakta id). [2]
Aynı »muyU dUrmın. UkribM 600 mil l«d« btlri. Yeni G.ne d., Bun.’y» ç<Wm« y.p™» »«“P h«AiiU • r.u.d.İMnı>
«Uld h.r.ltil - luyrf. u»ln>eı. birçok deniz ve lur. t.y>-.relerile önemle d«tekIenml»U. EJer mullelUcler .ur.lle tMÜyele
dü»m*n butun böl«ey. .yni «rl tempo ile l»*.! «lwk « bu ukdtrdc do tonunda onu bu yerlerden çıkarmak çok muşkul olacaktı.
riT Tul«d’ııia luw»l dkrt®d# t» »75 fcÜ
[Î1 Dmİs ısy)rtr*i«t SsI^moMiU mıİMUS hmMi îf*"
ÜBI«U. V» Buk» gKİdt elfai •dUaeÜdir.)
- 29 —
Bu sebeplerden, dü^mâstn KiyeU ve GuedeJcenaVdeki yeni hevs mcy>
dınlırmdan hareket içte faydaUnmaaından evvel darbeyi indirmek hayatî bir mesele halini almı^tr
25_Guadalranal muharebeleri: [1)
1&42 AftustcMSunun yedisinde. Amerikan kuv\'etlerl TuUffI ve Guadal»
eanal adasına çıktılar. [2]
Japonlar Tula^’den 6000 nul mesafede bulunan fiencal körfezindeki In*n« doıiu filosunun mevcudiyeti dolaymle, kuzey Sumalra'yı hava kuv¬
vetleri İle takviye etmek gibi kuvvet bdlümunc mecbur oimuflar ve bura¬
daki kuvvetleri SatomonUra KOnderemenuılerdı. Amerikalılar tam bir baskın tesiri elde etmi|!er ve saat içinde Goadalranardakl inft» henılz Umamlanmıı bulunan yeni hava meydanların) da ihtiva etmek üzere b Jtûn önemli hedefleri zaptetmi^erdi.
Maamafıh, Japon garnizonu adanın içerlerine kaçmak sureule kur- tuUbl]ml|ti. Müteakip altı ay içindeki muharebelerin geçirdiği safahat, bu kitabın mevzuu haricinde bulunmaktadır.
Bu de\Te zarfu)da Japonlar bir taraftan kuçuk bir takım harekat ile kıyıdaki kınalarım takviye ve ikmallerim İdameye çalıkken, diğer ta¬
raftan da adanın »tirdddı ıçm dört büyük teşebbüs yapouılardı. Denizde, karada ve havada çok şiddetli muharebeler olmuş ve bor iki taraf ta biri- * birinin ağu kayıplara uğradağuu iddia etmiştir.
Japonlar, bütün gayretlerini, metkezi ve kuzey Salomoclann müda¬
faası kuvvetleodırinceye kadar, harekâun geciktirılmesun hazretmiş ve edayı istirdat etmeği Oımt etmifü. <13 : 15 - kasımde) bu uğurda yap¬
tığı dördüncü büyük teşebbüsün müncer olduğu Goadalcanal deniş mu¬
harebesinde ağır zayiata uğramış ve bu suretle bu ümitlerini de kay¬
betmişlerdi.
1943 Şubatının beşUnnda (Amerikalıların esas çıkarmalarından tak¬
riben alt) ay sonra) düşman nukavemeUnİn son bakiyeleri de muharebe ge¬
mileri ve tayyare gemılenle desteklenen muhriplerden mürrickep büyük bir kuvvet tarafından bir gece tamamen tabiiye edildi. Bu suretle güney doğu Salomonlar emniyet altına alınmış ve MiStefıklerln stratejik taarruza intikalleri böylece mevkii fiile konulmuştu.
28 — Netice*.
1942 yUı Nisanının karanlık günlerinde kararlaştınisn plân serisinden olarak; Guadaleanal için yapılan muharebelenn muvaffakiyetli netlce-
rîîlCÜhente'M liTa
121 Mubftrebc M Nv a
-
30
-leriDden bırl geçen bu 18 »y Pasifik durumunda büyük değiş- meler olmuştur. . , ^ . . Düsmın her nekadar bu devre zarfmdakı ayUr ıçmde bMi merked S»lomonUn tekrar işgal etmek ve kurey batıya doğra UerJeroA gibi Ame¬
rikalılara karşı rauhtelU Uamızlar terUplemric iktidarını kendilerinde gdnnûşlerse de. bütün bunlara rağmen insyatUı bir daha eUenne geçi- rememislef<itr* ..
Bugün (Temmuz 1944) düşman. 1942 senesmm keadiaı ıçm musMt oUn şartlarından uzaklaşünlmif w değişik zor durumlarla karşı karşıya bırakılmıştır- Ezcümle düşman SalomOBİardan çıkarılmış (RaUul'da tec¬
rit edilen bir kısım kuv%-et hariç). Marshal ve Carolm adalarındaki üsleri zaptedümiş veya kontrol altına almnuş. Tokyo'dan sadece 1300 mil uzakta ve Marian fjtupuiKİa bulunan Saipan ussu Amerikalılac elme geçmiştir.
Aynı zamanda düşmanın, deniz ve bava kuvvetlerinin ûs^ maU^ ve penoneU tarafından tutulmasına rağmen, Guam adası istilâ edilmiş olup General Mac Arthur'ûn girişUğt Yeni Cme muharebelerinin muvaffaki- yetle sonuca yaklaşması da. düşmanı beslediği cazip ümitlerden ebediyen uzaklastırmıştır. ...
Düşman işgal orduUn. her nekadar hali hazırda işgalleri altında bu- lundurdukları sahalarda lutunabiUyorUrsa da. unutmamalıdır bu kuv- votleri beriivecek ağır haıp malannesi de deoiıaşırı uran yollardan gel¬
mektedir ve’japonlar (Hayal sahası) dedikleri bu bölgelerin muhatarasını
■ idame edebilmek için uzun münakale yoltannda büyük mikyasta gemi ça- listırmak mecbunyelindedirler-
İki buyuk harp ıçmde de. İngiltere ImparaVorlugunt» demzaşın top- rakiarik hayati irtibatı sağlıyan ticaret fılûlanoa çok addİ tehlike!» ar- zeden büyük mıkyasU düşman Uarrualan vukubulmuş ve Amenkanm bol miktarda gemi yardımından faydalınıimıştır. , , , .
Buna raltmen zaviatı hafifletebilmek için büyük ve çok fedakara gayretlerin sarfı ıcp etmiştir- Japonya »a. zayiatını tettû bakımından böyle bir nıchamyete sahip değildir-
Japonya, artık münakale yoUantun. Müttefiklerin daima artan bas- kısma karşı umaman açık bulunduğuna kanı buJunmaktadır. Uğramış ol¬
dukları ağır gemi kayıpları da bunu süstermektedir-
Japon haberler bürosunun sazlan araaada geçoı şu ifade de Japon- yaoın İç durumunu aydmlatmak bakımından şayanı dikkatlu**-
(Bugunkö olaylar doUy«ile. kabine çok fazla heyecanlı bulunmakU ve bundan İmparaica- pek ziyade endişe duymakUdır- tlj)
m TtoS a - - m* uım ■iahıiHHİıVi T(7*o Ub<a«imn
«Uir olan rv^oJ Mıüi* atim.
İlâve (A)
JAPON DENİZ KUVVETİ
Afi^dakİ çizelge» 7 Aralık 941 deki Jipon deniz kuvvetlerinm durumunu ve 1 • Majis ' 944 (a fiili olao, iahıip ve kaybedilen tah¬
mini kuvvetlerini gösterir: Ol Am«nk«k tıkT»İ»l«r( : Jkpoa İMrat fesIM ( lfXO iMva istteJe) 1/MtrU ^4?
7. Arktık .941 <le bilı»M Uul.S 85« $00 Japöklani) karp fajnlİari ajasada (attfi attİklan Ua Urtikfo
laknİB edllvk a* toMİ. ... 4 D5 000 t • Mart • 943 ttnhİada pSrSUe Hkaa toMİ. kajitplârla. la^t
kraada 150 000 toa tatontda bir art^ aiabati af<l»|BBiı tabaU
bkJoaauıoöaedır.ISO 000
Fihrist (Harf sırası ile)
Kelimelerin jraoındakl rakamlar* alt oldo^u kısımları gdalerir.
(Maidive adalarında) 15.17, 18 Doğu filosu plânı 7, 18
Japon tayyare Gm. 26000 ton Mıdway muharebesinde betU. 23
2. Japosüann seferi kuvvet hanrlamalan 20 Asker çıkamalan. 22
Pasifik alâkalan 3, Pasifik filosunun Japoo yayılj|inâ mâni ohışu 4, Kudreti 8. Pearl Harbour baskım 0 Asya filosu 8, 11, Tayyare gemileri İksk Force'u 17.
Strateıiaı 18. 20.
Hollanda deniz üssü 2
(Bİair lımam) nm Japonitr tarafından zaptı d.
(Aleution adatarmda) Japonlam asker çıkarması. 22 Australia knıvaz5rû.2l
2. 3. 4, 15. deniz kuvvetM 8, 21. Çındaki hizmetleri için deniz kuvveti tefriki 11
(Cava) Abda sahası İL lağmın Kh. 12 (Cava) 2.12
Pasclikteki menfaatleri 2, Deniz kuvvetlerinin takvi- yeâ 7. Pasİfİkteki d»iz kuvvetleri 8 stratejileri 2, Bcneo'ya taamız 9
Baf^kil, Vafington riyareü U 15. Hava akını 17
Muhareberi 21
In^liz Kr. 16 Bati|i 17 (Pılipinlerde) zaptı 9
Japonlar tarafmdan istUâa 1937. 5
Denizaltı Otn.
Müttefik ge. 11, Japon genulenoe Uarruzlan 20, Ja*
pon dmizalultrtnın ticarete uarruzlan. 17, İS Pasıükte. 8
Tuğacnira) 9
İngiba Kr. 16. Batışa 17 (Aleotion ad.) hava akını 22
7, Durumu 16. sevk ve İdaresi 16.18, 26
Amenkan Uyy. Gül d. Midway Dz. muharebesinde 22 Amırat Ingiliz doğu FL su Ba| K, olup Priace of Wa- les Ue beraber kaybedilmiftir. 9.10
Tu|anural (Amerikab) Corel Dz. muharebesinde ko*
mutan 22. Midvay Dz. muharebesİDde K. 23.
3, İstilâsı 9
Japonlar tarafından istilisa 6
Tümainiral (Amerikalj) Güney Pasifik sahası K. 19.
Japonlar tarafından işgaü 9. Amenkan tayyarelerinin akına 13.
(SalomcHi ad.) Japon hava meydanlannm kunalnast 24. Müctefıkleruı askeC çıkırmaUn ve kara muhare*
beleri. 25
Guam 3, Japcmlar tarafından zapU 9. 26 Güney Pasifik sahasılO
Hart Amerikan anuraUerinden. Asya FL K. 8
Hava me>'. 2, 5, Kuzey Malaya'da tngüiz hat-a raeydanlan 10, SalcHTionlarda Japı» hava meydanları 24. Amerika] k larm Guadalcanal’ı zapta 25
Hava kuvveti Uzak doğuda Japonların adedi iistunlüğu.3 Kard ve deniz kuvvetlerile işbirliği, 10 Müttefiklerin kuvvet kifayetsizliği 12, Burmadaki Japonların takviyesi 15 Hermes İngiliz tyy. Gm. 16. Midway muharebesinde batın-
h|i 17
Hiryo Japon tyy. Cm. Midway muharebesinde betınlişj 22.
Hongkong 2, ZapU 9
Homet Amenkan tyy. Gm. 13, Mjdway muharebe» 22, Hindistan 15. 16. 20. Tehdit edilmesi 18. 23
Hollanda Hindistan! 3. 4, 8. İstilâsı 9
Japonya Topraklan 3. İhtiraa 4. Hazırlığı 5 Siyaseti 6, Deniz kuvveti 8. Harbin başlayışı ve güneye ilerleyiş: 9, Stratejisi 4. 10, 20 Hindistan sularına akm 17, Corel deniz muharebe» mağlûbiyeti 21. Midteay Dz. tnuha-
Mdurc^ 'tMİctl 19 ; 3
- 34 —
rebes mağlûbiyeti 22, İnsıyatiff kaybetmeleri 23.
Ümitleri 36.
Kaga Japoo tyy. Gm. Uıdway'de batışı 22
Kieta (Sakunofilarda) Japuüarın uyyare meydanı 24.
KjlİndİAi (Doğu A£rıkada) do^ tıloeunun ufw> 18 Kimcnel Amerikan amirali. Pasifik FL su Baş K. 6
Kij)g Amiral. Amenkan donaaması Baş K. Mklway mu- harebeame kadar. 22
Koka (Aleuuon ad.) 2Û> Jap^Urın asker çıkarmaları. 22 KomuU MCttefıJderin komuta 30rJukJarı U, Konula işinin halli 12. Pasİ/ıkte Amerikan komutası 19, Büyük do- ğa Asya hayat sahası ^iıu 4. 9, 26.
Kuril ad. 6
Kunifu Japon murahhası
Layton Anunl. Çuı sularındaki Baş K. 8, Kattı hareketi 11, 12. SeyUn Baş K. 1$
Lexlngton Amerikan tyy. Gül 9. Coral deniz muharebesinde batışı 21.
Mac Arthur Generali Güney balı Pasifik Baş K. 19. S6 Madagaskar Istllkaı 9
Manchukuo S, Japooiar taralından kontrolü. 9 ManlJa 2. Manila’ya îaarruı 9.
Mar^i ad, 3, 5. Amerikan tyy. ûm. krinln akını 13. 26.
Mnafa Mcaalelerin büyük önemi S. 36 Mıdway ad. 2, 20. Muharebesi 22.
^tmiU Amiral. PasıHk Ft Baf K. 19
Pasıfrk 2. Kuvvetler (Deniz) Japonların adalara taarruzlan 9. 6 stratejisi 4. !0. II. 13. H 30, 36
Paramashiro (Kurti ad.) 9
Pe«r^ Karbour 2. 3> Kava hucumu 9 Panang Japonlar tarafından zaptı U
Pnnca ot Walc$ İngiliz muharebe Gm. Csak doğu aulanna sm’kı. 7.
8. Bauşı 9 19
Rabaui (Yem Britanya ad.) Japonlar tarafından zaptı 9, Ja- pıvı üssü 24, 28
RapuJsc tn^kz muharebe Gm. Uzak dofu sularına aevkı 7. 6 Batışı 9.10
Huıya Pasifik manfaatlen 2; Alcnaoyaam taarruzu 6 . Shoho Japon tyy. Gm. GunJ deniz muharebesinde batışı 21.
Shokaku Japon tyy. Gm. Coral deniz nubarebestsde tahnbı 21.
Singapur
Stratejik önemi 9, Japonların asker çıkarmaları 20.
21. Mûttetık asker çıkarmaları 24. 25 Amiral. Do|u Fİ. Baş K. 18, 17. 18
Japon tyy. Gm. Mjdway Dz. muharebesinde batışı 22.
Müttefik stratejisi U, 13, 14, 26. Doğu Fİ. 7, 16 IB Japon stratejisi 4, 10, 20 Amerikan stracejiai 19. 26
(Cava) HoUanda Dz. Üssü 2. 3 Muharebesi 9 Tümamiral Madagaskar seferi kuvveti K. 15, 21 Doğu Fİ. 16. 18, Japonların adedî uatUnlüğü, Pesri Karbour baskını 9, Hint sularında tayyare Gm. lerl 17, Corel Dz. muharebesinde 21, Midway Dz. muha' rebeslnde 22, Kayıpların tesirleri 23. Birleşik Ameri¬
ka 8. Tayyare Gm. lerinin Pearl Harbour taarruzun¬
dan kurtulmaları. 9, 1942 Şubat: Nisan harekitı 13.
(Japonlar yftnundcn): Pearl Harbour laarruau, Prinee of tVales ve Repulse'in batırıiış) 9, Seylamn tahribi 15, Colombo ve Trmcomalee akmt İT. Dorsetahira, Cornvvall ve HcrmesUn batırılmaUn 17, Do|tü FİJiu üzerindeki tesirleri 18, Corel deniz muharebesindeki kayıplar 21.
iAmerİkfllıİar yönünden): Peaıl Harbour kayıplan 9, Tokyo ve Pasifik odalanna akınlar 13, Cnral denia muharebosj 21 Midway deniz muharebesi 22
(İngilizler yününden): Slngapurdakl kuvvetlerin takviye luzumu 11
tngİUzlcrln Mslaya’ya takviye kuN*vetlevJ gönderme¬
leri T, Konvoyların takviyesi 11
Tayyare gemilerinden havalanan tyy. 1er tarafından taarruz 13
Müttefik gemilerine Japon Uarruzlan 17. Japon gemi¬
lerinin azalması 19, 20, 2S 15. Hava akını 17
(Salomon adalarında) Japonların asker çıkarmalan 21. 24. Müttefik çıkarmaları 25.
İngiliz muhribi 16. Batışı 17 Rus deniz ÜSBÜ S
3, Japonlar tarafından zaptı 9
General. Sİr Archibald. Abda sahası Baş K.
5
2
?orktwvn Amerikan tyy. Gm. 9, 13. Coral Da. auharebcsindft hasara uğraması 21, Midway Dz, muharabesinda ba¬
tışı 22 Yeni Gine 2. IstiJâaı 9 Yeni Zeland 2, 3, 4 Babriyesi 8
Zuikal^ Japon tyy. gemiâ 23