al la farado de kompleta kurso pri Spiritismo. Æiuj viaj kontraýdiroj estas ja naturaj de la flanko de iu, kiu scias nenion, sed kiu per serioza studado trovas iun solvon multe pli eksplicitan ol tiu, kiun mi povus doni per mal- longa klarigo, kiu siavice devas senæese almovi novajn
demandojn. Æio interrilatas en Spiritismo, kaj kiam oni observas la tuton, tiam oni vidas, ke la principoj fluas unu de alia kaj sin reciproke apogas; kaj tiam, kio þajn- is anomalio kontraýa al la justeco kaj la saøeco de Dio, tio montriøas tute natura kaj konfirmas tiun justecon kaj tiun saøecon.
Jen la demando rilata al la forgeso pri la pasinteco, kiu estas ligita al aliaj egale gravaj demandoj, kaj tial mi æi tie øin nur supra¼e pritraktas.
Æe æiu ekzistado ia vualo ja envolvas la pasintecon, tamen pro tio la Spirito perdas neniom el tio, kion li iam akiris al si: li forgesas nur la manieron, kiel li øin hav- igis al si. Uzante la komparon pri la kolegiano, mi diras, ke por li ne gravas scii, kie, kiel kaj æe kiuj instruistoj li kursis la trian klason, se venante al la kvara klaso, li scias, kion oni lernas en la tria klaso. Kio grava øi estas al li, scii, ke li estis vergita pro sia maldiligenteco kaj ekribelo, se tiuj punoj faris lin laborema kaj obe- ema? En æi tiu maniero la Spirito, reenkarniøante, kun- portas, intuicie, kaj kiel denaskajn ideojn, æion, kion li lernis pri scienco kaj pri moraleco. Mi diras "pri mo - raleco", æar, se dum iu ekzistado li pliboniøis, se li pro- fitis el la lecionoj de la sperto, tiam, kiam li revenos, li estos per si mem pli bona; hardite en la forøejo de sufero kaj laboro, li estos pli solida; anstataý devi æion rekomenci, li posedas fundon æiam pli riæan, sur kiu li sin apogas por pluaj akiroj.
La dua parto de via kontraýdiro, tuþanta la neni- iøon de la pensado, ne staras sur pli bona bazo, æar tiu forgeso fariøas nur dum la enkorpa vivo; forlasinte æi tiun, la Spirito rericevas la memoron pri sia pasinteco: li tiam povas juøi pri la irita vojo kaj pri tiu ankoraý irota; ne ekzistas do ia rompo de la kontinueco en la spirita vivo, kiu estas la normala vivo de la Spirito.
La kelkatempa forgeso estas bonfaro de la Provi- denco; sperton oni akiras al si ofte per severaj elprovoj kaj teruraj pagoj, kies memoro estus tre suferiga kaj pliakrigus la turmentojn de la sortobatoj en la nuna vivo. Se la suferoj dum la vivo þajnas longaj, kio do estus al
ni, se al ili aldoniøus la memoro pri la suferoj en la pas- inteco? Vi ekzemple, sinjoro, hodiaý estas digna homo, sed vi tia estas tre verþajne dnak’al la severaj punoj, kiujn vi ricevis pro la malbonfaroj, kiuj nun naýzus al via konscienco; æu estus al vi agrabla la memoro, ke vi pro tio estis iam pendigita? Æu honto vin ne perse- kutus æe via penso, ke la mondo scias la malica¼on, kiun vi faris? Kio do grava tio estas, kion vi eble faris kaj kion vi eble elportis por øin pagi, se nun vi estas estim- inda homo! En la okuloj de la mondo vi estas nova homo kaj en la okuloj de Dio vi estas renobliøinta Spirito. Sen la memoro pri ia øena pasinteco, vi agas pli libere; vi staras æe nova deirpunkto; viaj antaýaj þuldoj estas pagitaj, koncernas vin ne fari al vi novajn.
Kiom da homoj dezirus same povi, dum la vivo, sterni ian vualon sur siaj unuaj jaroj! Kiom multaj, æe la fino de sia migrado, diris en sia animo: "Se mi devus rekomenci, mi ja ne farus, kion mi faris!" Nu, kion ili ne povas refari dum æi tiu vivo, tion ili refaros dum iu alia; æe iu nova ekzistado iliaj Spiritoj kunportos en for- mo de intuicio la bonajn decidojn, kiujn ili prenis. Jen kiel þtupo post þtupo fariøas la progresado de la homaro.
Ni supozu ankaý — kio estas io tre ordinara —, ke inter viaj konatoj, inter viaj familianoj mem, iu donis al vi motivon por via plendo kontraý li, eble vin ruinigis aý nigrigis vian honoron en iu alia akzistado, kaj nun, pentinta Spirito, enkarniøis en via medio, ligiøis al vi kiel samfamiliano, por kompensi al vi, per sia sindoneco kaj korligiteco, la malutilojn, kiujn li faris kontraý vi: æu vi ne starus unu kontraý la dua en plej øena situacio, se vi ambaý memorus vian malamikecon? Anstataý kviet- iøi, la malamoj eterniøus.
Vi el tio povas konkludi, ke la memoro pri la pasint- eco malordigus la sociajn interrilatojn kaj malhelpus la progreson. Æu vi volas pri tio efektivan pruvon? Ni pre- zentu al ni, ke unu homo, kondamnita al punlaboroj, ek- prenas la firman decidon fariøi honesta: kio okazos æe lia liberiøo? La socio lin repuþos, kaj tia repuþo preskaý æiam redronigas lin en la malvirton. Ni supozu, kon-
traýe, ke neniu scias liajn antecedentojn: li do estos plaæe akceptata; se li mem povus ilin forgesi, li pro tio ne estus malpli honesta kaj povus vivi, tenante la kapon alte anstataý klinite, sub la honto de la rememoro.
Æi tio absolute akordas kun la doktrino de la Spirit- oj pri la mondoj superaj ol nia. En tiuj mondoj regas nur bono, la memoro pri la pasinteco estas neniel mal- agrabla; jen kial oni tie memoras sian antaýan ekzist- adon tiel same, kiel ni memoras tion, kion ni faris hie- raý. Rilate la migradon, kiun oni eble faris en la mal- superaj mondoj, la memoro pri øi estas tia sama, kiel pri ia malbela sonøo.
Rimedoj por konvinko
V. — Mi konsentas, sinjoro, ke el la vidpunkto filo-
zofia la spiritisma doktrino estas absolute racionala, ta- men æiam restas la demando pri la manifestiøoj, kiun nur la faktoj povas solvi; nu, øuste la realecon de la faktoj multaj homoj kontestas; vi do devus ne trovi miriga la deziron, kiun oni esprimas, ilin atesti.