ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ- ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ

TA META TA ΦYΣIKA

T›ÙÏÔ˜: \AÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜, Ta ÌÂÙa Ùa Ê˘ÛÈο, TfiÌÔ˜ Aã MÂÙ¿ÊÚ·ÛȘ-™ËÌÂÈÒÛÂȘ: NÈÎfiÏ·Ô˜ K˘ÚÁÈfiÔ˘ÏÔ˜ \EΉfiÛÂȘ: °EøP°IA¢H - «BIB§IO£HKH TøN E§§HNøN»

^Y‡ı˘ÓÔ˜ \EΉfiÛˆ˜: òA‰ˆÓȘ \Aı. °ÂˆÚÁÈ¿‰Ë˜ \EÈ̤ÏÂÈ·: \AÓ‰ÚÈ¿Ó· X·¯ÏÄ ™ÂÏȉÔÔ›ËÛȘ: \AϤÍÈÔ˜ ¢. M¿ÛÙÔÚ˘ \EÍÒÊ˘ÏÏÔ: M·Ú›· ºÚÔÓÈÌ›‰Ô˘ copyright ® âΉfiÛÂȘ §. °ÂˆÚÁÈ¿‰Ë˜ 2006 ISBN: 960-316-275-2 SET: 960-316-274-4 KÂÓÙÚÈ΋ ‰È¿ıÂÛȘ: MÂÛÔÏÔÁÁ›Ô˘ 5, \AıÉÓ·È, T.K. 106 81, ÙËÏ. 210 38 36 231 BÈ‚ÏÈÔˆÏÂÖ·: ™fiψÓÔ˜ 114, \AıÉÓ·È T.K. 106 81, ÙËÏ. 210 38 47 347 KËÊÈÛ›·˜ 236, KËÊÈÛÈ¿ T.K. 145 62, TËÏ. 210 80 15 113 T.£. 36 81 – \AıÉÓ·È 102 10

www.georgiadesbooks.gr - e-mail: [email protected]

Απαγορεεται  ναδημοσευσις λκληρης  μρους τ!ς παροσης μελτης, μ" ποιοδ#ποτε μ-σο, χωρ&ς τ'ν γραπτ' (δεια το) *κδτου  τ+ν νομμων κληρονμων του. Επιτρπεται  ναφορ1 στ2 παρ2ν βιβλο  στ2 περιεχμεν του μνον σ" περπτωσι πο4 παρου-σι5ζονται ρητ+ς τ1 στοιχε7α α8το).

APIΣTOTEΛOYΣ

TA META TA ΦYΣIKA

TΟΜΟΣ A

^O J. TRICOT, ï ÛÔÊe˜ ÌÂÙ·ÊÚ·ÛÙc˜ ¬ÏˆÓ ۯ‰fiÓ ÙˆÓ öÚÁˆÓ ÙÔ˘ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË, ÚÔÏÔÁ›˙ÔÓÙ·˜ ÙcÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· (1970) ÌÂÙ¿-ÊÚ·Û‹ ÙÔ˘ ÙáÓ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎáÓ ÙÔÜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÊÈÏÔÛfiÊÔ˘, ÁÚ¿-ÊÂÈ Ùa àÎfiÏÔ˘ı·: «≠√ˆ˜ ηd ÛÙd˜ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ âΉfiÛÂȘ Ì·˜, ıˆÚÔÜÌ ¯Ú‹ÛÈÌÔ Óa ‰ÒÛÔ˘Ì ÌÈa Û˘ÛÙËÌ·ÙÈÎc öÎıÂÛË Ùɘ ªÂÙ·Ê˘-ÛÈÎɘ ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË. ^∏ ÊÈÏÔ‰ÔÍ›· Ì·˜ ÂÚÈÔÚ›ÛıËΠÓa ÚÔÛʤÚÂÈ ÛÙe ÌÔÚʈ̤ÓÔ ÎÔÈÓfi, ÌÈa Ó¤· ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË, àÓ·ıÂ-ˆÚË̤ÓË Î·d ‚ÂÏÙȈ̤ÓË, ÙÔÜ ÎÂÊ·Ï·ÈÒ‰Ô˘˜ öÚÁÔ˘ Ùɘ ϤÔÓ ‰ÈÂÈÛ‰˘ÙÈÎɘ ÌÂÁ·ÏÔÊ˘˝·˜ (génie) Ùɘ \∞Ú¯·ÈfiÙËÙÔ˜, öÚÁÔ˘ ÙfiÛÔ çÓÔÌ·ÛÙÔÜ ¬ÛÔ Î·d ηÎÔÁÓˆÚÈṲ̂ÓÔ˘, ‰˘ÛÚÔÛ›ÙÔ˘ âÍ ôÏÏÔ˘, ηd Ùe ïÔÖÔ âd ‰˘e ¯ÈÏÈÂÙËÚ›‰Â˜ õÛÎËÛ âd ÙÔÜ âÈ-ÛÙËÌÔÓÈÎÔÜ Ó‡̷ÙÔ˜ Ùɘ ∂éÚÒ˘, Ì›· àfiÏ˘ÙË Û¯Â‰eÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›·» (Aristote, La Métaphysique, ÙfiÌÔ˜ 1, ÛÂÏ. ÃÃÃπÃ). ^√ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ (384-322 .Ã.) ηًÁÂÙÔ àe Ùa ™Ù¿ÁÂÈÚ· Ùɘ ÷ÏÎȉÈÎɘ ηd qÙ·Ó ÁÈe˜ ÙÔÜ ¡ÈÎÔÌ¿¯Ô˘, ÙÔÜ ‰È¿ÛËÌÔ˘ ÁÈ·ÙÚÔÜ ÙÔÜ ‚·ÛÈÏÈÄ Ùɘ ª·Î‰ÔÓ›·˜ \∞̇ÓÙ·, ·ÙÚe˜ ÙÔÜ ºÈÏ›Ô˘. \∂d 20 ¯ÚfiÓÈ· (367-347) ‰ÈÂÙ¤ÏÂÛ ̷ıËÙc˜ ÙÔÜ ¶Ï¿ÙˆÓÔ˜ ÛÙcÓ \∞η‰ËÌ›· ÙáÓ \∞ıËÓáÓ. ªÂÙa ÙeÓ ıaÓ·ÙÔ ÙÔÜ ‰·ÛοÏÔ˘ ÙÔ˘, ÌÂÙ¤‚Ë Ì·˙d Ìb ÙeÓ •ÂÓÔÎÚ¿ÙË ÛÙcÓ ò∞ÛÛÔ Ùɘ ΔÚˆ¿‰Ô˜, ÛÙeÓ Û˘ÌÌ·ıËÙ‹ ÙÔ˘˜ ^∂ÚÌ›·Ó, ìÁÂÌfiÓ· ÙÔÜ \∞ÚÙ·Ó¤ˆ˜. \∂ÎÂÖ ¥‰Ú˘Û ۯÔÏ‹, ı˘Á·Ù¤Ú· Ùɘ \∞η‰ËÌ›·˜, ÛÙcÓ ïÔ›· ‰›‰·Í âd ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ·, ηd ηÙfiÈ ÙcÓ ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÛÙcÓ ª˘ÙÈÏ‹ÓË, Ùe 343. ΔeÓ ëfiÌÂÓÔ ÎÈfiÏ·˜ ¯ÚfiÓÔ, Ùe 342, ÚÔÛÂÎÏ‹ıË ÛÙcÓ ∞éÏc ÙÔÜ ºÈÏ›Ô˘ Ùɘ ª·Î‰ÔÓ›·˜ ó˜ ·È‰·ÁˆÁe˜ ÙÔÜ ÁÈÔÜ ÙÔ˘ \∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘. ªÂÙa ÙcÓ àÓ¿ÚÚËÛË ÛÙeÓ ıÚfiÓÔ ÙÔÜ \∞ÏÂÍ¿Ó-‰ÚÔ˘, â¤ÛÙÚ„ ÛÙa˜ \∞ı‹Ó·˜ ¬Ô˘ ¥‰Ú˘Û ÛÙe §‡ÎÂÈÔ ‰È΋ 7

ÙÔ˘ ÊÈÏÔÛÔÊÈ΋ Û¯ÔÏ‹, ÙcÓ ¶ÂÚÈ·ÙËÙÈ΋, ÙcÓ ïÔ›· ‰Èˇı˘-Ó âd 12 ¯ÚfiÓÈ·, ó˜ Ùe Ù¤ÏÔ˜ Ùɘ ˙ˆÉ˜ ÙÔ˘. ªÂÙa ÙeÓ ıaÓ·ÙÔ ÙÔÜ \∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘ ‰ÈÒ¯ıËΠó˜ Ê›ÏÔ˜ ÙáÓ ª·Î‰fiÓˆÓ, ηÙË-ÁÔÚËıÂd˜ âd àı½÷·, ïfiÙ ηd àÓ·ÁοÛıËΠÓa âÁηٷÏ›„Ë Ùa˜ \∞ı‹Ó·˜. ∫·Ù¤Ê˘Á ÛÙcÓ Ã·ÏΛ‰·, ¬Ô˘ ηd ¤ı·Ó ϛ-ÁÔ˘˜ ÌÉÓ˜ àÚÁfiÙÂÚ· àe àÚÚÒÛÙÂÈ· ÙÔÜ ÛÙÔÌ¿¯Ô˘, Ûb ≤Ó· ÎÙÉÌ· Ùɘ ÌËÙ¤Ú·˜ ÙÔ˘. Δa Û˘ÁÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜ àÔÙÂÏÔÜÓÙ·È àe ‰˘e ÌÂÁ¿Ï˜ ïÌ¿‰Â˜: àe Ùa ‰È‰·ÎÙÈÎa Û˘ÁÁÚ¿ÌÌ·Ù· (ñÔ-ÌÓ‹Ì·Ù·, Ú·ÁÌ·ÙÂÖ·È, àÎÚÔ·Ì·ÙÈÎÔd ÏfiÁÔÈ, âÛˆÙÂÚÈο) Ôf ·ÚÔ˘Û›·˙·Ó ÌÂÁ¿ÏË ÙÂÏÂÈfiÙËÙ· ηd ÚÔˆÚ›˙ÔÓÙ·Ó ÁÈa ÙeÓ Î‡ÎÏÔ ÙáÓ Ê›ÏˆÓ Î·d Ì·ıËÙáÓ ÙÔÜ §˘Î›Ԣ, ηd àe Ùa ·-Ï·ÈfiÙÂÚ·, Ùa ÁÚ·Ì̤ӷ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ûb ‰È·ÏÔÁÈÎc ÌÔÚÊ‹, ηd ÚÔÔÚÈṲ̂ӷ ÁÈa ÂéÚ‡ÙÂÚÔ˘˜ ·ÎÏÔ˘˜ (â͈ÙÂÚÈÎÔ›, âΉ‰Ô̤-ÓÔÈ ÏfiÁÔÈ). Δa ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎa àÓ‹ÎÔ˘Ó ÛÙcÓ ÚÒÙË ïÌ¿‰·, ÛÙa àÎÚÔ·Ì·ÙÈÎa Û˘ÁÁÚ¿ÌÌ·Ù·. ^√ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ çÓÔÌ¿˙ÂÈ àÎÚÔ-¿ÛÂȘ, Ùa Ì·ı‹Ì·Ù· Ôf ÚÔÔÚ›˙ÔÓÙ·Ó ÁÈa ÙÔf˜ Ì·ıËÙ¿˜ ÙÔ˘, ηd Ùa ïÔÖ·, âÓ àÓÙÈı¤ÛÂÈ Ìb Ùa â͈ÙÂÚÈο, ÍÂÎÈÓÔÜÓ àe Ùd˜ ú‰È˜ Ùd˜ àÚ¯b˜ ÙÔÜ Ú¿ÁÌ·ÙÔ˜ (âÎ ÙáÓ ÔåΛˆÓ àÚ¯áÓ), ηd àÔÙÂÏÔÜÓ Ùe àÓÙÈΛÌÂÓÔ ÌÈĘ àÔ‰ÂÈÎÙÈÎɘ ‰È‰·Ûηϛ·˜.

≠√ÛÔÓ àÊÔÚÄ ÛÙe ÂÚȯfiÌÂÓÔ, ÂrÓ·È Ê·ÓÂÚe ¬ÙÈ ÌÈa öÚ¢-Ó· ¯·Ú·ÎÙËÚÈ˙Ô̤ÓË ó˜ àÎÚÔ·Ì·ÙÈ΋, àöÚ¢-ӷʤÚÂÙ·È Ûb ı¤Ì·Ù· Ùa ïÔÖ· àe ıˆÚËÙÈÎɘ j Ú·ÎÙÈÎɘ àfi„ˆ˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿-˙Ô˘Ó ≤Ó· Ú·ÁÌ·ÙÈÎa ëÈÛÙËÌÔÓÈÎe âӉȷʤÚÔÓ, ¬ˆ˜ ÂrÓ·È Ùa ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ùɘ º˘ÛÈÎɘ j Ùɘ ÚÒÙ˘ ºÈÏÔÛÔÊ›·˜1_. ÈÚd˜ Óa ÛÙ·ıÔÜÌ ÛÙcÓ ÁÓÒÌË ÙÔÜ ∫Ï‹ÌÂÓÙÔ˜ ÙÔÜ \∞ÏÂÍ·Ó-‰Ú¤ˆ˜, ÙÔÜ ¶ÏÔ˘Ù¿Ú¯Ô˘, η›, ÚÄÁÌ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÂÚ›ÂÚÁÔ, ÙÔÜ ™ÈÌÏÈΛԢ, Ôf ö¯Ô˘Ó ÙcÓ ÁÓÒÌË ¬ÙÈ Ùa àÎÚÔ·Ì·ÙÈÎa Û˘ÁÁÚ¿ÌÌ·Ù· âÌÂÚÈÎÏÂ›Ô˘Ó Ì›· Ì˘ÛÙÈÎc ηd âÈÊ˘Ï·Á̤ÓË ÁÈa ÙÔf˜ Ì˘Ë̤ÓÔ˘˜ ‰È‰·Ûηϛ·, Ú¤ÂÈ Óa ‰Â¯ıÔÜÌ ¬ÙÈ ì ‰È¿ÎÚÈÛË àÓ¿ÌÂÛ· Ûb âÛˆÙÂÚÈÎa ηd â͈ÙÂÚÈÎa àÓÙ·ÔÎÚ›ÓÂ-Ù·È Ûb ÌÈa ıÂÌÂÏÈÒ‰Ë ‰È·ÊÔÚa ÛÙcÓ Ê‡ÛË Î·d ÙcÓ ÛÔ˘‰·Èfi-ÙËÙ· ÙáÓ Ú·ÁÌ·Ù¢ÔÌ¤ÓˆÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ. ∞éÙc ì ÔéÛÈ҉˘ àÓÙ›-ıÂÛË ì ïÔ›· ηٷʷ›ÓÂÙ·È ÛÙeÓ ÙÚfiÔ âÎı¤Ûˆ˜ ηd ÛÙcÓ Ì¤-ıÔ‰Ô, ö¯ÂÈ âÈÛËÌ·ÓıÉ àe àÚ¯·›Ô˘˜ Û¯ÔÏÈ·ÛÙ¿˜. \∂Óá Ùa â͈ÙÂÚÈο, Û˘Ó¿ÁÔÓÙ·˜ àe Ùe Èı·Óe Ùe Èı·Óe (‰Èa È-ı·ÓáÓ ÂåÎfiÙˆ˜), ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔÜÓ Ùd˜ ÌÂıfi‰Ô˘˜ Ùɘ ‰È·ÏÂ-ÎÙÈÎɘ ηd ÚÔÛÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙcÓ â͈ÙÂÚÈÎc ÌÔÚÊc ÙÔÜ ‰È·Ïfi-ÁÔ˘ (âÍ Ôy ηd Ùe ùÓÔÌ· ‰È·ÏÔÁÈο), Ùa àÎÚÔ·Ì·ÙÈÎa ö¯Ô˘Ó àÓÔȯÙÔf˜ ÙÔf˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜ Ùɘ àӷχÛˆ˜ ηd Ùɘ àԉ›Íˆ˜ ηd ‰È‰¿ÛÎÔÓÙ·È ó˜ Û˘ÁÎÚÔÙËÌ¤Ó·È ı¤ÛÂȘ.

Δ¤ÏÔ˜, ‰È·ÊÔÚa ¬Ïˆ˜ â͈ÙÂÚÈÎc àÏÏa Ùɘ ïÔ›·˜ Ôî Û˘Ó¤-ÂȘ ñÉÚÍ·Ó ÛËÌ·ÓÙÈη›, Ùa ηı·˘Ùe ÊÈÏÔÛÔÊÈÎa öÚÁ·, ÌÈ-ÎÚɘ ó˜ âd Ùe ÏÂÖÛÙÔÓ, ÏÔÁÔÙ¯ÓÈÎɘ àÍ›·˜, ‰bÓ â‰Ú·ÛΤÏÈ-Û·Ó ÙcÓ ˙ÒÓË Ùɘ ™¯ÔÏɘ, ηd ÌfiÓÔÓ ñ\ ·éÙcÓ ÙcÓ öÓÓÔÈ·Ó ÌÔÚÔÜÓ Óa ϤÁˆÓÙ·È âÛˆÙÂÚÈο. √î â͈ÙÂÚÈÎÔd ‰È¿ÏÔÁÔÈ àÓÙÈı¤Ùˆ˜, Èe ÚÔÛÈÙÔd ηd Èe Ï·˚ÎÔ›, âÙ¤ıËÛ·Ó ÛÙcÓ Î˘-ÎÏÔÊÔÚ›· (âÓ ÎÔÈÓˇá, âÓ âÁ΢ÎÏ›ÔȘ) âΉÔı¤ÓÙ˜ ó˜ ÏÔÁÔÙÂ-¯ÓÈÎa öÚÁ·, ÛÙÔÏÈṲ̂ӷ ÁÈa Óa Êı¿ÛÔ˘Ó Ùe ÂéÚf ÎÔÈÓe Ìb ¬Ï˜ Ùd˜ ¯¿Ú˜ Ô‡, àe ÙeÓ ¶Ï¿ÙˆÓ· ηd ‰áıÂ, Ùe Âr‰Ô˜ ·éÙe ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ. \∂Í ·éÙÔÜ Î·d ï ÁÓˆÛÙe˜ ÏfiÁÔ˜ ÙÔÜ ∫ÈΤڈ-ÓÔ˜ Ôf ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÈ flumen aurerum ÙÔf˜ ‰È·ÏfiÁÔ˘˜ ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜.

£a qÙ·Ó Ï¿ÓË ¬Ìˆ˜ Óa ÓÔÌÈÛıÉ ¬ÙÈ Ùa àÎÚÔ·Ì·ÙÈÎa öÚÁ· ‰bÓ ñÉÚÍ·Ó àÓÙÈΛÌÂÓÔÓ Î·ÌÌÈĘ ‰ËÌÔÛȇۈ˜, ηd ¬ÙÈ àÔÙÂÏÔÜÛ·Ó Û˘ÏÏÔÁb˜ ÚÔÛˆÈÎáÓ ÛËÌÂÈÒÛÂˆÓ Úe˜

àÔ-8 9

1. ^√ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ ÙÈÙÏÔÊÔÚÔÜÛ Ùe ÊÂÚfiÌÂÓÔ Û‹ÌÂÚ· ñe ÙcÓ çÓÔÌ·Û›· ªÂÙa Ùa Ê˘ÛÈÎa j ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎa öÚÁÔÓ ÙÔ˘ ¶ÚÒÙË ÊÈÏÔÛÔÊ›·. ^√ Ù›ÙÏÔ˜ ªÂÙ·Ê˘-ÛÈÎa ÂrÓ·È ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˜. μϤ ηو٤ڈ ‰ÈÂÍÔ‰ÈÎcÓ âͤٷۋ ÙÔÜ âÓ ÏfiÁˇˆ ı¤Ì·ÙÔ˜.

ÎÏÂÈÛÙÈÎcÓ ¯ÚÉÛÈÓ ÙÔÜ Î·ıËÁËÙÔÜ. ™ÙcÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·, ÚfiÎÂÈÙ·È, ÁÂÓÈο, ÂÚd ÛÂÈÚĘ Ì·ıËÌ¿ÙˆÓ (̤ıÔ‰ÔÈ) âÍ ïÏÔ-ÎÏ‹ÚÔ˘ Û˘ÓÙÂÙ·ÁÌ¤ÓˆÓ àe ÙeÓ ú‰ÈÔ ÙeÓ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË, ηd ÙáÓ ïÔ›ˆÓ ì Û‡ÓÙ·ÍË ÌÄÏÏÔÓ ÚÔËÁ‹ıË ·Úa àÎÔÏÔ‡ıËÛ Ùa ÚÔÊÔÚÈÎa Ì·ı‹Ì·Ù·. Δe ·Ú·ÌÂÏË̤ÓÔ ≈ÊÔ˜ ÙÔ˘˜ Ôf ÙeÛÔ ‰Èη›ˆ˜ âÂÛËÌ¿ÓıË, ‰bÓ ıa ÌÔÚÔÜÛ Óa Û˘ÓÙÂϤÛË œÛÙ Óa ·Ú·ÁÓˆÚÈÛıÉ ì àÎÚ›‚ÂÈ· ηd ì çÚıfiÙ˘ Ùɘ âÎÊÚ¿-Ûˆ˜, ì ·éÛÙËÚfiÙ˘ ηd ì ÛÙÂÚÂfiÙ˘ ÙáÓ ïÚÈÛÌáÓ, ÔûÙ ÚÔ-¿ÓÙˆÓ ì ÊÚÔÓÙ›‰· Ìb ÙcÓ ïÔ›·, ·Úa ÙcÓ âÍ·ÈÚÂÙÈÎc Û˘ÓÙÔ-Ì›· ÙÔ˘˜, ì ÛΤ„Ë ÂrÓ·È ‰È·Úıڈ̤ÓË. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈa àÚÂÙb˜ Ôf ‰bÓ Û˘Ó·ÓÙáÓÙ·È Ûb êÏb˜ Û˘ÏÏÔÁb˜ ÛËÌÂÈÒÛˆÓ, ηd Ôî ïÔÖ˜ àÚÂÙb˜ ÌĘ ηÏÔÜÓ Óa ÛÎÂÊıÔÜÌ ¬ÙÈ Û˘Óı¤ÛÂȘ ÙfiÛÔ Ï‹ÚÂȘ qÙ·Ó ÚÔÔÚÈṲ̂Ó˜ Óa ÙÂıÔÜÓ ñe ÌÔÚÊcÓ àÓÙÈÁÚ¿-ʈÓ, ÙáÓ ïÔ›ˆÓ ï àÚÈıÌfi˜, àÓ·ÌÊÈ‚fiψ˜, qÙ·Ó àÚÎÂÙa ÌÂ-Á¿ÏÔ˜, ÛÙa ¯¤ÚÈ· ÙáÓ àÎÚÔ·ÙáÓ. Δa àÓÙ›ÁÚ·Ê· ·éÙa ıa öÚÂ- Óa ΢ÎÏÔÊÔÚÔÜÛ·Ó àÚÎÂÙa âχıÂÚ· ηd ö͈, iÓ ÎÚ›ÓË Î·-ÓÂd˜ àe ÙcÓ ÔÏÂÌÈÎc Ôf Ôî ÌÂÙ·ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎÔd ¶ÂÚÈ·ÙËÙÈ-ÎÔd àÓ·ÁοÛÙËÎ·Ó Óa ‰ÈÂÍ·Á¿ÁÔ˘Ó âÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙáÓ àÓÙÈ¿ÏˆÓ ÊÈÏÔÛÔÊÈÎáÓ ™¯ÔÏáÓ, Ôî ïÔÖ˜, Ê˘ÛÈο, ÂûÎÔÏ· Âr¯·Ó ÚÔ-ÌËı¢ÙÉ Ùa àÓ·Áηַ ÁÈa Ùd˜ Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ ΛÌÂÓ·. \∂Ó Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·ÙÈ ÌÔÚÔÜÌ Óa ÔÜÌ ̷˙d Ìb ÙcÓ ÏÂÈÔ-ÓfiÙËÙ· ÙáÓ âÚ¢ÓËÙáÓ ¬ÙÈ Ôî àÎÚÔ·Ì·ÙÈÎb˜ Û˘ÁÁÚ·Êb˜ ÂrÓ·È âÚÁ·Û›Â˜ (Ú·ÁÌ·Ù›˜) Úe˜ ¯ÚÉÛÈÓ ÙáÓ ÛÔ˘‰·ÛÙáÓ, ¬ÙÈ Ì¤Û· ÛÙcÓ ™¯ÔÏc ηd ÁÈa Ùd˜ àÓ¿ÁΘ Ùɘ ‰È‰·Ûηϛ·˜ öÁÈÓ·Ó àÓÙÈΛÌÂÓÔ ÌÈĘ ìÌȉËÌÔÛȇۈ˜, àÏÏa ¬ÙÈ, ˙áÓÙÔ˜ ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜ ηd ηÙa ÙcÓ ÚÒÙË ÂÚ›Ô‰Ô Ùɘ ™¯ÔÏ·ÛÙÈÎɘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜, ÏfiÁˇˆ Ùɘ ÏÔÁÔÙ¯ÓÈÎɘ ÙˆÓ àÙÂÏ›·˜ j ÙÔÜ ÙÂ-¯ÓÈÎÔÜ ÙˆÓ ¯·Ú·ÎÙÉÚÔ˜, ‰bÓ öÙ˘¯ÔÓ ÂéÚ›·˜ ‰ËÌÔÛÈfiÙËÙÔ˜ ηd ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ôÁÓˆÛÙ˜ ۯ‰eÓ ÛÙe ÎÔÈÓfi. ^∏ ÁÓËÛÈfiÙ˘ ÙáÓ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎáÓ ^∏ àÚ¯·ÈfiÙ˘ ÌĘ ôÊËÛ ÙÚÂÖ˜ ηٷÏfiÁÔ˘˜ ÙáÓ Û˘ÁÁÚ·ÌÌ¿-ÙˆÓ ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜. √î ηٿÏÔÁÔÈ ¬Ìˆ˜ ·éÙÔ›, ÔÏf ÌÂ-Ù·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔÈ Î·d âd Ùe ϤÔÓ âÏÏÈÂÖ˜ ηd ηÎÔÛ˘ÓÙ·Á̤-ÓÔÈ, ÌÈÎÚc ‚Ô‹ıÂÈ· ÌĘ ÚÔÛʤÚÔ˘Ó ÁÈa ÙcÓ Ï‡ÛË ÙÔÜ ÚÔ-‚Ï‹Ì·ÙÔ˜ Ùɘ ÁÓËÛÈfiÙËÙÔ˜. ^√ ÚáÙÔ˜ ηٿÏÔÁÔ˜ (Ôf ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ 146 Ù›ÙÏÔ˘˜) ÂrÓ·È ÙÔÜ ¢ÈÔÁ¤ÓÔ˘˜ ÙÔÜ §·ÂÚÙ›Ô˘2_{(3Ô˜ ·ågÓ Ì.Ã.).}

\∂Ï¿¯ÈÛÙ· àe Ùa öÚÁ· Ôf ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ÛÙe àÚÈÛÙÔ-ÙÂÏÈÎe Corpus (Ùa ≠∞·ÓÙ· ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜) àӷʤÚÔÓÙ·È âÎÂÖ. \∞ÓÙÈı¤Ùˆ˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È Ù›ÙÏÔÈ öÚÁˆÓ Ôf ÌĘ ÂrÓ·È ôÁÓˆÛÙ·. Δa MÂÙ·Ê˘ÛÈÎa ‰bÓ àӷʤÚÔÓÙ·È âÎÙe˜ àe Ùe ‚È‚Ï›Ô ¢3_{Ôf Ùe ÙÈÙÏÔÊÔÚÂÖ Î·Ùa Ùe ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙÔÜ}

\∞ÚÈ-ÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜ «¶ÂÚd ÙáÓ ÔÛ·¯á˜ ÏÂÁÔ̤ӈӻ (¶ÂÚd ÙáÓ âÎÊÚ¿ÛÂˆÓ Ôf Ùd˜ ϤÌ Ìb ÔÏÏb˜ ÛË̷ۛ˜). \∞ÏÏa àe ÙcÓ ÛȈcÓ ÙÔÜ ¢ÈÔÁ¤ÓÔ˘˜, çÊÂÈÏÔ̤ÓËÓ úÛˆ˜ ÛÙÔf˜ ÔÏÏÔf˜ Ù›Ù-ÏÔ˘˜ ñe ÙÔf˜ ïÔ›Ô˘˜ ‰ËÏÒÓÔÓÙ·È Ùa ªÂÙ·Ê˘ÛÈο, àÓ¿ÏÔ-Á· Ìb Ùe ÂÚȯfiÌÂÓÔ ÙÔÜ Î¿ı ‚È‚Ï›Ô˘ (Ôf ÂrÓ·È 14), ‰bÓ ıa Ú¤ÂÈ Óa Û˘Ó·Á¿ÁˆÌ ηӤӷ ‰˘ÛÌÂÓb˜ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· ÁÈa ÙcÓ ÁÓËÛÈfiÙËÙ· Ùɘ Ú·ÁÌ·Ù›·˜. ^√ ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ηٿÏÔÁÔ˜ ÂrÓ·È ÙÔÜ Anonymus Menagii Ôf ϤÁÂÙ·È ¬ÙÈ ÂrÓ·È ÙÔÜ ^∏Û‡¯ÈÔ˘ àe ÙcÓ ª›ÏËÙÔ (6Ô˜ ·ågÓ Ì.Ã,). ^√ ηٿÏÔÁÔ˜ ·éÙe˜ àÓÙÈÁÚ¿ÊÂÈ Î·Ùa ̤Á· ̤ÚÔ˜ ÙeÓ Î·Ù¿ÏÔÁÔ ÙÔÜ ¢ÈÔÁ¤ÓÔ˘˜ (132 Ù›ÙÏÔÈ). Δa ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎa àÓ·-ʤÚÔÓÙ·È âÎÂÖ ‰˘e ÊÔÚ¤˜, ó˜ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎa Ûb 10 ‚È‚Ï›·, ηd ó˜ Δɘ ÌÂÙa Ùa Ê˘ÛÈο, Ûb 9 ‚È‚Ï›·. 10 11 2. μÏ. ¢ÈÔÁ¤ÓÔ˘˜ §·ÂÚÙ›Ô˘, μ›ÔÈ ÊÈÏÔÛfiʈÓ, âΉ. «μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË ÙáÓ ^∂ÏÏ‹ÓˆÓ», àÚÈı. 29, 1971, ÌÂÙ¿ÊÚ. ¡. ∫˘ÚÁÈfiÔ˘ÏÔ˘. 3. μÈ‚Ï›· Ôî àÚ¯·ÖÔÈ öÏÂÁ·Ó ÌÂÁ¿Ï· ÙÌ‹Ì·Ù· ëÓe˜ Û˘ÁÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˜, Ùd˜ ëÓfiÙËÙ˜.

^√ ÙÚ›ÙÔ˜ ηٿÏÔÁÔ˜ ÙÔÜ ¶ÙÔÏÂÌ·›Ô˘ àe ÙcÓ ƒÒÌË (¶Â-ÚÈ·ÙËÙÈÎÔÜ Ôf ʤÚÂÙ·È àÎÌ¿Û·˜ ÌÂÙ·Íf 70 ηd 300 Ì.Ã.) ÌÓËÌÔÓ‡ÂÈ ÌÈa ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎc Ûb 13 ‚È‚Ï›· (de eo quod post physicam tridecim XIII).

h∞˜ Ìc ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÔ˘Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ûb ·éÙb˜ Ùd˜ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ ÎÈ’ i˜ ÔÜÌ ‰˘e ÏfiÁÈ· ÁÈa ÙcÓ îÛÙÔÚ›· Ùɘ ‰È·ÙËÚ‹Ûˆ˜ ÙáÓ àÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎáÓ Û˘ÁÁÚ·ÊáÓ, ì ïÔ›·, àÓ·ÌÊÈÛ‚Ëًو˜, ÂrÓ·È Û˘Ó‰Â‰Â̤ÓË Ìb Ùe ˙‹ÙËÌ· Ùɘ ÁÓËÛÈfiÙËÙfi˜ ÙˆÓ. ∞éÙcÓ ÙcÓ àÚÎÂÙa Û˘Áί˘Ì¤ÓË Î·d àӷηو̤ÓË Ìb Ì˘-ıÈÎa ÛÙÔȯÂÖ· îÛÙÔÚ›·, ÌĘ ÙcÓ àÊËÁÔÜÓÙ·È ï ™ÙÚ¿‚ˆÓ ÎÈ’ ï ¶ÏÔ‡Ù·Ú¯Ô˜. ∫·Ù\ ·éÙÔ‡˜, ï £ÂfiÊÚ·ÛÙÔ˜, Ì·ıËÙc˜ ÙÔÜ \∞ÚÈ-ÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜ ηd ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ ÛÙe §‡ÎÂÈÔ, ·Ú¤‰ˆÛ Ùa ‰Èο ÙÔ˘ Ùa ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ηd Ùa ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ÙÔÜ ‰·ÛοÏÔ˘ ÙÔ˘ Ûb οÔÈÔÓ ¡ËϤ· Ôf Ùa ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÛÙcÓ ™Î‹„Ë Ùɘ ΔÚˆ¿‰Ô˜ ηd Ùa ö‰ˆÛ ÛÙÔf˜ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˘˜ ÙÔ˘. √î ÎÏËÚÔÓfiÌÔÈ ·éÙÔ›, ôÓıÚˆÔÈ àÁÚ¿ÌÌ·ÙÔÈ Î·d ôÍÂÛÙÔÈ, ÁÈa Óa àÔʇÁÔ˘Ó ÙcÓ àÏËÛÙ›· ÙáÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ Ùɘ ¶ÂÚÁ¿ÌÔ˘ Ôf àÓ·˙ËÙÔÜÛ·Ó ¬Ï· Ùa ηٿÏÏËÏ· ÁÈa Óa âÌÏÔ˘Ù›ÛÔ˘Ó ÙcÓ ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË ÙÔ˘˜ ‚È‚Ï›·, ó˜ àÓÙ›·ÏÔ Ùɘ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˘ Ùɘ \∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜, öÎÚ˘„·Ó ʇډËÓ Ì›Á‰ËÓ Ùa ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ̤۷ Ûb ≤Ó· ñfiÁÂÈÔ, ¬Ô˘ ì ñÁÚ·Û›· ηd Ùa ÛÎÔ˘Ï‹ÎÈ· ÚÔͤÓËÛ·Ó ÌÂÁ¿Ï˜ ηٷ-ÛÙÚÔʤ˜. ΔcÓ âÔ¯c ÙÔÜ ™‡ÏÏ·, ï \∞ÂÏÏÈÎgÓ ï Δ‹ÈÔ˜, ÌÂÁ¿-ÏÔ˜ Û˘ÏϤÎÙ˘ ‚È‚Ï›ˆÓ ηd ÙÔÔÙËÚËÙc˜ ÙÔÜ Î˘‚ÂÚÓ‹ÙÔ˘ ÙáÓ \∞ıËÓáÓ \∞ÚÈÛÙ›ˆÓÔ˜, Ùa àÓÂÎ¿Ï˘„ ηd Ùa àÁfiÚ·ÛÂ. Δe àÓÙ›ÁÚ·ÊÔ Ôf ö‚Á·ÏÂ, ¯ˆÚd˜ Óa ö¯Ë â·ÚÎÉ ÊÈÏÔÛÔÊÈÎc êÚÌÔ‰ÈfiÙËÙ·, ηd Ùe ïÔÖÔ Î·Ù¤ıÂÛ ÛÙa˜ \∞ı‹Ó·˜, qÙ·Ó ÔÏf âÏ·Ùو̷ÙÈÎfi: ÂÚÈÂ֯ ϷıÂ̤ӷ ΛÌÂÓ· ηd àÙ˘¯ÂÖ˜ ÚÔ-ÛıÉΘ, ÚÔÔÚÈṲ̂Ó˜ Óa Û˘ÌÏËÚÒÛÔ˘Ó Ùa ÎÂÓa ÙáÓ ¯ÂÈÚÔ-ÁڿʈÓ. ªÂÙa ÙcÓ Î·Ù¿ÏË„Ë ÙáÓ \∞ıËÓáÓ àe ÙeÓ ™‡ÏÏ·, Ùe 86 .X., ì ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË ÙÔÜ \∞ÂÏϛΈÓÔ˜ ÌÂٷʤÚıËΠÛÙcÓ

ƒÒÌË, ¬Ô˘ ï ÁÚ·ÌÌ·ÙÈÎe˜ Δ˘Ú·ÓÓ›ˆÓ, Ê›ÏÔ˜ ÙÔÜ ∫ÈΤڈÓÔ˜ ηd ·È‰·ÁˆÁe˜ ÙáÓ ·È‰ÈáÓ ÙÔ˘, ηÙÒÚıˆÛ Óa Ï¿‚Ë ÁÓÒÛÈÓ ÙáÓ ¯ÂÈÚÔÁÚ¿ÊˆÓ ÎÚ˘Ê¿, ¯¿ÚȘ ÛÙcÓ ‚Ô‹ıÂÈ· ëÓe˜ ‚È‚ÏÈÔıË-ηڛԢ. Δa ÔχÙÈÌ· ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê·, àÓ·ıˆÚË̤ӷ, ηٷٷÁ̤-Ó· ηd àÓÙÈÁÚ·Ì̤ηٷٷÁ̤-Ó·, ‰fiıËÎ·Ó àe ÙeÓ ú‰ÈÔÓ ÛÙeÓ ¶ÂÚÈ·ÙË-ÙÈÎe \∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ ÙeÓ ƒfi‰ÈÔ, ï ïÔÖÔ˜ öηÌ ÌÈa Ï‹ÚË öΉÔÛ‹ ÙÔ˘˜, ÂÚd Ùe 60 .Ã. \∞e ÙcÓ öΉÔÛË ·éÙ‹Ó, Ìb ÔÏÏa Ï¿ıË Î·Ùa ÙeÓ ™ÙÚ¿‚ˆÓ·, ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ¬Ï˜ Ôî ηÙÔÈÓb˜ âΉfiÛÂȘ. 줂·È·, ¬ˆ˜ Âú·Ì ηd ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜, ηd ÚdÓ àe ÙeÓ \∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ Âr¯·Ó ΢ÎÏÔÊÚ‹ÛÂÈ âΉfiÛÂȘ ÙáÓ àÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎáÓ Û˘ÁÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ, àÏÏa Ûb ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓËÓ öÎÙ·ÛË. ΔÔÜÙÔ Î·Ù·-Ê·›ÓÂÙ·È àe ÙcÓ ÔÏÂÌÈÎc Ôf öηÌÓ·Ó Ôî àÓÙ›·ÏÔÈ ÙÔÜ ¶Â-ÚÈ·ÙËÙÈÛÌÔÜ – Ôî ªÂÁ·ÚÈÎÔ›, Ôî \∂ÈÎÔ‡ÚÂÈÔÈ Î·d Ôî ™ÙˆÈÎÔ›, Ôî ïÔÖÔÈ Ê˘ÛÈο, ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÛÙe Û‡ÓÔÏÔ Î·d ÛÙd˜ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ùa âÈÛÙËÌÔÓÈÎa öÚÁ· ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜. \∞ÏÏa ì öΉÔÛË ÙÔÜ \∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˘, ÚÒÙË ÊÔÚa úÛˆ˜, ·ÚÔ˘Û›·˙ ÌÈa Ï‹ÚË Û˘Ï-ÏÔÁc ÙáÓ ÊÈÏÔÛÔÊÈÎáÓ Û˘ÁÁÚ·ÊáÓ, ηd öÙÛÈ Û˘ÓÂÙ¤ÏÂÛÂ, ≈ÛÙÂÚ· àe ÙcÓ ·Ú·ÎÌc Ùɘ ÂÚÈ·ÙËÙÈÎɘ ™¯ÔÏɘ, Óa ÚÔ-ÎÏËıÉ ÌÈa ÂÚȤÚÁÂÈ· ηd ÌÈa àÓ·Á¤ÓÓËÛË ÙáÓ àÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎáÓ ÌÂÏÂÙáÓ. ∞éÙe ÂrÓ·È àÏËıÈÓfi, ηd Ùe â›Ù¢ÁÌ· ÙÔÜ \∞Ó‰ÚfiÓÈ-ÎÔ˘ ñÉÚÍ àÓ·ÌÊ›‚ÔÏ· ÌÂÁ¿ÏÔ. ªfiÓÔÓ Ôf ‰bÓ ÂrÓ·È ‰˘-Ó·ÙeÓ Óa àÓ·ÁÓˆÚÈÛıÉ Ûb ·éÙeÓ Î·d ÌfiÓÔÓ ì ÙÈÌc ¬ÙÈ öÛˆÛ Ùa öÚÁ· ÙÔÜ ™Ù·ÁÂÈÚ›ÙË àe ÙcÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊc ηd ÙcÓ Ï‹ıË.

¢bÓ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È Óa âÂÎÙ·ıÔÜÌ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÁÈa Ùe ˙‹ÙËÌ· Ùɘ ÁÓËÛÈfiÙËÙÔ˜ ÙáÓ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎáÓ. ^∏ ÁÓËÛÈfiÙ˘ ‰bÓ àÌÊÈ-Û‚ËÙ‹ıËΠÙcÓ âÔ¯c Ùɘ \∞Ó·ÁÂÓÓ‹Ûˆ˜ ·Úa Ìb ÙeÓ ‰Â‰Ëψ-̤ÓÔÓ ÛÎÔe Óa Û˘ÓÙÚÈ‚É ì ·éıÂÓÙ›· Ùɘ ™¯ÔÏ·ÛÙÈÎɘ ÊÈÏÔÛÔ-Ê›·˜ ¬Ô˘ ΢ÚÈ·Ú¯ÔÜÛ ï \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘. \∞ÏÏa Ôî âÚÁ·Û›Â˜ Ôf â·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó àe ëÓe˜ ηd ϤÔÓ ·åáÓÔ˜, ÛÙcÓ °ÂÚÌ·Ó›· ηÙ\ àÚ¯¿˜, ÛÙcÓ °·ÏÏ›· ÌÂÙ¿, àÓ¤ÙÚ„·Ó ÙÔf˜ àÓˆÙ¤Úˆ åÛ¯˘-12 13

ÚÈÛÌÔ‡˜. ^∏ ÎÚÈÙÈÎc ÂrÓ·È Û‹ÌÂÚ· ïÌfiʈÓÔ˜ ÛÙe Óa àÓ·ÁÓˆÚ›-ÛË ÙcÓ ÁÓËÛÈfiÙËÙ· ¬ÏˆÓ ÙáÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ Û˘ÁÁÚ·ÊáÓ Ôf àÔÙÂ-ÏÔÜÓ ·Ú·‰ÔÛÈ·Îᘠ̤ÚÔ˜ ÙÔÜ Corpus. ^∏ àÌÊÈ‚ÔÏ›· ‰bÓ àÊÔÚÄ ·Úa ‰Â˘ÙÂÚ¢ԇÛ˘ ÛÔ˘‰·ÈfiÙËÙÔ˜ öÚÁ·.

Δa ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎa ÂrÓ·È Ùa ϤÔÓ Î·ÙÔ¯˘ÚˆÌ¤Ó· àe ·éÙc ÙcÓ ôÔ„Ë. √î ÏÂÙÔÌÂÚÂÈ·Îb˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜ Ôf ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô-ÓÙ·È Ûb çÚÈṲ̂ӷ ̤ÚË j ¯ˆÚ›·, Ôé‰fiψ˜ ÎÏÔÓ›˙Ô˘Ó ÙcÓ ôÔ„Ë ¬ÙÈ Âå˜ Ùe Û‡ÓÔÏfiÓ ÙÔ˘˜ ÂrÓ·È öÚÁÔ ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜. •¤ÚÔ˘Ì ¬ÙÈ ‰bÓ ‰ËÌÔÛȇıËÎ·Ó ˙áÓÙÔ˜ ÙÔÜ Û˘ÁÁڷʤˆ˜. ^√ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤-Ï˘ Ùa âÌÈÛÙ‡ıËΠÛÙeÓ ∂û‰ËÌÔÓ, ÙeÓ ϤÔÓ ÈÛÙeÓ Ì·ıËÙ‹Ó ÙÔ˘, ï ïÔÖÔ˜ ηÙa ÙÈÓa Ì·ÚÙ˘Ú›·Ó, Ùa âͤ‰ˆÛ ÁÈa ÚÒÙË ÊÔ-Ú¿. \∞ÏÏa ‰bÓ ‚ÁÉÎ·Ó àe ÙeÓ ÌÈÎÚe ÎfÎÏÔ ÙáÓ Ì·ıËÙáÓ ÎÈ’ öÌÂÈÓ·Ó Û¯Â‰eÓ ôÁÓˆÛÙ· S˜ ÙcÓ âÔ¯c ÙÔÜ \AÓ‰ÚfiÓÈÎÔ˘. √î ú‰ÈÔÈ Ôî ¶ÂÚÈ·ÙËÙÈÎÔd Ê·›ÓÂÙ·È Óa Ùa Âr¯·Ó ·Ú·ÌÂÏ‹ÛÂÈ, ÁÈa Óa ÛÙÚ·ÊÔÜÓ, ñe ÙcÓ ·ÚfiÚÌËÛÈÓ ÙÔÜ ™ÙÚ¿ÙˆÓÔ˜, Úe˜ öÚ¢-Ó˜ Ê˘ÛÈÎɘ ηd ÂÈÚ·Ì·ÙÈÎɘ ٿ͈˜. ò∂ÙÛÈ âÍËÁÂÖÙ·È Î·d ÁÈ·-Ù› ÌÂÙa ÙeÓ £ÂfiÊÚ·ÛÙÔ (Ôf ñÉÚÍ ï ÚáÙÔ˜ ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜ ÛÙe §‡ÎÂÈÔ) àe Î·Ó¤Ó·Ó Û˘ÁÁڷʤ· ‰bÓ Á›ÓÂ-Ù·È ÌÓÂÖ· ÙáÓ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎáÓ. √ûÙ ì ÛȈc ÙÔÜ ∫ÈΤڈÓÔ˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ Ù›ÔÙ Ùe âÎÏËÎÙÈÎfi: ηÙa ÙcÓ âÔ¯‹ ÙÔ˘, ïfiÙ ñe ÙcÓ âÈÚÚÔcÓ Ùɘ ™ÙˆÈÎɘ ™¯ÔÏɘ, οı ıˆڛ· àÓ·ÊÂÚfi-Ù·Ó àÔÎÏÂÈÛÙÈÎa ÛÙa äıÈÎa ˙ËÙ‹Ì·Ù·, Ôî ñ„ËÏb˜ ÊÈÏÔÛÔÊÈÎb˜ ÌÂϤÙ˜ qÙ·Ó Û¯Â‰eÓ âÁηٷÏÂÏÂÈÌ̤Ó˜, ηd âÓá ï ¶Ï¿ÙˆÓ â‰È·‚¿˙ÂÙÔ Î·d âı·˘Ì¿˙ÂÙÔ ó˜ Û˘ÁÁÚ·ÊÂf˜ ÌÄÏÏÔÓ ·Úa ó˜ ÛÙÔ¯·ÛÙ‹˜, ï \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ qÙ·Ó ôÁÓˆÛÙÔ˜ praeler admodum paucos (Cic., Top., 1), ηd Ùa ΔÔÈο ÙÔ˘, ·Ú·‰Â›ÁÌ·ÙÔ˜ ¯¿-ÚÈÓ, Ôf Û‹ÌÂÚ· ıˆÚÔÜÓÙ·È àe Ùa ϤÔÓ ÚÔÛÈÙ¿, Âr¯·Ó ÙfiÙ ÙcÓ Ê‹ÌËÓ ëÓe˜ ëÍ·ÈÚÂÙÈÎa ÛÎÔÙÂÈÓÔÜ öÚÁÔ˘. Δe ıÂÙÈÎe ÓÂÜÌ· ÙáÓ ƒˆÌ·›ˆÓ ‰b ÌÔÚÔÜÛ ·Úa Óa ÂrÓ·È Ì¤ÙÚÈ· ÁÔËÙÂ˘Ì¤ÓÔ àe ≤Ó· öÚÁÔ ÛaÓ Ùa ªÂÙ·Ê˘ÛÈο, ÙÔÜ ïÔ›Ô˘ Ôî ÏÔÁÔÙ¯ÓÈÎb˜

¯¿Ú˜ fiÚÚˇˆ à¤¯Ô˘Ó àe ÙÔÜ Óa àÓÙÈÛÙ·ıÌ›˙Ô˘Ó Ùd˜ ‰˘ÛÎÔ-ϛ˜ Ùɘ ηٷÓÔ‹Ûˆ˜. ™b ¬ÏÔ˘˜ ÙÔf˜ ÏfiÁÔ˘˜ ñbÚ Ùɘ ÁÓËÛÈfiÙËÙÔ˜ ÙáÓ ªÂÙ·Ê˘-ÛÈÎáÓ Ôf ·Ú¤¯ÔÓÙ·È àe ÙcÓ â͈ÙÂÚÈÎc ÎÚÈÙÈÎc öÚ¯ÔÓÙ·È Óa ÚÔÛÙÂıÔÜÓ Î·d âÎÂÖÓÔÈ Ôf ÚÔ·ÙÔ˘Ó àe ·Ú·ÙËÚ‹-ÛÂȘ âÛˆÙÂÚÈÎɘ ٿ͈˜. °Èa ÙcÓ ïÏfiÙËÙ· ÙÔÜ öÚÁÔ˘ (Ìb âÍ·›-ÚÂÛÈÓ úÛˆ˜ ÙÔÜ ‚È‚Ï›Ô˘ · ÌÈÎÚeÓ Î·d ÙÔÜ ‰Â˘Ù¤ÚÔ˘ ̤ÚÔ˘˜ ÙÔÜ ∫), Ùe ú‰ÈÔ Ùe ‚¿ıÔ˜ Ùɘ ÛΤ„ˆ˜ ηd ï ÙÚfiÔ˜ âÎÊÚ¿ÛÂÒ˜ ÙÔ˘, Ôî ñÊÔÏÔÁÈÎb˜ å‰ÈÔÙ˘›Â˜ (les particularités stylistiques) Ôf ÙfiÛÔ ÂûÎÔÏ· àÓ·ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·È, ì àÎÚÈ‚c˜ ÚÔÛ·ÚÌÔÁc ÌÔÚÊɘ ηd ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘, ì ·éÛÙËÚfiÙ˘ ηd ì Ù¯ÓÈÎfiÙ˘ ÙÔÜ ÏÂÍÈÏÔÁ›Ô˘, ì ¬Ïˆ˜ Û¯ÔÏ·ÛÙÈÎc àÎÚ›‚ÂÈ· ÙáÓ ïÚÈÛÌáÓ, ì ̤-¯ÚȘ àÌÂÏ›·˜ à‰È·ÊÔÚ›· ÁÈa οı ÚËÙÔÚÈÎc àÓ·˙‹ÙËÛË, ì ÍË-ÚfiÙ˘ ηd ì ˘ÎÓfiÙ˘ ëÓe˜ âÎÊÚ·ÛÙÈÎÔÜ ÙÚfiÔ˘ Ôf ‰bÓ ñ·-ÎÔ‡ÂÈ ·Úa ÛÙd˜ à·ÈÙ‹ÛÂȘ Ùɘ ηı·Úɘ ÏÔÁÈÎɘ, Ôî ÏÂÙÔ-ÏfiÁÔÈ àӷχÛÂȘ, ηd ÚÔ¿ÓÙˆÓ âΛÓË ì àη̄›· ÙáÓ ı¤ÛÂ-ˆÓ, âÎÂÖÓÔ˜ ï Û›ÁÔ˘ÚÔ˜ ηd ÎÔÊÙe˜ ÙfiÓÔ˜, Èı·ÓᘠÌÔÓ·-‰ÈÎe˜ ÛÙcÓ îÛÙÔÚ›· Ùɘ ÛΤ„ˆ˜ – ‰bÓ âÈÙÚ¤Ô˘Ó Î·ÌÌÈa àÌÊÈ‚ÔÏ›· ÁÈa Óa àÔ‰ÔıÉ ÛÙeÓ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË Ùe ·Ú·‰Ô-ÛÈ·Îe ΛÌÂÓÔ ÙáÓ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎáÓ. \∞e ÔÏfÓ Î·ÈÚe ì ÎÚÈ-ÙÈÎc ö¯ÂÈ ÚÔÛÎÔÏËıÉ ÛÙcÓ Î·Ù‡ı˘ÓÛË Ùɘ ÁÓËÛÈfiÙËÙÔ˜.

^√ Ù›ÙÏÔ˜ ÙáÓ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎáÓ

^√ ¬ÚÔ˜ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎa (ªÂÙa Ùa Ê˘ÛÈο) ‰bÓ Û˘Ó·ÓÙÄÙ·È ÛÙeÓ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË, ï ïÔÖÔ˜ ÁÈa Óa ‰ËÏÒÛË ÙcÓ âÈÛÙ‹ÌË ÙÔÜ ∂rÓ·È (ÙÔÜ ò√ÓÙÔ˜), ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂÖ à‰È·ÊfiÚˆ˜ Ùd˜ ϤÍÂȘ ™ÔÊ›·, ºÈ-ÏÔÛÔÊ›·, ¶ÚÒÙË ÊÈÏÔÛÔÊ›· ηd £ÂÔÏÔÁ›· – ÏÉıÔ˜ çÓÔÌ·-ÛÈáÓ Ôf âÍËÁÂÖ Î·d ÙcÓ ÛȈ‹ ÙÔÜ àÚ¯·›Ô˘ îÛÙÔÚÈÎÔÜ Ùɘ ÊÈ-ÏÔÛÔÊ›·˜ ¢ÈÔÁ¤ÓÔ˘˜ §·ÂÚÙ›Ô˘. 14 15

^√ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ ö‰ÈÓ ÛÙe Û‡ÁÁÚ·ÌÌ¿ ÙÔ˘ Ùe ùÓÔÌ· ¶ÚÒ-ÙË ÊÈÏÔÛÔÊ›·: ¶ÂÚd Ùɘ ÚÒ¶ÚÒ-Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜, ‰ËÏ·‰c ì «ÂÚd Ùa ÚáÙ·, ıÂÖ·, àΛÓËÙ·, à¯ÒÚÈÛÙ·» ÊÈÏÔÛÔÊ›·. ^√ Ù›ÙÏÔ˜ MÂÙa Ùa Ê˘ÛÈÎa Ôf ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÁÈa ÚÒÙË ÊÔÚa ÛÙeÓ ¡ÈÎfi-Ï·Ô àe ÙcÓ ¢·Ì·ÛÎe (·åÒÓ·˜ ÙÔÜ ∞éÁÔ‡ÛÙÔ˘) ‰bÓ ñ¿Ú¯ÂÈ ÚdÓ àe ÙeÓ \∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ, ÙeÓ ÚáÙÔ ÁÓˆÛÙeÓ âΉfiÙË ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜ (1Ô˜ ·ågÓ .Ã.).

^√ °·ÖÁÎÂÚ óÛÙfiÛÔ (Ôf ‰Èη›ˆ˜ ÙÈÌÄÙ·È ó˜ àÚ¯ËÁ¤Ù˘ ÙáÓ Û˘Á¯ÚfiÓˆÓ àÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎáÓ âÚ¢ÓáÓ) ÈÛÙ‡ÂÈ ¬ÙÈ ï Ù›ÙÏÔ˜ âÍÂ-ϤÁË àe ≤Ó·Ó ·Ï·ÈfiÙÂÚÔÓ âΉfiÙË. ^OˆÛ‰‹ÔÙÂ, Û‹ÌÂÚ· âÈ-ÎÚ·ÙÂÖ ì ÁÓÒÌË ¬ÙÈ ì öÎÊÚ·ÛË ªÂÙa Ùa Ê˘ÛÈÎa ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È àe ÙcÓ Î·Ù¿Ù·ÍË ÙáÓ Û˘ÁÁÚ·ÊáÓ ÛÙcÓ öΉÔÛË ÙÔÜ \∞Ó‰ÚfiÓÈ-ÎÔ˘, ¬Ô˘ Ùa ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎa ÙÔÔıÂÙ‹ıËÎ·Ó ÌÂÙa Ùa º˘ÛÈο. ^∏ ÁÓÒÌË ·éÙc Ôf qÙ·Ó õ‰Ë ηd ÁÓÒÌË ÙÔÜ \∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘ ÙÔÜ \∞ÊÚÔ‰ÈÛȤˆ˜ (ÁÓˆÛÙÔÜ «âÍËÁËÙÔÜ» ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜) ηd ÙÔÜ \∞ÛÎÏËÈÔÜ, ηٷÔÏÂÌ‹ıËΠàe ÙeÓ ™˘ÌÏ›ÎÈÔ (àÍÈfi-ÏÔÁÔ˜ ηd ·éÙe˜ Û¯ÔÏÈ·ÛÙ‹˜ ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË) Ôf åÛ¯˘Ú›ÛıË-ÎÂ, ¬ÙÈ ÏfiÁÔÈ âÛˆÙÂÚÈÎɘ ٿ͈˜ ‰bÓ ñÉÚÍ·Ó ôÛ¯ÂÙÔÈ Ìb ÙcÓ çÓÔÌ·Û›· ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎa (‰ËÏ·‰c Ùe ÂÚȯfiÌÂÓÔ ÙÔÜ öÚÁÔ˘ η-ıÒÚÈÛ ηd ÙcÓ çÓÔÌ·Û›·, ηd ù¯È ì êÏÉ Î·Ù¿Ù·Í‹ ÙÔ˘). \∂Ó ¿ÛFË ÂÚÈÙÒÛÂÈ, Û‡Ìʈӷ ηd Ìb ÙcÓ ·Ú·Ù‹ÚËÛË ÙÔÜ Ravaisson (Essai, 1, 40) Ê·›ÓÂÙ·È ¬ÙÈ ï Ù›ÙÏÔ˜ ·éÙfi˜, âÍ ·åÙ›·˜ ηd Ùɘ êÏfiÙËÙfi˜ ÙÔ˘, àÓ‚·›ÓÂÈ ó˜ ÙcÓ àÚ¯·ÈfiÙËÙ·. ^∏ ëÓfiÙ˘ ÙÔÜ öÚÁÔ˘, ‰È·›ÚÂÛË Î·d Û¯¤‰ÈÔ Δa ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎa ‰È·ÈÚÔÜÓÙ·È Ûb 14 ‚È‚Ï›· Ôf ‰ËÏÒÓÔÓÙ·È Ìb Ùa ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ∞, ·, μ, °, ¢, ∂, ∑, ∏, £, π, ∫, §, ª, ¡. ≠√ˆ˜ ÚԷӷʤڷÌÂ, ì ÁÓËÛÈfiÙ˘ ÙáÓ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎáÓ ÛÙe ÛfÓÔÏfi ÙÔ˘˜ ÂrÓ·È ‚‚·›·. £a Ú¤ÂÈ ¬Ìˆ˜ Óa ı¤ÛˆÌ Ùe ú‰ÈÔ

âÚÒÙËÌ· ηd ÁÈa ηı¤Ó· àe Ùa ‚È‚Ï›· Ôf Ùa àÔÙÂÏÔÜÓ, ηd àe Ùe ôÏÏÔ Ì¤ÚÔ˜ Óa àÓ·ÚˆÙËıÔÜÌ iÓ ì ˘îÔıÂÙËıÂÖÛ· ηٿ-Ù·ÍË ÂrÓ·È âΛÓË ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜. Δa ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ùɘ ¯ÚÔ-ÓÔÏÔÁ›·˜ ÚÔÛÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó â‰á ÌÈa å‰È·›ÙÂÚË ÛÔ˘‰·ÈfiÙËÙ· ηd ‰bÓ ÌÔÚÔÜÓ Óa âÈÏ˘ıÔÜÓ ÔûÙ ηı·˘Ùa ÔûÙ âÓ Û¯¤ÛÂÈ Ìb Ùa ôÏÏ·, ·Úa Ìb ÙcÓ öÛÙˆ Û‡ÓÙÔÌÔÓ âͤٷÛË Î·d ÙcÓ àÓ¿Ï˘-ÛË ÙÔÜ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ηd ÙÔÜ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘ ÙÔÜ Î¿ı ‚È‚Ï›Ô˘. ¶ÚÔÙÔÜ Óa âÎı¤ÛˆÌ Ùe ÁÂÓÈÎe Û¯¤‰ÈÔ ÙÔÜ öÚÁÔ˘ ηd ÙÔÜ ‰Â-ÛÌÔÜ Ôf Û˘Ó‰¤ÂÈ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Ùa ‰È¿ÊÔÚ· ̤ÚË ÙÔ˘, ÚÔÙÔÜ Óa àÔÊ·ÓıÔÜÌ iÓ ·éÙa Ùa ̤ÚË ·Ú·Ù›ıÂÓÙ·È êÏᘠÙe ≤Ó· ‰›Ï· ÛÙe ôÏÏÔ j ÂrÓ·È ¯˘Ì¤Ó· Ûb ≤Ó· ïÚÁ·ÓÈÎe Û‡ÓÔÏÔ, ıa öÚÂ Óa οӈÌ ÌÈa ÁÚ‹ÁÔÚË âÈÛÎfiËÛË, ÌÂÌÔӈ̤ӈ˜ j ηı\ ïÌ¿‰·˜ ÌÈÎÚ¿˜, ÙáÓ ‰ÂηÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ àe Ùa ïÔÖ· Û‡ÁÎÂÈÙ·È Ùe öÚÁÔ. ^∏ öÚ¢ӷ ·éÙc Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂÖÙ·È ÛÙe Ù¤-ÏÔ˜ Ùɘ ·ÚÔ‡Û˘ ÂåÛ·ÁˆÁɘ. ΔÒÚ· ‚¿ÛÂÈ ÙáÓ àÍÈÔÏfiÁˆÓ ·-Ú·ÙËÚ‹ÛÂˆÓ ÙÔÜ W. Jäger ηd ÙáÓ ôÏÏˆÓ Âå‰ÈÎáÓ ÌÂÏÂÙËÙáÓ, ÌÔÚÔÜÌ Ìb ‚‚·ÈfiÙËÙ· Óa ñÔÛÙËڛ͈Ì Ùa ëÍɘ ÁÈa ÙcÓ ÁÓË-ÛÈfiÙËÙ· ηd ÙcÓ ëÓfiÙËÙ· ÙáÓ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎáÓ:

1ÔÓ Δa ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎa ‰bÓ ÂrÓ·È êÏÉ Û˘ÏÏÔÁc ÛËÌÂÈÒÛˆÓ. 2ÔÓ ¢bÓ ÂrÓ·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ≤Ó· ôıÚÔÈÛÌ· ¯ˆÚÈÛÙáÓ Ú·Á-Ì·ÙÂÈáÓ Ôf Ù¯ÓËÙa ëÓÒıËÎ·Ó ÂúÙ àe ÙeÓ ú‰ÈÔÓ ÙeÓ \∞ÚÈÛÙÔ-Ù¤ÏË ÂúÙ àe ÙÔf˜ Ì·ıËÙ¿˜ ÙÔ˘ j àe ÙÔf˜ âΉfiÙ˜, ηd ÂrÓ·È Ï¿ıÔ˜ Óa ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂÖÙ·È, Ì·˙d Ìb ÌÂÚÈÎÔf˜ àÚ¯·›Ô˘˜ Û˘ÁÁÚ·-ÊÂÖ˜ j Óˆ٤ÚÔ˘˜, ì öÎÊÚ·ÛË Ôî ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎb˜ ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤-ÏÔ˘˜ – ÛÙeÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi. ^∏ ëÓfiÙ˘ Ôf ΢ÚÈ·Ú¯ÂÖ Ûb ïÏfiÎÏËÚÔ Ùe öÚÁÔ ÂrÓ·È âÍ ôÏÏÔ˘ ì âχıÂÚË Î·d ˙ˆÓÙ·Óc ëÓfiÙ˘ ÌÈĘ ÛÂÈÚĘ Ì·ıËÌ¿ÙˆÓ Ôf ‰Èa ˙ÒÛ˘ ‰È‰¿¯ıËÎ·Ó Î·d ÙáÓ ïÔ›ˆÓ àÓÙ›ÁÚ·Ê· ¿ÚıËÎ·Ó àe ÙÔf˜ Ì·ıËÙa˜ ηd àÓ·ıˆڋıËÎ·Ó àe ÙeÓ Û˘ÁÁڷʤ·. ≠√ˆ˜ ÔÏf ηÏa Ùe à¤‰ÂÈÍ ï ∞. ª·Ó-ÛÈeÓ (Α. Mansion, μ¤ÏÁÔ˜ àÚÈÛÙÔÙÂÏÈÛÙc˜ ηd àη‰ËÌ·˚Îfi˜)

Ìb ÙcÓ ‰ÈÂÈÛ‰˘ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÎÚÈÙÈÎc ÙáÓ âÚÁ·ÛÈáÓ ÙÔÜ Jäger Ùa ªÂ-Ù·Ê˘ÛÈÎa ÂrÓ·È ÌÈa Ú·ÁÌ·Ù›·, ÌÈa ̤ıÔ‰Ô˜ (ëÏÏËÓÈÎa ÛÙe ΛÌÂÓÔ, ̤ıÔ‰Ô˜ ÛÙfiÓ \AÚÈÛÙÔÙ¤ÏË ÛËÌ·›ÓÂÈ öÚ¢ӷ), ì ïÔ›· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ïÚÈṲ̂ӷ ˙ËÙ‹Ì·Ù· Ìb οˆ˜ ¯·Ï·ÚeÓ ‰ÂÛÌfiÓ, ηd ì ïÔ›· ‰bÓ àÔÎÏ›ÂÈ ÔûÙ ‰ÈÔÚıÒÛÂȘ, ÔûÙ â·Ó·Ï‹„ÂȘ, ÔûÙ ϤÍÂȘ Ìb ÙcÓ ú‰È· âÙ˘ÌÔÏÔÁÈÎc ÚԤϢÛË ÔûÙ àÓ·ÎÔÏÔ˘-ı›Â˜. °È·Ù› ÂrÓ·È Èı·ÓeÓ ¬ÙÈ öÌÂÈÓ ÛÙa ÛηÚÈa Ûb ¬ÏË ÙcÓ ˙ˆc ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜, ηd ù¯È àÔÎÏÂÈÛÙÈο, ¬ˆ˜ ÔÏfÓ Î·ÈÚe âÈÛÙ‡ÂÙÔ, ηÙa ÙcÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‰È·ÌÔÓ‹ ÙÔ˘ ÛÙa˜ \∞ı‹Ó·˜, ÚdÓ àe ÙcÓ Ê˘Á‹ ÙÔ˘ ÛÙcÓ Ã·ÏΛ‰· ηd ÙeÓ ıaÓ·Ùfi ÙÔ˘. ^√ Û˘ÁÁÚ·ÊÂf˜ ÌfiÚÂÛ öÙÛÈ Óa Í·Ó·ÛÎÂÊıÉ Ùa ú‰È· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ηd Óa â·Ó·Ï¿‚Ë ïÚÈṲ̂Ó˜ χÛÂȘ ÙÚÔÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙȘ. ≠√ˆ˜ àÎÚȂᘠοÓÂÈ ï ηıËÁËÙc˜ ÙÔÜ ïÔ›Ô˘ ì ‰È‰·Ûηϛ· âÎÙ›ÓÂÙ·È Ûb ÔÏÏa ¯ÚfiÓÈ· ηd ‰bÓ ‰ÈÛÙ¿˙ÂÈ, Úe˜ Ùe Û˘Ìʤ-ÚÔÓ j ηÙ\ à·›ÙËÛÈÓ ÙÔÜ àÎÚÔ·ÙËÚ›Ô˘ ÙÔ˘, Óa Í·Ó·Á˘Ú›˙Ë ÛÙa ú‰È· ı¤Ì·Ù·, ÁÈa Óa ‰È·Û·ÊËÓ›ÛË Ìb àfi„ÂȘ àe ôÏϘ âÚÁ·-ۛ˜ ÙÔ˘ (ÛÙa ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎa Á›ÓÂÙ·È ÔÏÏb˜ ÊÔÚb˜ àÓ·ÊÔÚa ÛÙcÓ §ÔÁÈÎc4_{ηd ÙcÓ º˘ÛÈ΋ ÙÔ˘), ηd ÁÈa Óa âÈʤÚË ÛÙa}

Ì·-ı‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ Ùd˜ âÌ‚·ı‡ÓÛÂȘ ηd Ùd˜ ÙÂÏÂÈÔÔÈ‹ÛÂȘ Ôf à·ÈÙÂÖ ÌÈa ÛΤ„Ë Ôf ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Ûb ‰È·ÚÎÉ ÚÔ¯ÒÚËÛË. ^∏ ôÔ„Ë ÙÔÜ Jäger, ¬ÙÈ ì Û‡ÓÙ·ÍË ÙáÓ μ°∂∑∏£πªÂrÓ·È ÚÔÁÂÓÂÛÙ¤Ú· ÙÔÜ §˘Î›Ԣ ηd Ùɘ ÌÂϤÙ˘ ÙáÓ àÛˆÌ¿ÙˆÓ ÔéÛÈáÓ Ôf ÌfiÏȘ àÚ¯›˙ÂÈ ÛÙe ª ηd ÛÙe ∂, àÔ‰ÂÈÓ‡ÂÙ·È öÙÛÈ ÔÏf ÂûıÚ·˘ÛÙË. √ûÙ ÂrÓ·È àÎÚÈ‚b˜ Óa ÌÈÏÔÜÌ âÓ ÚÔÎÂÈ-Ì¤Óˇˆ ÁÈa ÌÈa ÚÈ˙ÈÎc àÏÏ·Ác ÚÔÛ·Ó·ÙÔÏÈÛÌÔÜ ÛÙe ÓÂÜÌ· ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜, Ôf âÊÂÍɘ ıp¯Â àÊÈÂÚÒÛË ÙcÓ ÚÔÛˆÈ-΋ ÙÔ˘ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ó˜ ηd âΛÓË Ùɘ ™¯ÔÏɘ ÙÔ˘ Ûb àÓ·˙Ë-Ù‹ÛÂȘ Ùɘ ıÂÙÈÎɘ âÈÛÙ‹Ì˘, ÁÈa Óa ηٷϋÍË ÛÙcÓ ÎÔÛÌÔÏÔ-ÁÈÎc öÎıÂÛË ÙÔÜ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ 8 ÙÔÜ §, Ôf ıa âͤÊÚ·˙ Ùe ÙÂ-ÏÂ˘Ù·ÖÔ ÛÙ¿‰ÈÔ Ùɘ âÍÂÏ›ÍÂÒ˜ ÙÔ˘ ÁÈa ÙcÓ ÔÏÏfiÙËÙ· Û¯ÂÙÈÎa Ìb Ùa «ÚáÙ· ÎÈÓÔÜÓÙ· àΛÓËÙ·». ^O Mansion ‰ÈηÈÔÏÔÁË̤ӷ àÌÊÈÛ‚‹ÙËÛ ·éÙc ÙcÓ âͤÏÈÍË: ÁÈ·Ù› ÂrÓ·È ‚¤‚·ÈÔ ¬ÙÈ ï \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ âӉȷʤÚıËΠÛb ¬ÏË ÙÔ˘ ÙcÓ ˙ˆ‹, ηd ù¯È ÌfiÓÔÓ Î·Ùa Ùa ÙÂÏÂ˘Ù·Ö· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÈ·, ÁÈa Ùa ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ôf ı¤ÙÂÈ ì âÈÛÙ‹ÌË Ùɘ ʇÛˆ˜. – ªb ·éÙb˜ Ùd˜ âÈÊ˘Ï¿ÍÂȘ, çÊÂÈÏfiÌÂÓ˜ Ûb â͈ÙÂÚÈÎb˜ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ, ÂrÓ·È ıÂ-ÌÈÙe Óa ÌÈÏÔÜÌ ÁÈa ëÓfiÙËÙ¿ ÙáÓ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎáÓ. Δe Óa ÁÏ›-ÛÙÚËÛ·Ó â‰á ÎÈ’ âÎÂÖ ·ÚÂÌ‚ÔÏb˜ j àÌÊ›‚ÔÏ· Ì·ı‹Ì·Ù·, ÂrÓ·È Èı·Ófi. ≠√̈˜ Ùe Û‡ÓÔÏÔ ÙÔÜ öÚÁÔ˘ ‰bÓ àÏÏÔÈÒıËΠηd ì ÛΤ-„Ë ÙÔÜ ™Ù·ÁÂÈÚ›ÙË ‚Ú›ÛÎÂÙ·È âÎÂÖ â·ÎÚȂᘠâÎÊÚ·Ṳ̂ÓË.

ΔgÚ· ÌÔÚÔÜÌ Óa Û˘ÓÔ„›ÛÔ˘Ì ó˜ ëÍɘ Ùa àÓˆÙ¤Úˆ: Δe ÎfÚÈÔ Ì¤ÚÔ˜ Ùɘ Ú·ÁÌ·Ù›·˜ Ùe àÔÙÂÏÔÜÓ Ùa ‚È‚Ï›·

∞μ°∂∑∏£.

Δa ‚È‚Ï›· ∞μ° àÔÙÂÏÔÜÓ ≤Ó· Û‡ÓÔÏÔ, Ìb Ùe ïÔÖÔ Û˘Ó‰¤-ÂÙ·È Î·d Ùe ∂, ηd ÂrÓ·È Ì›· ÂåÛ·ÁˆÁc ÛÙcÓ âÈÛÙ‹ÌË ÙÔÜ ò√ÓÙÔ˜ ó˜ ùÓÙÔ˜. Δa ∑ ηd ∏ ÂrÓ·È Ì›· ‰È·ÙÚÈ‚c ÁÈa ÙcÓ ÔéÛ›· ηd Ùe £ Ì›· ‰È·ÙÚÈ‚c ÁÈa ÙcÓ ¢‡Ó·ÌË Î·d ÙcÓ âÓ¤ÚÁÂÈ·.

Δe ¢ ÂrÓ·È êÏᘠ≤Ó· ÏÂÍÈÎe Ôf ıa ÌÔÚÔÜÛ οÏÏÈÛÙ· Óa ÙÔÔıÂÙËıÉ ÛÙcÓ àÚ¯c ÙÔÜ öÚÁÔ˘ ÛaÓ ÂåÛ·ÁˆÁ‹5_.

18 19

4. Δa ÏÔÁÈÎa Û˘ÁÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË ÂrÓ·È Ùa ëÍɘ: 1) ∫·ÙËÁÔÚ›·È, 2) ¶ÂÚd ëÚÌËÓ›·˜, 3) \∞Ó·Ï˘ÙÈÎa ÚfiÙÂÚ· ηd ≈ÛÙÂÚ·, 4) ΔÔÈο, Ôf ö¯Ô˘Ó ÁÈa ı¤Ì· ÙÔ˘˜ ÙcÓ ‰È·ÏÂÎÙÈÎc Ù¤¯ÓË, ‰ËÏ·‰c Ùd˜ Èı·Ób˜ àԉ›ÍÂȘ. ªb ·éÙa ö¯Ô˘Ó Û˘Ó¿ÊÂÈ·, 5) √î ™ÔÊÈÛÙÈÎÔd öÏÂÁ¯ÔÈ. Δa àÓˆÙ¤Úˆ öÚÁ· Ùa ÂÚȤϷ‚·Ó ηÙa ÙÔf˜ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔf˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ñe ÙeÓ Ù›ÙÏÔÓ «ò√ÚÁ·ÓÔÓ». ^∏ çÓÔÌ·Û›· ÛÙËÚ›¯ıËΠÛÙeÓ ÂÚÈ·ÙËÙÈÎe ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÌe ÙáÓ Û˘ÁÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ ·éÙáÓ ó˜ «çÚÁ·ÓÈÎáÓ», ‰ËÏ·‰c ÌÂıÔ‰ÔÏÔÁÈÎáÓ.

5. ∂rÓ·È ≤Ó· ÏÂÍÈÎe Ôf âÍËÁÂÖ 30 ¬ÚÔ˘˜ Ôf ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔÜÓÙ·È ÛÙe Û‡ÁÁÚ·ÌÌ·, ¬ˆ˜: àÚ¯‹, ·åÙ›·, ʇÛȘ, àÓ·ÁηÖÔÓ, íÓ ùÓ, ‰‡Ó·ÌȘ, Ù¤ÏÂÈÔÓ, ¤Ú·˜, ‰È¿ıÂ-ÛȘ, ≤ÍȘ, ¿ıÔ˜, ÛÙ¤ÚˉȿıÂ-ÛȘ, ¬ÏÔÓ, ÎÔÏÔ‚fiÓ, Á¤ÓÔ˜, „Â܉Ԙ, Û˘Ì‚Â‚ËÎfi˜, ÎÏ.

Δe π ÂrÓ·È ÌÈa Ú·ÁÌ·Ù›· ÁÈa Ùe ≠∂Ó· ηd Ùe ¶ÔÏÏ·Ïfi. Δe ∫ â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÂÈ ÛÙe ÚáÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ Ùe μ°∂, Ùe ‰b ‰ÂfÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÂrÓ·È ≤Ó· Û˘Ì›ÏËÌ· ÙáÓ º˘ÛÈÎáÓ.

Δe § ÂrÓ·È Ùe ÎÂÓÙÚÈÎe ‚È‚Ï›Ô. ∂rÓ·È ‚·ÛÈÎa ‰ÔÁÌ·ÙÈÎe ηd Ùe ÌeÓÔ Ôf ex professo (ÌÂÙa ‚‚·ÈfiÙËÙÔ˜) Ú·ÁÌ·Ù‡Â-Ù·È Ùe ∂rÓ·È (Ùe òOÓ).

Δe ª ηd ¡ ö¯Ô˘Ó Û¯¤ÛË Ìb Ùe ∞ ηd μ, ηd â·Ó·Ï·Ì‚¿-ÓÔ˘Ó, âÌ‚·ı‡ÓÔÓÙ¿˜ ÙËÓ, ÙcÓ ÎÚÈÙÈÎc ÙÔÜ Ï·ÙˆÓÈÎÔÜ Û˘ÛÙ‹-Ì·ÙÔ˜ Ùɘ ÙÂÏÂ˘Ù·›·˜ ÂÚÈfi‰Ô˘.

≠OÛÔ ÁÈa Ùe ·, iÓ ÂrÓ·È ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜, ıa ÚÔÛÂÙ¤ıË àÚÁfiÙÂÚ· ÛÙe ∞.

ò∂ÙÛÈ Ùa ∞μ°∂∑∏£πª¡àÔÙÂÏÔÜÓ ÌÈa âÚÁ·Û›·, Û˘ÓÂ¯É Û¯Â‰fiÓ, ηd âÍ·ÚÙáÓÙ·È ÛÙÂÓa àe Ùe μ, ÛÙe çÔÖÔ Ù›ıÂÓÙ·È Ùa âÓ Û˘Ó¯›÷· Ú·ÁÌ·Ù¢fiÌÂÓ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·, ηd ÚÔÂÙÔÈ-Ì¿˙Ô˘Ó Ùe §. ªb Ùa àÓˆÙ¤Úˆ Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù· Û˘Ì›ÙÔ˘Ó Î·d Ôî àӷχÛÂȘ ÙáÓ ÁÓˆÛÙáÓ ÌÂÏÂÙËÙáÓ Brandis, Bonitz, Christ ηd Rolfes Ôî ïÔÖ˜ àÓÙÈÙ›ıÂÓÙ·È, âÓ Ì¤ÚÂÈ ÙÔéÏ¿¯ÈÛÙÔÓ, ÛÙd˜ ·Ú·ÎÈÓ‰˘ÓÂ˘Ì¤Ó˜ οÔÙ ñÔı¤ÛÂȘ ÙÔÜ Jäger. √î àÓˆÙ¤Úˆ àÓ·Ù‡ÍÂȘ ÂrÓ·È àÚÎÂÙb˜ ÁÈa Óa àԉ›ÍÔ˘Ó àÊ\ ëÓe˜ ¬ÙÈ ì àηٷÛÙ·Û›· ÙÔÜ öÚÁÔ˘ ÂrÓ·È ÌÄÏÏÔÓ Ê·ÈÓÔÌÂÓÈÎc ·Úa Ú·ÁÌ·ÙÈÎc ηd àÊ\ ëÙ¤ÚÔ˘ Óa àÔηٷÛÙ‹ÛÔ˘Ó ÙcÓ ëÓfiÙËÙ¿ ÙÔ˘, ëÓfiÙËÙ· Ôf ̤۷ Ûb ÌÈa âÛˆÙÂÚÈÎc Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ·, Ìb ÙcÓ ‚Ô‹ıÂÈ· ÔÏÏ·ÏáÓ ·Ú·ÔÌáÓ, âÌÂÚÈÎÏ›ÂÈ ù¯È ¯ˆÚÈ-ÛÙb˜ Ú·ÁÌ·ÙÂÖ˜ àÏÏa àÏÏËÏԉȷ‰Â¯fiÌÂÓ˜ ηd àÏÏËÏÔÛ˘-ÌÏËÚÔ‡ÌÂÓ˜, ¬ˆ˜ Ù·ÈÚÈ¿˙ÂÈ Ûb ÌÈa à‰È¿ÎÔ· àÓ·ÓÂÔ‡ÌÂ-ÓË ‰È‰·Ûηϛ·. Δ¤ÏÔ˜, ‰bÓ Ú¤ÂÈ Óa ͯÓÔÜÌ ¬ÙÈ ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈa öÚÁÔ àÙ¤ÏÂȈÙÔ, ÛÙe ïÔÖÔ ï \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ ‰bÓ ÌfiÚÂÛ Óa ‰ÒÛË, âÏÏ›„ÂÈ ¯ÚfiÓÔ˘ j ÁÈa ôÏÏÔÓ ÏfiÁÔ Ôf âÌÂÖ˜ àÁÓÔ-ÔÜÌÂ, ÙcÓ âÈı˘ÌËÙc ÙÂÏÂÈfiÙËÙ·, ηd Ùe ÌÂÙ‚›‚·Û ¬ˆ˜ qÙ·Ó ÛÙÔf˜ ‰È·‰fi¯Ô˘˜ ÙÔ˘. ^√ ÛfÁ¯ÚÔÓÔ˜ ‰ÈÂıÓÔܘ ·ÚÔ˘˜ ò∞ÁÁÏÔ˜ àÚÈÛÙÔÙÂÏÈÛÙc˜ ηd ηıËÁËÙc˜ ¡ÙfiÓ·ÏÓÙ ò∞ÏÏ·Ó (Donald Allan) ÛÙeÓ â›ÏÔ-ÁÔ ÙÔÜ ‚È‚Ï›Ô˘ ÙÔ˘ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ ï ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜ (‚Ϥ ηو٤-Úˆ ‚È‚ÏÈÔÁÚ·Ê›·), ηd ñe ÙeÓ ÙdÙÏÔ «ªÈa ·åÒÓÈ· àÎÙÈÓÔ‚Ô-Ï›·», ÁÚ¿ÊÂÈ Î·d Ùa ëÍɘ:

«Δe ηı·˘Ùe ÊÈÏÔÛÔÊÈÎe öÚÁÔ ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜ âÍ·ÎÔ-ÏÔ‡ıËÛ Óa ÚÔηÏÂÖ ÙeÓ Û‚·ÛÌe âÎÂ›ÓˆÓ Ôf öÏ·‚·Ó ÙeÓ ÎeÔ Óa Ùe ÌÂÏÂÙ‹ÛÔ˘Ó. √î ÂåÚˆÓÂÖ˜ ÙÔÜ ÃfiÌ˜ (Hobbes) ‰bÓ ÙeÓ âÌfi‰ÈÛ·Ó Óa Ùe ÌÂÏÂÙ‹ÛË âÈÌÂÏᘠηd ‰‡ÛÎÔÏ· ÎÚ‡‚Ô-ÓÙ·È Ùa ÔÏ˘¿ÚÈıÌ· ÛÙÔȯÂÖ· Ôf ÉÚ àe ·éÙfi. Δe ú‰ÈÔ ÎÈ’ ï ∫·ÚÙ¤ÛÈÔ˜ (Descartes), ö¯ÂÈ ô‰ÈÎÔ Óa ÈÛÙ‡ÂÈ ¬ÙÈ àÂÙ›Ó·Í ÙeÓ ˙˘ÁeÓ Ùɘ Û¯ÔÏ·ÛÙÈÎɘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ (ÛÙcÓ ïÔ›· ΢ÚÈ·Ú-¯ÔÜÛ ï \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘). √î ÊÈÏfiÛÔÊÔÈ ÙÔÜ 18Ô˘ ·åáÓÔ˜ àÓÙÈÙ›-ıÂÓÙ·È âÓ ¯ÔÚˇá ÛÙeÓ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË, àÏÏa ï Berkeley ‰È·Ì·ÚÙ‡-ÚÂÙ·È ¬ÙÈ «ÔÏÏÔd ôÌ˘·ÏÔÈ ÂÚÈÊÚÔÓÔÜÓ ÙeÓ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË Î·d ÙeÓ ¶Ï¿ÙˆÓ· ηd ı¤ÙÔ˘Ó Ùd˜ Û˘ÁÁÚ·Êb˜ ÙáÓ âÈÊ·ÓáÓ ·éÙáÓ àÚ¯·›ˆÓ ÛÙcÓ ú‰È· ÌÔÖÚ· Ìb Ùa ÍÂÚa ηd ‚¿Ú‚·Ú· ‰˘ÛÎÔÏÔÁÚ·-Ê‹Ì·Ù· (élucubrations) ÙáÓ Û¯ÔÏ·ÛÙÈÎáÓ». \∞ÏÏa ÔÈfi˜ ‰bÓ â‰È¿‚·Û Ùe âÁÎÒÌÈÔ ÙÔÜ \∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÔ˘˜ àe ÙeÓ ò∂ÁÂÏÔ;

»^∏ âÔ¯‹ Ì·˜ ÌĘ ñÂÓı‡ÌÈÛÂ, ‰˘ÛÙ˘¯á˜, ¬ÙÈ Ôî àÚÂÙb˜ ÙÔÜ ÔÏÈÙÈṲ̂ÓÔ˘ ö¯Ô˘Ó ̤۷ Ì·˜ Ú›˙˜ ÏÈÁÒÙÂÚÔ ‚·ıÂÈb˜ àe ¬ÛÔ ÓÔÌ›˙Ô˘Ì ηd Ùe â›¯ÚÈÛÌ· ÁÚ‹ÁÔÚ· ¤ÊÙÂÈ (le vernis s’écaille vite...). ¢b ÌÔÚÔÜÌ Óa ÔÜÌ ¬ÙÈ ö¯Ô˘Ì ÌÚÔÛÙ¿ Ì·˜ ÔÏÏa ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ÏÂÙÔÏfiÁÔ˘ ηd Û˘ÓÂ-Ôܘ àӷχÛˆ˜ ÛÙd˜ 剤˜, ÔÏÏb˜ ñÁÈÂÖ˜ ηd åÛÔÚÚÔË̤Ó˜ àfi„ÂȘ â¿Óˆ Ûb οı ÙÈ Ôf ÂrÓ·È àÓıÚÒÈÓÔ. \∂¿Óˆ ÛÙa ÛËÌÂÖ· ·éÙ¿, ï ÊÈÏfiÛÔÊfi˜ Ì·˜ ÂrÓ·È Èe ÚÔÈÎÈṲ̂ÓÔ˜ àe οı ôÏÏÔÓ Î·d ì Û˘ÓÙÚÔÊÈ¿ ÙÔ˘ ÂrÓ·È àÓ·ÓÙÈηٿÛÙ·ÙË». N. KYP°IO¶OY§O™ 20 21

μπμ§π√¡ ∞ã 1 ∞úÛıËÛË, âÌÂÈÚ›·, Ù¤¯ÓË, âÈÛÙ‹ÌË, ÛÔÊ›·. 980· ≠√ÏÔÈ Ôî ôÓıÚˆÔÈ âΠʇÛˆ˜ ö¯Ô˘Ó ÙcÓ âÈı˘Ì›· Úe˜ ÙcÓ Ì¿ıËÛË1_{. ¶ÚÄÁÌ· Ôf Ùe àÔ‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ ì Â鯷ڛÛÙËÛË Ôf} ÌĘ ‰›‰Ô˘Ó Ôî ·åÛı‹ÛÂȘ, ÁÈ·Ù› ‚¤‚·È· ÌĘ ÂrÓ·È àÁ·ËÙ¤˜, âÎÙe˜ àe ÙcÓ èÊÂÏÈÌfiÙËÙ· ηd ηı·˘Ù¤˜, ηd ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ àe ¬Ï˜ Ôî çÙÈÎb˜ ·åÛı‹ÛÂȘ. ∫·d Ú·ÁÌ·ÙÈο, ù¯È ÌfiÓÔÓ ¬Ù·Ó ÚfiÎÂÈ-Ù·È Óa οÓÔ˘Ì οÙÈ, àÏÏa ηd ¬Ù·Ó Ù›ÔÙ ‰bÓ ö¯Ô˘Ì ÛÎÔe Óa οÓÔ˘ÌÂ, ÙcÓ ¬Ú·ÛË ÚÔÙÈÌÔÜÌ àe ¬Ï˜ Ùd˜ ôÏϘ. ^∏ ·åÙ›· ÂrÓ·È ¬ÙÈ àe ¬Ï˜ Ùd˜ ·åÛı‹ÛÂȘ, ì ¬Ú·ÛȘ ÂrÓ·È âΛÓË Ôf Û˘ÓÙÂÏÂÖ Âå˜ Ùe Óa àÔÎÙáÌÂÓ Ùd˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÁÓÒÛÂȘ, ηd ÌĘ àÔηχÙÂÈ ≤Ó· ÛˆÚe ‰È·ÊÔÚ¤˜2_{. \∂Î} ʇ-Ûˆ˜ Ùa ˙á· ÂrÓ·È ÚÔÈÎÈṲ̂ӷ Ìb ·úÛıËÛÈÓ, àÏÏa ·éÙc Âå˜ ïÚÈṲ̂ӷ ˙á· ÁÂÓÓÄ ÌÓ‹ÌËÓ, Âå˜ ôÏÏ· ¬Ìˆ˜ ‰bÓ ÁÂÓÓÄ. 980‚ ∫·d ·éÙe˜ ÂrÓ·È ï ÏfiÁÔ˜ Ôf Ùa ÙÂÏÂ˘Ù·Ö· ÂrÓ·È

Û˘Á-1. \∂Èı˘Ì›· ÁÈa Ì¿ıËÛË, ‰bÓ ÂrÓ·È â‰á ÌÈa çÚÂÎÙÈÎfiÙ˘ Úe˜ ¬,ÙÈ ëÌÂÖ˜ ϤÌ ÁÓÒ-ÛÂȘ, àÏÏa ÌÈa çÚÂÎÙÈÎfiÙ˘ Úe˜ Ùe «Â剤ӷȻ, Úe˜ ÙcÓ ı¤· ÙÔÜ Âú‰Ô˘˜ ÙáÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ. ÃÚÂÈ¿˙ÂÙ·È ÚÈ˙ÈÎc âÁηٿÏÂÈ„Ë Ùɘ âÁˆÏÔÁÈÎɘ ÚÔÛÎÔÏÏ‹Ûˆ˜ ηd âÍfiÚÌËÛË Úe˜ Ùe ö͈ ùÓ. ^∏ âÁˆÏÔÁÈÎc ÙÔÔı¤ÙËÛË, âÌϤÎÔÓÙ·˜ ÙeÓ ôÓıÚˆÔ ÛÙa Û˘ÌϤÁÌ·Ù· ÙáÓ Ê·ÓÙ·ÛÙÈÎáÓ âÁˆÏÔÁÈÎáÓ Ï·ÛÌ¿ÙˆÓ, ‰ËÌÈ-Ô˘ÚÁÂÖ ≤Ó·Ó ÎfiÛÌÔ ÛÎÈáÓ Î·d Ê·ÓÙ·ÛÌ¿ÙˆÓ, ÂÚÈÔ¯cÓ ıÚÈ·Ì‚ÈÎc ÁÈa ÙcÓ ‰Ú¿-22 23 ÛË ÙÔÜ „˘¯È¿ÙÚÔ˘ ηd ÙÔÜ „˘¯·Ó·Ï˘ÙÉ. °È\ ·éÙe ì âÍfiÚÌËÛË Úe˜ ÙcÓ ıÂÒÚË-ÛË ÙÔÜ Âú‰Ô˘˜ ıÂÒÚË-ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙcÓ àÓıÚÒÈÓË àÂÏ¢ı¤ÚˆıÂÒÚË-ÛË. ^√ ¶Ï¿ÙˆÓ Âr‰Â ÙcÓ ÊÈÏÔÛÔÊ›· ÛaÓ ≤Ó· Û¿ÛÈÌÔ ‰ÂÛÌáÓ. ™b ·éÙe qÙ·Ó Û‡Ì-ʈÓÔ˜ ÎÈ’ ï \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘, Ôf ÙcÓ ¯·Ú·ÎÙ‹ÚÈ˙ ó˜ ÙcÓ Î·ı·˘Ùe âχıÂÚË Ì¿-ıËÛË. ò∂¯ÂÈ ≤Ó·Ó ‚·ı‡Ù·ÙÔ ÏfiÁÔ Ùe ¬ÙÈ ï \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ Û˘˙ËÙÂÖ ÙcÓ ‰˘Ó·ÙfiÙË-Ù· Ùɘ Û˘ÁÎÚÔÙ‹Ûˆ˜ Ùɘ ÚÒÙ˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜, àÓÙÈÌÂÙˆ›˙ÔÓ‰˘Ó·ÙfiÙË-Ù·˜ ÙcÓ ÛΤ„Ë «ÔÏÏ·¯FÉ ì ʇÛȘ ‰Ô‡ÏË ÙáÓ àÓıÚÒˆÓ âÛÙ›Ó» (àe ÔÏÏb˜ Ï¢Úb˜ ÂrÓ·È ‰Ô‡ÏË, ì ʇÛȘ ÙáÓ àÓıÚÒˆÓ). ^∏ ‰˘Ó·ÙfiÙ˘ Ùɘ Û˘ÁÎÚÔÙ‹Ûˆ˜ Ùɘ ÊÈÏÔÛÔ-Ê›·˜ ÂrÓ·È àÚÚ‹ÎÙˆ˜ Û˘Ó‰Â‰Â̤ÓË Ìb ÙcÓ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ùɘ àÓıÚÒÈÓ˘ âÏ¢ıÂ-Ú›·˜, ηd Á›ÓÂÙ·È öÙÛÈ Î·Ù·ÓÔËÙe ᘠÔî ÚáÙ˜ ηd àÎ·Ù¿Ï˘Ù˜ Ú›˙˜ ÙÔÜ ÊÈ-ÏÔÛÔÊÈÎÔÜ ‰¤ÓÙÚÔ˘ ʇÙÚˆÛ·Ó Ì¤Û· ÛÙcÓ ÂÚÈÔ¯c ÙÔÜ Ï·ÔÜ ÙáÓ ^∂ÏÏ‹ÓˆÓ. 2. ¶.¯. Ùd˜ ‰È·ÊÔÚb˜ Ôf ñ¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙa ÔÈΛϷ ¯ÚÒÌ·Ù· ôÛÚÔ˘ ηd Ì·‡ÚÔ˘, Ôf ÂrÓ·È ÔÏf ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ àe âÎÂÖÓ˜ ÌÂÙ·Íf ÎÚ‡Ô˘ ηd ˙ÂÛÙÔÜ. * Te ΛÌÂÓÔÓ ‰›‰ÂÙ·È Î·Ùa ÙcÓ òEΉÔÛÈÓ W. Jaeger Ùɘ \OÍÊfiډ˘ 1957.

¯ÚfiÓˆ˜ ηd Èe ö͢Ó· ηd Ì·ıËÙÈÎÒÙÂÚ· àe âÎÂÖÓ· Ôf ÂrÓ·È àӛηӷ Óa ı˘ÌÔÜÓÙ·È. ò∂͢Ó· ÌfiÓÔÓ, ¯ˆÚd˜ ÙcÓ îηÓfi-ÙËÙ· Óa Ì·ı·›ÓÔ˘Ó, ÂrÓ·È âÎÂÖÓ· Ôf ‰bÓ äÌÔÚÔÜÓ Óa àÎÔ‡-ÛÔ˘Ó ÙÔf˜ õ¯Ô˘˜, ¬ˆ˜ Ôî ̤ÏÈÛÛ˜ ηd Ùa ·ÓÙe˜ Âú‰Ô˘˜ ˙á· Ùɘ 剛·˜ ÂÚÈÙÒÛˆ˜. \∞ÓÙÈı¤Ùˆ˜, ì îηÓfiÙ˘ Ùɘ Ì·ı‹Ûˆ˜ àÓ‹ÎÂÈ Âå˜ âÎÂÖÓ· Ôf âÎÙe˜ àe ÙcÓ ÌÓ‹ÌËÓ ö¯Ô˘Ó ηd ÙcÓ ·úÛıËÛÈÓ Ùɘ àÎÔɘ. ^OˆÛ‰‹ÔÙÂ, Ùa ˙á· ˙ÔÜÓ Ìb Ùd˜ ·åÛıËÙÈÎb˜ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ ηd Ùd˜ àÓ·ÌÓ‹ÛÂȘ, ηd ‰bÓ Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ·Úa âÏ¿¯ÈÛÙ· Âå˜ ÙcÓ âÌÂÈÚÈÎcÓ ÁÓÒÛÈÓ, âÓá Ùe àÓıÚÒÈÓÔÓ Á¤ÓÔ˜ ñ„ÒÓÂÙ·È ≤ˆ˜ ÙcÓ Ù¤¯ÓËÓ Î·d ÙÔf˜ ÏÔÁÈÛÌÔ‡˜.

∫·d ÙÔÜÙÔ ‰ÈfiÙÈ, ó˜ Úe˜ ÙeÓ ôÓıÚˆÔÓ, àe ÙcÓ ÌÓcÌËÓ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ì âÌÂÈÚ›·. ∫·d Ú·ÁÌ·ÙÈÎa ÔÏÏb˜ àÓ·ÌÓ‹ÛÂȘ ÙÔÜ ·éÙÔÜ Ú¿ÁÌ·ÙÔ˜ ηٷϋÁÔ˘Ó ÙÂÏÈÎa Óa àÔÙÂϤÛÔ˘Ó Ì›·Ó ÌfiÓËÓ âÌÂÈÚ›·Ó. ∫·d Ê·›ÓÂÙ·È ¬ÌÔÈÔ Û¯Â‰eÓ ÚÄÁÌ· Ìb ÙcÓ âÈÛÙ‹ÌË Î·d ÙcÓ Ù¤¯ÓË Óa ÂrÓ·È ì âÌÂÈÚ›·. 981· ªb ÙcÓ ‰È·ÊÔÚa ¬ÙÈ ì âÈÛÙ‹ÌË Î·d ì Ù¤¯ÓË Ú·ÁÌ·-ÙÔÔÈÂÖÙ·È ‰Èa Ùɘ âÌÂÈÚ›·˜, ηıfiÛÔÓ ì âÌÂÈÚ›· ‰ËÌÈÔ‡ÚÁË-Û ÙcÓ Ù¤¯ÓË, ¬ˆ˜ ÛˆÛÙa ϤÂÈ ï ¶áÏÔ˜3_{, ì ‰\ àÂÈÚ›· ÙcÓ} Ù‡-¯ËÓ – Ùe Ù˘¯·ÖÔ. °ÂÓÓÄÙ·È ‰b ì Ù¤¯ÓË ¬Ù·Ó âÎ ÔÏÏáÓ Ùɘ âÌÂÈÚ›·˜ âÓÓÔË-Ì¿ÙˆÓ (=âÓÓÔÈáÓ) ÚÔ·„Ë Ì›· ÌfiÓË, ηıÔÏÈ΋, ÎÚ›ÛȘ, âÊ·ÚÌfiÛÈÌË Ûb ¬Ï˜ Ùd˜ ·ÚfiÌÔȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ. ∫·ıfiÛÔÓ Ùe Óa ʤÚÓË Î·ÓÂd˜ ÙcÓ ÛΤ„ÈÓ ¬ÙÈ, Âå˜ ÙeÓ ∫·ÏÏ›·Ó Ôf qÙ·Ó ôÚÚˆÛÙÔ˜ àe ·éÙcÓ â‰á ÙcÓ àÚÚÒÛÙÂÈ·, ·éÙe â‰á ÙÔÜ öηÓ ηÏfi, ηd ÛÙeÓ ™ˆÎÚ¿ÙË, ηd Ùe ú‰ÈÔ Ûb ηı¤Ó·Ó ͯˆÚÈÛÙa àe ÔÏÏÔf˜ – âÌ›ÙÂÈ Âå˜ ÙcÓ âÌÂÈÚ›·Ó. ^∏ ÛΤ„Ș ¬Ìˆ˜ ¬ÙÈ Ûb ¬ÏÔ˘˜ ÙÔf˜ ·ÚfiÌÔÈÔ˘˜, ·Ṳ́ÓÔ˘˜ Ì·˙d Ûb ≤Ó· ͯˆ-ÚÈÛÙe Âr‰Ô˜, ¬Ù·Ó Âr¯·Ó ·éÙcÓ â‰á ÙcÓ ÓfiÛÔÓ öηÓ ηÏfi, ÛÙÔf˜ ÊÏÂÁÌ·ÙÈÎÔf˜ .¯. ÙÔf˜ ¯ÔÏÂÚÈÎÔf˜ j ÙÔf˜ ˘Ú¤ÛÛÔ-ÓÙ·˜ – ·éÙe àÓ‹ÎÂÈ ÛÙcÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ Ù¤¯Ó˘.

3. ^√ ¶áÏÔ˜ àe ÙeÓ \∞ÎÚ¿Á·ÓÙ·, Ì·ıËÙ‹˜ ÙÔÜ °ÔÚÁ›·, Âr¯Â ÁÚ¿„ÂÈ ÌÈa ƒËÙÔÚÈ-΋. ¶Ú‚Ï. ¶Ï¿ÙˆÓ, °ÔÚÁ›·˜, 448c, ηd \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘, \∞Ó·Ï˘ÙÈÎa ≈ÛÙÂÚ·, ∞, 18, 81, a, 39.

26

\∞e Ú·ÎÙÈÎɘ àfi„ˆ˜, ù¯È ÌÔÓ¿¯· Ê·›ÓÂÙ·È ì âÌÂÈ-Ú›· Óa ÌcÓ ö¯ÂÈ Î·ÌÌÈa ‰È·ÊÔÚa àe ÙcÓ Ù¤¯ÓËÓ àÏÏa ÂÚÈÛ-ÛfiÙÂÚÔ ÛËÌÂÈÒÓÔ˘Ó âÈÙ˘¯›Â˜ Ôî öÌÂÈÚÔÈ ·Úa Ôî ıˆÚËÙÈ-ÎÔd àÏÏa ôÓ¢ âÌÂÈÚ›·˜. (^√ ÏfiÁÔ˜ ÂrÓ·È ¬ÙÈ ì âÌÂÈÚ›· ÂrÓ·È ÁÓáÛȘ ÙáÓ àÙÔÌÈÎáÓ, àÏÏa ì Ù¤¯ÓË ÙáÓ Î·ıfiÏÔ˘, ÙáÓ ÁÂ-ÓÈÎáÓ, ÙáÓ Û˘ÓfiψÓ. ≠√̈˜ Ôî Ú¿ÍÂȘ ηd ¬Ï˜ Ôî ÁÂÓ¤ÛÂȘ Ìb Ùe àÙÔÌÈÎe ö¯Ô˘Ó Û¯¤ÛÈÓ. ∫·ıfiÛÔÓ ï ÁÈ·ÙÚe˜ ‰bÓ ıÂÚ·‡-ÂÈ ôÓıÚˆÔÓ, âÎÙe˜ ηÙa Û‡ÌÙˆÛÈÓ, àÏÏa ÙeÓ K·ÏÏ›· j ÙeÓ ™ˆÎÚ¿ÙËÓ j οÔÈÔÓ ôÏÏÔÓ öÙÛÈ ÏÂÁfiÌÂÓÔÓ Ôf ηÙa Û‡Ì-ÙˆÛÈÓ öÙ˘¯Â ÓpÓ·È ôÓıÚˆÔ˜. \∂¿Ó, ëÔ̤ӈ˜, ö¯ÂÈ Î·ÓÂd˜ ÙcÓ öÓÓÔÈ·Ó ¯ˆÚd˜ ÙcÓ âÌÂÈÚ›·Ó, ηd ÁÓˆÚ›˙ÂÈ ÌbÓ Ùe ηıfi-ÏÔ˘, àÁÓÔÂÖ ¬Ìˆ˜ Ùe Âå˜ ·éÙe âÌÂÚȯfiÌÂÓÔÓ Î·ı\ ≤ηÛÙÔÓ, ıa àÔÙ‡¯ÂÈ ÔÏÏb˜ ÊÔÚb˜ ÛÙcÓ ıÂÚ·›·, ÁÈ·Ù› âÎÂÖÓÔ Ôf Ú¤ÂÈ Óa ıÂÚ·¢ıÉ ÂrÓ·È Ùe ôÙÔÌÔ.) ^øÛÙfiÛÔÓ, ÈÛÙ‡ԢÌ ¬ÙÈ ì ηÙÔ¯c ÙÔÜ Âú‰Ô˘˜ ÙáÓ Ú·Á-Ì¿ÙˆÓ Î·d ì ‚·ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ ηٷÓfiËÛȘ ñ¿Ú¯ÂÈ ÛÙcÓ Ù¤¯ÓË ÌÄÏÏÔÓ ·Úa ÛÙcÓ âÌÂÈÚ›·, ηd ÎÚ›ÓÔ˘Ì ÛÔÊÒÙÂÚÔ˘˜ ÙÔf˜ àÓıÚÒÔ˘˜ Ùɘ Ù¤¯Ó˘ àe ÙÔf˜ âÌÂÈÚÈÎÔ‡˜, ‚¿ÛÂÈ Ùɘ ÛΤ-„ˆ˜ ¬ÙÈ ì ÛÔÊ›· Ûb οı ôÓıÚˆÔ ·Ú·ÎÔÏÔ˘ıÂÖ ÙcÓ Î·-ı·Úc ÁÓÒÛË. ∫È ·éÙe ÁÈ·Ù›, Ôî ÌbÓ Í¤ÚÔ˘Ó ÙcÓ ·åÙ›·, Ôî ôÏÏÔÈ ù¯È. √î âÌÂÈÚÈÎÔd ‚¤‚·È·, η٤¯Ô˘Ó Ùe ¬ÙÈ (≤Ó· ÚÄÁÌ· ñ¿Ú-¯ÂÈ), àÏÏa Ùe ‰ÈfiÙÈ ‰bÓ Ùe η٤¯Ô˘Ó, âÓá Ôî ôÏÏÔÈ Ùe ‰ÈfiÙÈ Î·d ÙcÓ ·åÙ›·Ó ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÛÈÓ. 981‚ °È\ ·éÙe ηd ÙÔf˜ âÈÎÂÊ·Ïɘ Âå˜ Î¿ı âȯ›ÚËÛ›Ó ÙÔ˘˜ ÙÈÌÔÜÌ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Î·d ÙÔf˜ ıˆÚÔÜÌ ϤÔÓ Â剋ÌÔ-Ó·˜ ηd ÛÔÊÒÙÂÚÔ˘˜ àe ÙÔf˜ ¯ÂÈÚÔÙ¤¯Ó˜, ÁÈ·Ù› ηd Ùd˜ ·åٛ˜ ÙáÓ ¬ÛˆÓ Á›ÓÔÓÙ·È ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó, âÓá Ôî ôÏÏÔÈ ÂrÓ·È óÛaÓ âÎÂÖÓ· Ùa ô„˘¯· Ôf οÓÔ˘Ó Ì¤Ó âÓ¤ÚÁÂȘ, ¯ˆÚd˜ Û˘Ó›‰ËÛÈÓ ¬Ìˆ˜ ÙáÓ ¬ÛˆÓ οÓÔ˘Ó, ¬ˆ˜ .¯. Ùe ÜÚ Î·›ÂÈ. Δa ô„˘¯· ÏÔÈeÓ âÈÙÂÏÔÜÓ Î·ı¤Ó· àe Ùa öÚÁ· ÙÔ˘˜ àe Ì›·Ó Ê˘ÛÈÎcÓ Ù¿ÛÈÓ,

âÓá Ôî ¯ÂÈÚÔÙ¤¯Ó˜ Ùa οÓÔ˘Ó àfi Û˘Ó‹ıÂÈ· (‰È\ öıÔ˜4_). ^EÔ-̤ӈ˜ ‰bÓ ÂrÓ·È ì Ú·ÎÙÈÎc îηÓfiÙ˘ ÁÈa ÙcÓ ïÔ›· ıˆÚÔÜÌ ÙÔf˜ âÈÎÂÊ·Ïɘ ÛÔÊÒÙÂÚÔ˘˜, àÏÏa ï ÏfiÁÔ˜ ÂrÓ·È ¬ÙÈ ·éÙÔd η٤¯Ô˘Ó ÙcÓ ıˆڛ·Ó ηd ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó Ùd˜ ·åٛ˜. ∫·d ÁÂÓÈÎa ÂrÓ·È ÁÓÒÚÈÛÌ· âΛÓÔ˘ Ôf η٤¯ÂÈ âÓÛ˘Ó›‰ËÙË ÁÓáÛÈÓ Ùe ¬ÙÈ äÌÔÚÂÖ Óa ‰È‰¿ÛÎÂÈ, ηd ÁÈ\ ·éÙe ÈÛÙ‡ԢÌ ¬ÙÈ ì Ù¤¯ÓË ÂrÓ·È Ûb ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔÓ ‚·ıÌe âÈÛÙ‹ÌË àe ÙcÓ âÌÂÈÚ›·Ó. ∫·-ıfiÛÔÓ Ôî ôÓıÚˆÔÈ Ùɘ Ù¤¯Ó˘ äÌÔÚÔÜÓ Óa ‰È‰¿ÛÎÔ˘Ó, Ôî âÌÂÈÚÈÎÔd ù¯È. ¶Úe˜ ÙÔ‡ÙÔȘ, ηÌÌÈa ·úÛıËÛË ‰bÓ ıˆÚÔÜÌ ÛÔÊ›·, ÌÔÏÔÓfiÙÈ ‚‚·›ˆ˜ Ôî ·åÛı‹ÛÂȘ ÂrÓ·È Ùa âÁ΢Úfiٷٷ ̤۷ ÁÈa ÙcÓ ÁÓÒÛË ÙáÓ àÙÔÌÈÎáÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ (ÙáÓ Î·ı\ ≤η-ÛÙ·). ¢bÓ Ï¤ÁÔ˘Ó ¬Ìˆ˜ Ùe ‰Èa Ùd ÁÈa Ù›ÔÙÂ, ÁÈ·Ù› .¯. Ùe ÜÚ ÂrÓ·È ıÂÚÌfi, àÏÏa ÌfiÓÔÓ ¬ÙÈ (ÂrÓ·È) ıÂÚÌfiÓ.

∂rÓ·È ÏÔÈeÓ ÂûÏÔÁÔ, âÎÂÖÓÔÓ Ôf ÚáÙÔ˜ ‚ÚÉΠοÔÈ· Ù¤-¯ÓË, ÍÂÂÚÓÒÓÙ·˜ Ùd˜ ÎÔÈÓb˜ ·åÛı‹ÛÂȘ, Óa ÙeÓ ı·˘Ì¿˙Ô˘Ó Ôî ôÓıÚˆÔÈ, ù¯È ÌÔÓ¿¯· ÁÈ·Ù› οÙÈ àe ÙcÓ âʇÚÂÛ‹ ÙÔ˘ qÙ·Ó ¯Ú‹ÛÈÌÔ, àÏÏa ηd ÁÈ·Ùd ÙeÓ âıÂÒÚËÛ·Ó ÛÔÊeÓ Î·d ͯˆÚÈÛÙeÓ àe ÙÔf˜ ôÏÏÔ˘˜, Ìb ÙcÓ àÓ·Î¿Ï˘„ÈÓ ¬Ìˆ˜ ÂÚÈÛÛÔÙ¤ÚˆÓ ÙÂ-¯ÓáÓ Î·d ÁÈa Ùd˜ àÓ¿ÁΘ ηd ÁÈa ÙcÓ â͇„ˆÛÈÓ Ùɘ ˙ˆÉ˜,5

ôÚ¯È-Û·Ó Ôî âÊ¢ڤÙ˜ ·éÙÔÜ ÙÔÜ Âú‰Ô˘˜ ÙáÓ Ù¯ÓáÓ, ÛÔÊÒÙÂÚÔÈ àe ÙÔf˜ ôÏÏÔ˘˜ Óa ıˆÚÔÜÓÙ·È, ηıfiÛÔÓ Ôî âÈÛÙÉ̘ ÙÔ˘˜ ‰bÓ à¤‚ÏÂ·Ó Ûb èʤÏÂÈ·. \∞e ·éÙa âÍ¿ÁÂÙ·È Ùe Û˘Ì¤Ú·-ÛÌ· ¬ÙÈ ¬Ï˜ ·éÙb˜ Ôî ‰È¿ÊÔÚ˜ Ùb¯Ó˜ Âr¯·Ó õ‰Ë ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËıÉ, ¬Ù·Ó àÓÂηχÊıËÛ·Ó âÎÂÖÓ˜ Ôî âÈÛÙÉ̘ Ôf ‰bÓ à¤‚ÏÂ·Ó ÔûÙ Ûb ì‰ÔÓc ÔûÙ Ûb êÓ¿ÁΘ Ùɘ ˙ˆÉ˜, ·éÙe ‰b öÁÈÓ ÛÙcÓ àÚ¯c Ûb ÙfiÔ˘˜ Ôf ñÉگ ‰È·ı¤ÛÈÌÔ˜ ηÈÚe˜. °È\ ·éÙe Âå˜ ÙcÓ ∞úÁ˘ÙÔÓ Î·Ùa6_{ÚáÙÔÓ Û˘ÓÂÛÙ‹ıËÛ·Ó Ôî Ì·ıËÌ·ÙÈÎb˜ Ù¤¯Ó˜,} ηıfiÛÔÓ âÎÂÖ àʤıËΠ‰È·ı¤ÛÈÌÔ˜ ¯ÚfiÓÔ˜ ÛÙe îÂÚ·ÙÈÎe Á¤ÓÔ˜. 4. ¶Ú‚Ï. \∞ÛÎÏËÈfi˜, 10, 12 ηd 15: ‰È\ öıÔ˜ (‰ËÏ·‰‹) ÌÂÙa ÏfiÁÔ˘ ÙÈÓfi˜... ηd Ùa˜ ·åÙ›·˜ ÁÓˆÚ›˙ÂÈÓ, Âå ηd Ìc ïÌÔ›ˆ˜ ÙÔÖ˜ âÈÛÙ‹ÌÔÛÈÓ.

5. _{¶Úe˜ ‰È·ÁˆÁ‹Ó: ï J. Tricot ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÈ: Úe˜ Ù¤Ú„ÈÓ, agrément, öÓı\ àÓˆÙ¤Úˆ} ÛÂÏ. 8.

6. ¶Ú‚Ï. ™¯fiÏÈ· âd ÙáÓ ªÂÙ·Ê˘ÛÈÎáÓ àe ÙeÓ \∞ϤͷӉÚÔ ÙeÓ \∞ÊÚÔ‰ÈÛ¤·, 7, 5 – 7: √î ∞åÁ‡ÙÈÔÈ îÂÚÂÖ˜ «Ôî Ùˇá Û¯ÔÏ¿˙ÂÈÓ ‰Èa ÙáÓ ÙËÚ‹ÛÂˆÓ ÙáÓ Î·Ù\ ÔéÚ·ÓeÓ

28 29

ÁÈÁÓÔ̤ӈÓ, âÌÂÈÚ›·Ó ÚáÙÔÓ öÛ¯ÔÓ, ÂúÙ ٤¯ÓËÓ Û˘ÓÂÛÙ‹Û·ÓÙÔ, Ô≈Ùˆ˜ ‰b ηd ì ÁˆÌÂÙÚ›·, ηÙa ÙcÓ àÚ¯‹Ó, ÂñÚ¤ıË àe Ùɘ Áˆ‰·ÈÛ›·˜».

™Ùa \∏ıÈÎa7_{ö¯ÔÌ É Ù› ‰È·ÊÔÚa ñ¿Ú¯ÂÈ ÌÂÙ·Íf Ù¤¯Ó˘,} âÈÛÙ‹Ì˘ ηd ÙáÓ ôÏÏˆÓ ÙÔÜ ·éÙÔÜ Á¤ÓÔ˘˜ Ì·ı‹ÛˆÓ. ™ÎÔe˜ ¬Ìˆ˜ Ùɘ ·ÚÔ‡Û˘ Û˘˙ËÙ‹ÛÂÒ˜ Ì·˜ ÂrÓ·È Óa àԉ›-͈Ì ¬ÙÈ ¬ÏÔÈ ÊÚÔÓÔÜÓ g˜ ì âÈÛÙ‹ÌË Ôf çÓÔÌ¿˙Ô˘Ì ÛÔÊ›· âÍÂÙ¿˙ÂÈ Ùa ÚáÙ· ·úÙÈ· ηd Ùd˜ àÚ¯¤˜. °È\ ·éÙfi, ¬ˆ˜ Âú·Ì ηd ÚˆÙ‡ÙÂÚ·, Û˘Ó‹ıˆ˜ ıˆÚÔÜÓ ÙeÓ öÌÂÈÚÔÓ àÓÒÙÂÚÔÓ àe âÎÂÖÓÔÓ Ôf êÏᘠö¯ÂÈ ÌÈa ïÔÈ·‰‹ÔÙ ·úÛıËÛÈÓ, ÙeÓ ÙÂ-¯Ó›ÙË àÓÒÙÂÚÔÓ àe ÙeÓ âÌÂÈÚÈÎfiÓ, ÙeÓ àÚ¯ÈÙ¤ÎÙÔÓ· àe ÙeÓ ¯ÂÈÚÔÙ¤¯ÓËÓ, ηd Ùd˜ ıˆÚËÙÈÎb˜ âÈÛÙÉ̘ àÓÒÙÂÚ˜ àe Ùd˜ Ú·ÎÙÈΤ˜.982· ≠√ÙÈ ÏÔÈeÓ ì ÛÔÊ›· ÂrÓ·È âÈÛÙ‹ÌË Ôf âÍÂÙ¿-˙ÂÈ Î¿ÔȘ àÚ¯b˜ ηd ·úÙÈ·, ·éÙe öÁÈÓ ʷÓÂÚfi. 2 º‡ÛȘ Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜. \∂Ê\ ¬ÛÔÓ ·éÙc ì âÈÛÙ‹ÌË ÂrÓ·È Ùe àÓÙÈΛÌÂÓÔ Ùɘ àÓ·˙ËÙ‹-ÛÂÒ˜ Ì·˜, Óa âÍÂÙ¿ÛÔ˘Ì Ùe àÎfiÏÔ˘ıÔ ˙‹ÙËÌ·: ÔÈáÓ ·åÙ›ˆÓ ηd ÔÈáÓ àÚ¯áÓ âÈÛÙ‹ÌË ÂrÓ·È ì ÛÔÊ›·. h∞Ó ‰b ¿ÚÔ˘Ì Ùd˜ ‰Ôͷۛ˜ Ôf ö¯Ô˘Ì ÁÈa ÙeÓ ÛÔÊfi, ÌÔÚÂÖ öÙÛÈ Óa ʈÙÈÛıÉ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ùe ˙‹ÙËÌ·. ∂rÓ·È ·Û›ÁÓˆÛÙÔ ¬ÙÈ ÚáÙ·-ÚáÙ·, ö¯ÔÌ ÙcÓ å‰¤· ¬ÙÈ ï ÛÔÊe˜ ¬Ï· –¬Û· ÂrÓ·È ‰˘Ó·Ùfi– Ùa ͤÚÂÈ, ¯ˆÚd˜ Óa ö¯ÂÈ ÌÈa ÌÂÚÈÎc ÁÓÒÛË ÁÈa Ùe ηı¤Ó· àe ·éÙa ͯˆÚÈÛÙ¿. ò∂ÂÈÙ·, ¬ÔÈÔ˜ ÌÔÚÂÖ Ùa ‰‡ÛÎÔÏ· Óa ηٷϿ‚Ë Î·d âÎÂÖÓ· ÙáÓ ïÔ›ˆÓ ì ÁÓáÛȘ àe ÙeÓ ÎÔÈÓeÓ ôÓıÚˆÔ ‰bÓ ÂrÓ·È ÂûÎÔÏË, ·éÙeÓ ÛÔÊeÓ ÙeÓ ıˆÚÔÜÌÂ, ηıfiÛÔÓ ì ·åÛıË-ÙËÚÈ·Îc àÓÙ›Ï˄Ș ÂrÓ·È ÁÂÓÈÎe ÎÙÉÌ· ¬ÏˆÓ, ÁÈ\ ·éÙe ηd ÂrÓ·È ÂûÎÔÏË – ηd ‰bÓ ÂrÓ·È Î·ÌÌÈa ÛÔÊ›·.

ò∂ÂÈÙ· ÊÚÔÓÔÜÌ ¬ÙÈ ¬ÔÈÔ˜ ö¯ÂÈ àÎÚÈ‚¤ÛÙÂÚ˜ ÁÓÒÛÂȘ ÁÈa Ùd˜ ·åٛ˜ ηd ¬ÔÈÔ˜ ÂrÓ·È Èe îηÓe˜ Óa Ùd˜ ‰È‰¿ÍË, Ûb οı Âr‰Ô˜ âÈÛÙ‹Ì˘ ·éÙe˜ ÂrÓ·È ÛÔÊÒÙÂÚÔ˜. \∞e Ùd˜ âÈ-ÛÙÉ̘ ¿ÏÈ, ¬ÔÈ· ÚÔÙÈÌÔÜÌ àÔÎÏÂÈÛÙÈÎa ÁÈa ÙeÓ ë·˘Ùfi

7. μÏ. \∏ıÈÎa ¡ÈÎÔÌ¿¯ÂÈ·, ∑, 3-7.

Ù˘ ηd ÁÈa ÙcÓ àfiÎÙËÛÈÓ Î·ı·Úɘ ÁÓÒÛˆ˜, ÊÚÔÓÔÜÌ ¬ÙÈ ÂrÓ·È Ûb ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔÓ ‚·ıÌe ÛÔÊ›·, àe ÌÈa âÈÛÙ‹ÌË Ôf ıa ÙcÓ ÚÔÙÈÌÔ‡Û·Ì ÁÈa ÙcÓ Ú·ÎÙÈ΋ Ù˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË. Δ¤-ÏÔ˜ ıˆÚÔÜÌ ¬ÙÈ ÂrÓ·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÛÔÊ›· ÌÈa ‰ÂÛfi˙Ô˘Û· ÛÔÊ›· ·Ú\ ¬ÛÔ ì ñÔÙ·Á̤ÓË Ûb ·éÙ‹. °È·Ù› ï ÛÔÊe˜ ‰bÓ Ú¤-ÂÈ Óa ‰È·Ù¿ÛÛÂÙ·È àÏÏa Óa ‰È·Ù¿ÛÛÂÈ, ηd ‰bÓ Ú¤Ú¤-ÂÈ Óa ñ·ÎÔ‡ÂÈ Ûb ôÏÏÔÓ àÏÏa Ûb ·éÙeÓ Ú¤ÂÈ Óa ñ·ÎÔ‡ÂÈ ï ÏÈ-ÁÒÙÂÚÔ ÛÔÊfi˜.

Δ¤ÙÔȘ ηd ÙfiÛ˜ ÂrÓ·È Ôî ÎÔÈÓb˜ àÓÙÈÏ‹„ÂȘ Ôf ö¯Ô˘Ì ÁÈa ÙcÓ ÛÔÊ›· ηd ÙÔf˜ ÛÔÊÔ‡˜. \∞e Ùa ÚÔÛfiÓÙ· ·éÙa ÙÔÜ ÛÔÊÔÜ, Ùe Óa ÂrÓ·È âÈÛÙ‹ÌˆÓ ¬ÏˆÓ, àÓ·ÁηÛÙÈÎa ıa ÂrÓ·È ÎÙÉÌ· âΛÓÔ˘ Ôf η٤¯ÂÈ ÛÙeÓ ≈„ÈÛÙÔ ‚·ıÌe ÙcÓ Î·ı\ ¬ÏÔ˘ âÈÛÙ‹ÌËÓ, ÁÈ·Ù› ·éÙe˜ ö¯ÂÈ Î·Ùa οÔÈÔÓ ÙÚfiÔÓ8_ηı·Úc

ÁÓÒÛË ÁÈa ¬Ï· Ôf âÌ›ÙÔ˘Ó Ûb ·éÙ‹Ó. ∫ÔÓÙÂ‡Ô˘Ó ‰b Óa ÂrÓ·È Î·d ‰˘ÛÎÔÏÒٷٷ Óa Ùa ‰È·ÎÚ›ÓÂÈ ï ôÓıÚˆÔ˜, ·éÙa Ôf ÂrÓ·È Ûb ≈„ÈÛÙÔÓ ‚·ıÌe ηıÔÏÈο, ÁÈ·Ù› ÔÚڈٿو ÙáÓ ·åÛı‹ÛÂÒÓ âÛÙÈÓ. \∞ÎÚÈ‚¤Ûٷ٘ ¬Ìˆ˜ âÈÛÙÉ̘ ÂrÓ·È âÎÂÖÓ˜ Ôf ÛÙeÓ ≈„È-ÛÙÔ ‚·ıÌe àÛ¯ÔÏÔÜÓÙ·È Ìb Ùd˜ àÚ¯¤˜, ηıfiÛÔÓ, âÎÂÖÓ˜ Ôf Ôî àÚ¯¤˜ ÙÔ˘˜ ÂrÓ·È êÏÔÌÂÚ¤ÛÙÂÚ˜, ÂrÓ·È âÈÛÙÉ̘ àÎÚÈ‚¤ÛÙÂ-Ú˜ àe ·éÙb˜ Ôf çÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È Û˘ÓıÂÙÈΤ˜, ¬ˆ˜ ì àÚÈıÌË-ÙÈÎc .¯. àe ÙcÓ ÁˆÌÂÙÚ›·. ^∞ÏÄ, Ûb ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔÓ ‚‚·Èfi-ٷٷ ‚·ıÌe ÌÔÚÂÖ Î·d ‰È‰¿ÛÎÂÈ âΛÓË ì âÈÛÙ‹ÌË Ôf ıˆ-ÚËÙÈÎÒÙÂÚ· âÍÂÙ¿˙ÂÈ Ùd˜ ·åٛ˜, ÁÈ·Ù› ‰È‰·¯c ÌÔÚÔÜÓ Óa ο-ÓÔ˘Ó ¬ÛÔÈ ÌÔÚÔÜÓ Óa ÔÜÓ Ùd˜ ·åٛ˜ ÁÈa Ùe οı ÙÈ.

^∏ ηı·Úc ¬Ìˆ˜ ÁÓÒÛË Î·d ì âÈÛÙ‹ÌË ÛÙeÓ ≈„ÈÛÙÔÓ ‚·ı-Ìe Ùɘ ·éÙÔÙÂÏ›·˜ ÙˆÓ ñ¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙcÓ âÈÛÙ‹ÌË Ôf ö¯ÂÈ ÁÈa àÓÙÈΛÌÂÓfi Ù˘ ÙcÓ Î·ı·ÚÒÙ·ÙË ÌÔÚÊc Ùɘ ÁÓÒÛˆÓ. °È·Ù› âÎÂÖÓÔ˜ Ôf ÚÔÙÈÌ¿ÂÈ ÙcÓ âÈÛÙ‹ÌË àÔÎÏÂÈÛÙÈÎa ÁÈa ÙeÓ ë·˘Ùfi Ù˘, 982‚ ıa ÚÔÙÈÌ‹ÛË Ûb ≈„ÈÛÙÔÓ ‚·ıÌe ÙcÓ Ûb ≈„È-ÛÙÔÓ ‚·ıÌe âÈÛÙ‹ÌË, Ù¤ÙÔÈ· ‰a ÂrÓ·È âΛÓË Ôf ö¯ÂÈ ó˜

àÓÙÈ-8. ¢ËÏ·‰c «‰˘Ó¿ÌÂÈ».

ΛÌÂÓfi Ù˘ ¬,ÙÈ ÂrÓ·È Î·ı·ÚÒÙ·ÙË âÈÛÙ‹ÌË. ≠√̈˜, ÛÙeÓ ≈„ÈÛÙÔÓ ‚·ıÌe àÓÙÈΛÌÂÓ· Ùɘ âÈÛÙ‹Ì˘ ÂrÓ·È Ùa ÚáÙ· ηd Ùa ·úÙÈ·. °È·Ù› ¯¿ÚȘ Âå˜ ·éÙa ηd ÍÂÎÈÓÒÓÙ·˜ àe ·éÙ¿, ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·È Î·d ÙôÏÏ· ηd ù¯È Ù·ÜÙ· ‰Èa ÙáÓ ñÔÎÂÈÌ¤ÓˆÓ Âå˜ ·éÙ¿. Δ¤ÏÔ˜, ï‰ËÁËÙÈÎÒÙÂÚË àe Ùd˜ âÈÛÙÉ̘ ηd ΢-ÚÈ·Ú¯ÈÎÒÙÂÚË àe ÙcÓ ñËÚÂÙÔÜÛ·Ó, ÂrÓ·È ì ÁÓˆÚ›˙Ô˘Û· ÁÈa ÔÈeÓ ÛÎÔe Ùe οı ÙÈ Ú¤ÂÈ Óa Ú·¯ÙÉ. ∫·d ï ÛÎÔe˜ ·éÙe˜ ÂrÓ·È Ùe àÁ·ıe Ûb οı ÙÈ Í¯ˆÚÈÛÙ¿, ηd ÁÂÓÈÎa Ùe ôÚÈ-ÛÙÔ Ì¤Û· Ûb ¬ÏË ÙcÓ Ê‡ÛË.

\∞e ¬Ï· ÏÔÈeÓ Ôf Âú·ÌÂ, Û˘Ó¿ÁÂÙ·È ¬ÙÈ ÛÙcÓ ú‰È· âÈ-ÛÙ‹ÌË, ÛÙcÓ ÛÔÊ›·, Ú¤ÂÈ Óa àÓ‹ÎÂÈ Ùe ˙ËÙÔ‡ÌÂÓÔÓ ùÓÔÌ·. °È·Ù› Ú¤ÂÈ ·éÙc ÙáÓ ÚÒÙˆÓ àÚ¯áÓ Î·d ·åÙÈáÓ Óa âÈ˙ËÙÂÖ ÙcÓ âÓfiÚ·ÛË. °È·Ù› ‚¤‚·È· Ùe àÁ·ıe ηd ï ÛÎÔe˜ ≤Ó· àe Ùa ·úÙÈ· ÂrÓ·È. Δe ¬ÙÈ ì âÈÛÙ‹ÌË ·éÙc ‰bÓ ÂrÓ·È ÔÈËÙÈ΋9_{, ‰bÓ} âȉÈÒÎÂÈ Ú·ÎÙÈÎeÓ ÛÎÔfi, àÔ‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È àe âΛÓÔ˘˜ Ôf ÚáÙÔÈ-ÚáÙÔÈ âÊÈÏÔÛfiÊËÛ·Ó. °È·Ù› âÍ ·åÙ›·˜ ÙÔÜ ı·˘-Ì·ÛÌÔÜ Ôî ôÓıÚˆÔÈ, ηd ÙÒÚ· ηd ÚÒÙË ÊÔÚ¿, ôÚ¯ÈÛ·Ó Óa ÊÈÏÔÛÔÊÔÜÓ10_. ™ÙcÓ àÚ¯c ı·‡Ì·Û·Ó Ùa ·Ú¿‰ÔÍ· Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Ôf ôÌÂÛ· Âr¯·Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘˜. ò∂ÂÈÙ·, ÛÈÁa ÛÈÁa öÙÛÈ ÚÔԉ‡ÔÓÙ·˜, âÂͤÙÂÈÓ·Ó ÙcÓ âÍÂÚ‡ÓËÛ‹ ÙÔ˘˜ Ûb ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚ· ÚÔ‚Ï‹-Ì·Ù·, ¬ˆ˜ Ùa Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Ùɘ ÛÂÏ‹Ó˘, ÙÔÜ ≥ÏÈÔ˘ ηd ÙáÓ ôÛÙÚˆÓ Î·›, ÙÂÏÈο, Ùɘ ÙÔÜ ·ÓÙe˜ ÁÂÓ¤Ûˆ˜.

9. ^O J. Tricot àÔ‰›‰ÂÈ: la science de la production. ¢bÓ ÙcÓ çÓÔÌ¿˙ÂÈ «Ú·ÎÙÈ΋», ÁÈ·Ùd Ìb ÙeÓ ¬ÚÔÓ ·éÙeÓ ï \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÈ Ùd˜ äıÈÎb˜ Ú¿ÍÂȘ. 10. ¢bÓ ÂrÓ·È êÏᘠï ı·˘Ì·ÛÌfi˜ ÙÔ˘ ñÂΛÓËÛ Ùd˜ âÍÂÚ¢ӋÛÂȘ ·éÙ¤˜. ™Ùe

‚¿-ıÔ˜ ÂrÓ·È ì èÊÂÏÈÌfiÙ˘, ì àÓ¿ÁÎË. ^√ ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜, ï âÈÛً̈Ó, ·åÛı¿ÓÂÙ·È ÙcÓ àηٷ̿¯ËÙË àÓ¿ÁÎË Óa ‚¿ÏË Ù¿ÍË ÛÙe ¯¿Ô˜ ÙÔÜ Û‡Ì·ÓÙÔ˜, ÛÙcÓ ÎÔÈÓˆÓ›·. ªb ÙÂÏÈÎe ÛÎÔe (Ôf ÔÏÏb˜ ÊÔÚb˜ ‰bÓ Û˘ÓÂȉËÙÔÔÈÂÖÙ·È), Óa âÍ·ÛÊ·Ï›ÛË ñÏÈÎa ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù·, ηd ÚÔ¿ÓÙˆÓ ÙcÓ àÛÊ¿ÏÂÈ¿ ÙÔ˘. ^√ \∂›ÎÔ˘ÚÔ˜ öÏÂÁÂ

34 35

¬ÙÈ Ú¤ÂÈ Óa âÍËÁ‹ÛÔ˘Ì Ùa Ê˘ÛÈÎa Ê·ÈÓfiÌÂÓ· ÁÈa Óa Ìc ÊÔ‚fiÌ·ÛÙÂ. £¤ÏËÛ ̿ÏÈÛÙ· Óa ÌĘ à·ÏÏ¿ÍË ÎÈ’ àe ÙeÓ Êfi‚Ô ÙÔÜ ı·Ó¿ÙÔ˘, àÏÏa ‰bÓ Ùe ÌfiÚÂ-ÛÂ. °È·Ùd ·éÙe˜ «ÂrÓ·È ÙfiÛÔ ‚·ıÈa ÚÈ˙ˆÌ¤ÓÔ˜ ÛÙe öÓÛÙÈÎÙÔ, œÛÙ Ùe Âé·ÁÁ¤ÏÈÔ ÙÔÜ \∂›ÎÔ˘ÚÔ˘ ‰bÓ qÙ·Ó ‰˘Ó·ÙeÓ Óa ö¯ÂÈ ÂéÚ‡ÙÂÚË à‹¯ËÛË» (ª¤ÚÙÚ·ÓÙ ƒ¿ÛÛÂÏ). ∫È ï ηÏÏÈÙ¤¯Ó˘ ÎÈ’ ï ÏÔÁÔÙ¤¯Ó˘, Ûb χÙÚˆÛË, Ûb âÎÙfiÓˆÛË, àÔ-‚ϤÔ˘Ó Î·d ıa ‚¿ÏÔ˘Ó ÙÔf˜ ≥Úˆ¤˜ ÙÔ˘˜ Óa ÔÜÓ Î·d Óa οÓÔ˘Ó, âÎÂÖÓ· Ôf ·éÙÔd ı¤ÏÔ˘Ó. ∫·d ·éÙfi, àe ›ÂÛË, àe ‚¿ÚÔ˜, ¬ˆ˜ öÏÂÁ ï âÍÂÚ¢ÓËÙc˜ \AÌÔ˘Ó‰Û¤Ó, Ôf ‚¤‚·È·, ‰bÓ Ùe ·åÛı¿ÓÂÙ·È ï ̤ÛÔ˜ ôÓıÚˆÔ˜.

≠√ÔÈÔ˜ ¬Ìˆ˜ àÔÚÂÖ Î·d ı·˘Ì¿˙ÂÈ, ö¯ÂÈ ÙcÓ å‰¤· ¬ÙÈ ‚Ú›-ÛÎÂÙ·È Ûb ôÁÓÔÈ·. (°È\ ·éÙe ηd ï ÊÈÏfiÌ˘ıÔ˜, ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜ ηÙa οÔÈ· ôÔ„Ë ÂrÓ·È. °È·Ù› Ùe ÂÚȯfiÌÂÓÔ ÙÔÜ Ì‡ıÔ˘, ÂrÓ·È ı·˘Ì·ÛÙa Û˘Ì‚Â‚ËÎfiÙ·.)

^EÔ̤ӈ˜, âÊ\ ¬ÛÔÓ ‰Èa Ùe ʇÁÂÈÓ ÙcÓ ôÁÓÔÈ·Ó âÊÈÏÔÛfi-ÊËÛ·Ó, ÂrÓ·È ïÏÔÊ¿ÓÂÚÔ ¬ÙÈ â‰›ˆÎ·Ó ÙcÓ ÁÓáÛÈÓ ÁÈa Óa å‰ÔÜÓ Ùe Âr‰Ô˜ ÙáÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ, ÎÈ’ ù¯È ÁÈa οÔÈ· Ú·ÎÙÈÎc ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË. ª·ÚÙ˘ÚÂÖ ‰¤ ÂÚd ·éÙÔÜ11_{·éÙe Ôf ö¯ÂÈ}

Û˘Ì-‚É: ≠OϘ ۯ‰eÓ Ôî ñÏÈÎb˜ ÚÔ¸Ôı¤ÛÂȘ ÁÈa ηÏÔ˙ˆ›· (Ú·-ÛÙÒÓË) ηd Ôî Ù¤Ú„ÂȘ Âr¯·Ó Ù·ÎÙÔÔÈËıÉ, ¬Ù·Ó ôÚ¯ÈÛ ì àÓ·-˙‹ÙËÛË ÁÈa ÌÈa Ù¤ÙÔÈ· ‚·ı‡ÙÂÚË âÓ·Ù¤ÓÈÛË. ^√ÏÔÊ¿ÓÂÚÔ ÏÔÈeÓ ÂrÓ·È ¬ÙÈ ÁÈa ηÌÌÈa ôÏÏË ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË ‰bÓ ÙcÓ âÈ-˙ËÙÔÜÌÂ. \∞ÏÏa ¬ˆ˜ ϤÌ âχıÂÚÔÓ âÎÂÖÓÔÓ Ôf ñ¿Ú¯ÂÈ ÁÈa ÙeÓ ë·˘ÙfiÓ ÙÔ˘ ηd ù¯È ÁÈa ≤Ó·Ó ôÏÏÔÓ12_{, öÙÛÈ Î·d ·éÙc ì}

âÈÛÙ‹ÌË, ÂrÓ·È ì ÌfiÓË àe ¬Ï˜ Ôf ÂrÓ·È âχıÂÚË Ì¿ıËÛȘ, âÊ\ ¬ÛÔÓ ÌfiÓË ·éÙc ÂrÓ·È ÛÙeÓ ë·˘Ùfi Ù˘ ï ‰ÈÎfi˜ Ù˘ ÛÎÔe˜ [seule, elle est à elle-même sa propre fin].

¢Èe ηd ‰Èη›ˆ˜, ì àfiÎÙËÛ›˜ Ù˘ äÌÔÚÂÖ Óa ıˆÚËıÉ ó˜ οÙÈ ñÂÚ¿ÓıÚˆÔÓ. °È·Ù›, àe ÙfiÛ˜ Ï¢Úb˜ ì ʇÛȘ ÙáÓ àÓıÚÒˆÓ ÂrÓ·È ‰Ô‡ÏË, Ôf ¬ˆ˜ Âr ï [Ï˘ÚÈÎe˜ ÔÈËÙ‹˜] ™È̈ӛ‰Ë˜, «ÌÔÓ¿¯· ï £Âe˜ ÌÔÚÂÖ Óô¯ÂÈ ·éÙe Ùe ÚÔÓfi-ÌÈÔ», ÛÙeÓ ôÓıÚˆÔ ¬Ìˆ˜ ‰bÓ Ù·ÈÚÈ¿˙ÂÈ Óa ÌcÓ ÂÚÈÔÚ›˙ÂÙ·È Óa àÓ·˙ËÙÂÖ ÙcÓ âÈÛÙ‹ÌË Ôf ‚Ú›ÛÎÂÙ·È âÓÙe˜ ÙáÓ ïÚ›ˆÓ Ùɘ ‰˘Ó·ÌÈÎfiÙËÙfi˜ ÙÔ˘. \∂aÓ ëÔ̤ӈ˜ 983· ñ¿Ú¯ÂÈ Î¿ÔÈ· àÏ‹ıÂÈ· Ûb ·éÙa Ôf ÏbÓ Ôî ÔÈËÙ·d ηd iÓ ÂrÓ·È öÌÊ˘ÙÔ˜ ï ÊıfiÓÔ˜ Âå˜ Ùe ıÂÖÔÓ13_{, Ûb ·éÙcÓ àÎÚȂᘠÙcÓ ÂÚ›ÙˆÛË} ıôÚÂ ΢ڛˆ˜ Óa àÛÎËıÉ, ηd Ôî ‰È·Ú¤ÔÓÙ˜ Ûb ·éÙc ÙcÓ Ì¿ıËÛË ıa qÙ·Ó ‰˘ÛÙ˘¯ÂÖ˜. \∞ÏÏ\ ÔûÙ Ùe ıÂÖÔÓ ÊıÔÓÂÚeÓ âÓ‰¤¯ÂÙ·È ÂrÓ·È, àÏÏa ηd ηÙa ÙcÓ ·ÚÔÈÌ›·Ó, «ÔÏÏb˜ „¢-ÙÈb˜ ϤÓ Ôî àÔȉԛ», ÔûÙ Ùɘ ÙÔÈ·‡Ù˘ (âÈÛÙ‹Ì˘), ôÏÏËÓ ¯Úc ÓÔÌ›˙ÂÈÓ ÙÈÌÈˆÙ¤Ú·Ó [=ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙÈÌË̤ÓËÓ].

∫·ıfi-11. ¶ÂÚd ÙÔÜ ıˆÚËÙÈÎÔÜ ¯·Ú·ÎÙÉÚÔ˜ Ùɘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜. 12. ¶Ú‚Ï. ¶ÔÏÈÙÈο, ∞, 4, 1254a.

13. ¶Ú‚Ï. Ùe ÙáÓ àÚ¯·›ˆÓ: «ºıÔÓÂÚeÓ Ùe ıÂÖÔÓ».