MAPEAMENTO DE DADOS GENÔMICOS USANDO
ESCALONAMENTO MULTIDIMENSIONAL
! " # $!
% & ! ' #
( )
* + #
, !# )
+
-) ) '
# ! -) ) ' " "
-! " # 1 % " # #
- ) 2 # ) 3 ( "
! # )
# ,' ( " # " % !
% # 4! 5# # # # # #
& )
# 3! " # " # " ' " 6 " 7 "
# $! # # # " % # !#
! # ) 8 #%(# # ! # $! # $!
9# # # ) # # #
' ! : ' % $! # # # #)
# ! ; # " # # #
# -& 5# ! !7 - ) " # # # #
" # - $! ! < # )
# ! " # !# 7 # # ! $! # (
= " $! # ! # # # # % 1 # "
! " # $
&
RESUMO
" >.//0?) ' # @# !
# '! # ) A// ) >' ?)
" ! " .//0)
% 7 (
' >' ?" # %4 ! ! %
# # @# ! ( B 5 "
# # 1 # % 7 # >. ! C ? # - #
% < ! $! ! #
!# ) B 1 !# < # # ' "
! # @# ) < # ! !
! & # # # # " !
# ! !1 % ! # ) 1
< - - # D' 7 E" $! #
! < F $! # # # # ! 1
# # ) * < 1 % % ! "
! # $! # ' = ! # # # ! " !#
# # # # # " !# %
# ! ! 7 ) B # " ' 7 - !
# !# % @# + % % ( - 7
9 " 9 G H 1 % !#" # %4 4!
- ! # !# 7 # ) !
! # % ! # $! - #
> # I/J K !#! ? F AI " .C ,L
# M" N O # F # )
( # ) # + ! # " # '! # " ' "
&
ABSTRACT
" >.//0?) * "
' ) A// ) ') > ? P - P
H - ! " " .//0)
, ; : ; ! ! ' >' ? $!
H # - # % - B 5 $! )
8 # ; # >. C ?"
-7 ! !# % H H H ) #
H - # ' ; ! !% $! H
# ) 8 H ! H - #
-- # ! + # " # !
H ! ! ) 8 ! - H ;
- ; D' 7 E" ; ! ' #
# ; # # ! 1 # ) 8
H " ! ! " !
# ' = ; # ! # "
# " H # 7 ! ! ) B H"
' 7 ; ! # # + B 5 #
-G 1 - % % ! G H 1 % !#
>: ; %H % H - # - # # !
! -! - ?" ; %4 - ! H
7 #H ) 8 ! ! - # H % "
! - # > % I/J - !#! ?
AI " .C ,L ! M" N O # H)
! + # H ! " '! # " ' " ' "
&
LISTA DEFIGURAS
B ! A)A+ 7 # # 5 - N # " # $!
% ! " $! #
# ( ) # ( #
# # ( ! ) )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))).
B ! .)A+ 7 # ! 1 ! %
" #% F I A/
$! # # . >I7A/7./QA./ % F ?)))))))))))))A.
B ! .).+ 7 # ! 1 "
# B >.//M?) ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))AC
B ! .)C+ 7 # ! 1 ! 1 ( "" " " 'R 7 " >AOO0?) ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))AN
B ! C)A+ % # ' ) ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))AI
B ! C).+ # ' ))))))))))))))))))))))))))))))))))))AI
B ! C)C) F # ' + > ? ! # ' " >%?
! 7 # ' ) ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))AS
B ! C)N+ ! T # ' ) )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))).M
B ! C)M+ 7 # . F #( + # ' ,
->G LU L " .//M?) )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))).I
B ! C)I+ ! T # ' B) ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))).O
B ! C)S+ , ! 4 % %)
B ! " >AOOM?) ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))C/
B ! C)0+ 4 K % !# " !
@ %) B ! >AOOM?) )))))))))))))))))))))))))))))))CA
B ! C)O+ ! T # B 8' ) )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))C.
B ! C)A/+ ! T # ' =))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))CM
B ! C)AA+ ! T # ' 7' )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))CI
& #
%! ! 1 %! ) ( "
# # 1! " #
# ) )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) C0
B ! N).+ % K " 9
# # F ! 1 %! )
( ! # %
1! # ) )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) CO
B ! N)C+ % ,# " 9
# # F ! 1 %! )
# ." >A?" .!>.?" " >C?" >N?" >M?" >I? >S?))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) N/
B ! N)N+ G ( ! C #
# F ! 1 %! )
2 ! >.//S?) ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) NA
B ! N)M+ 7 # # # ! - "
$! - !# V ) ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) N.
B ! N)I+ 7 # # N # " # $! %
! $! # # ( )
% ( # # !
- # ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) NC
B ! N)S+ % # 1 K ' ) # 1 ( %
# (5 # !# # AAO
) ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) NN
B ! N)0+ - # - # !# )
2 ! >.//S?) )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) NM
B ! N)O+ , ! - # !# # 1 K )))))))))))))) NI
B ! N)A/+ B! # - # ' 7 # #
# !# # 1 K ) )))))))))))))))))))))))) N0
B ! N)AA+ , - # 1 K %
/ ! - ) )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) N0
&#
% K )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))NO
B ! N)AC+ ,# # LG # !# !% ) ))))))))))))))))))))))))))))))M/
B ! N)AN+ 2 ! 1 % / ! - # 28=
! # # ' & ) ))))))))))))))))))))))))))))))))MA
B ! N)AM+ ! T < ! & #
# ' % ) )))))))))))))))))))))))))))))))))MM
B ! M)A+ 5A % , ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))M0
B ! M).+ 5. % , ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))M0
B ! M)C+ 8 # # ! % , > # & # ?))))))))))))))))))MO
B ! M)N+ W ! 1 ! # % , )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))I/
B ! M)M+ 5A % K ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))IA
B ! M)I+ 5. % K ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))IA
B ! M)S+ 8 # # ! % K > # & # ?))))))))))))I.
B ! M)0+ W ! 1 ! # % K )))))))))))))))))))))))))))))))))IC
B ! M)O+ 5A % ,# ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))IN
B ! M)A/+ 5. % ,# ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))IN
B ! M)AA+ 8 # # ! % ,# > # & # ?))))))))IM
B ! M)A.+ W ! 1 ! # % ,# )))))))))))))))))))))))))))))II
B ! M)AC+ 5A % ( ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))IS
B ! M)AN+ 5. % ( ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))IS
B ! M)AM+ 8 # # ! % ( > # & # ?) ))))))I0
B ! M)AI+ W ! 1 ! # % ( ))))))))))))))))))))))))))))IO
B ! M)AS+ > ? 2 ! 1 9 # # F # #
' 1 A >AI 5 - ?" >%? %! !
&#
/ ! - )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) SA
B ! M)A0+ > ? 2 ! 1 9 # # F # #
' 1 .5>AI 5 ? ">%? %! !
# " > ? ( # 1 .
/ ! - )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) S.
B ! M)AO+ > ? 2 ! 1 9 # # F # #
' 1 C5>AI 5' ?" >%? %! !
# " > ? ( # 1 C
/ ! - )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) SC
B ! M)./+ > ? 2 ! 1 9 # # F # #
' 1 N5>.C 5X ?" >%? %! !
# " > ? ( # 1 N
/ ! - )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) SN
B ! M).A+ > ? 2 ! 1 9 # # F # #
' 1 M5>.C 5X ?" >%? %! !
# " > ? ( # 1 M
/ ! - )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) SM
B ! M)..+ > ? 2 ! 1 9 # # F # #
' 1 I5>.C 5X -?" >%? %! !
# " > ? ( # 1 I
/ ! - )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) SI
B ! M).C+ > ? 2 ! 1 9 # # F # #
' 1 S5>,L 5 ?" >%? %! !
# " > ? ( # 1 S
/ ! - )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) SS
B ! M).N+ > ? 2 ! 1 9 # # F # #
' 1 05>,L 5X ?" >%? %! !
# " > ? ( # 1 0
/ ! - )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) S0
B ! M).M+ > ? 2 ! 1 9 # # F # #
' 1 O5>,L 5' ?" >%? %! !
# " > ? ( # 1 O
&#
B ! M).I+ 2 ! 1 # 9 # F % / ! - ) ))))))))))))))))))0/
B ! I)A+ 5A # 1 A % / ! - ) ))))))))))))))))))))))))))))))OI
B ! I).+ 5A # 1 . % / ! - ) ))))))))))))))))))))))))))))))OI
B ! I)C+ 5A # 1 C % / ! - ) ))))))))))))))))))))))))))))))OS
B ! I)N+ 5A # 1 N % / ! - ) ))))))))))))))))))))))))))))))OS
B ! I)M+ 5A # 1 M % / ! - ) ))))))))))))))))))))))))))))))O0
B ! I)I+ 5A # 1 I % / ! - ) ))))))))))))))))))))))))))))))O0
B ! I)S+ 5A # 1 S % / ! - ) ))))))))))))))))))))))))))))))OO
B ! I)0+ 5A # 1 0 % / ! - ) ))))))))))))))))))))))))))))))OO
& &
LISTA DETABELAS
8 % N)A 5 1 # ! 1 F % #
% %
/ ! - ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))N.
8 % N). P 8 # # # ' =)))))))))))MM
8 % M)A 5 8 % W ! 1 % #
# )' ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))S/
8 % M). 5 8 % !# # ! !#! C
# # F % / ! - )))))))))))))))))))))))))))))))))0/
8 % M)C 5 8 % !# #& # (
% / ! - ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))0A
8 % I)A+ 8 # # ! % , ) ))))))))))))))))))))))))))))))))))ON
8 % I).+ 8 # # ! % K ) ))))))))))))))))))))))))))))ON
8 % I)C+ 8 # # ! % ,# ) ))))))))))))))))))))))))))OM
&&
Lista de Apêndices
APÊNDICE 1+ 8 % # # ! )))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))ON
&&
LISTA DESÍMBOLOS
V# %4 ! )
,
" W %4 " " ,=A")))"
V# # F )
W # F " =A")))"
X ' 1 & %4 % # F )
, 7 # %4 ,U # # !
# ) # !# , $!
%4 #! # )
? > ,
" !# # # ,) 5 #%(# $! "> ,?(
!# - # , > # -! " - # " # #
@ # 7 ?) # ! "> ,? " 5
#%(# Y,)
,
δ # ," # )
# ' 1 #( # #=>δ ,? # × # δ =/)
? >X
, K !
-, X"
[
∑
A> ?.]
AZ.= −
= ,
, & & )
, % K ! ,>X?)
,
Y %4 , ) 7 #
# # - # $! 7 # # K )
&& #
W ' 1 #( , # 1 )
? >X
D ' 1 K ! X " $! D>X?=> ,?)
% # 5 D.
1 2 ! # # ! A)
J ' 1 × " $! J=I− −A11')
? >A
tr " # # # 1 A" 7 # "
∑
== A
? >A
&&#
S
UMÁRIORESUMO... IX
ABSTRACT... XI
LISTA DE FIGURAS ... XIII
LISTA DE TABELAS...XIX
LISTA DE APÊNDICES...XXI
LISTA DE SÍMBOLOS ...XXIII
INTRODUÇÃO
%4
! !
REVISÃO BIBLIOGRÁFICA
! #
# '! #
2 ! 1 - #
FUNDAMENTOSTEÓRICOS
# '! #
B! # # # '
' K
' 1 K
B!
# '
# '
# ' B
# B 8'
&&#
MATERIAIS EMÉTODOS
G
G ,
G K
G ,#
G (
G
(5 #
B # ' 7
2 ! 1 # 28=
7 #
RESULTADOS EDISCUSSÕES
! %
G ,
G K
G ,#
G (
!
! % / ! -
!
CONCLUSÕES ESUGESTÕES
! F % -! !
REFERÊNCIAS BIBLIOGRÁFICAS ...85
+0 *1 2341 5
Capítulo 1
I
NTRODUÇÃO
V # ( # % !# !#
-$! & # < # !# " #
$R9 % # 1 # ) G
' ! ( !# < $! # # !# & ! " % 1
!# $! @# ) , 1 # $R9 !#
# - # #( # ! " 1 !#
V# % 7 #
-$! % T )
# % " 7 # " # # ( %
# ! @# # # $! !
! ! & ) # # # ( 1T% " $! ( !# (
% ( $! 1 B 7 G T 9 >BG ?
!# > X , ," " .//M?) ( - 9
! ! " 1T% % # !#
#% @ >- # T ! ? # # &1
>X L , )" AOOS?) - 9 - 7 9
% ( ! 1 " ! # !# -
-1T% # - # > 3 U X L , " AOOO?)
- 7 @# % ( % !5 # #
- & # + # - " ! " ! " % $!&# "
%(6 2715 8
% # - ! ! )
7 # # ! ( !# - 7 @#
# # " $! # ! # # # % - #
! & > ! ! # ! ! ?)
# - # 7 ! ! # ! ! ! 5
9: ) % " ( ! # "
# #! ! F < ! < 1 >', L " .//C?)
# ( @# % ! 1 1 !# < 7 T
- ( !% ( # ( ( B 5
>* ; 7 ( ! ) ( ! * ? > X "
.///U 2, " .//I?) ( ! 1 # $! #
# !# 4! - # " $! # -! !
# # ( 5 - > X " .///?) ! ( !#
4! %!& !# ) %
# - # ! # 4! %
# !# D # E" $! #
-# ) B ! A)A ( # !# 7 # # # 5 - N
# # " # $! % ! " $! #
# ( $!
# - # ) 5 " 7 # " $! # V #
# " $! # $! 4 # # # # ( )
B ! A)A+ 7 # # 5 - N # " # $!
% ! " $! # #
( ) # ( #
# # ( ! )
+0 *1 2341 <
# $! F % T
-7 @# # # ) '! $! 1 #
# # %4 7 # ) 7 # " %
1 ' >.//C?" # ) >.//M?" L # ) >.//I?" V4
X! >AOOO?" T% ) >.//N?" 2 ) >.//S? ! " ! #
# ! # < $! # L' > )
? > 8XU = " AOSC?
# # # ! ! < $! > # ?" $! 4! #
- F # ) #% F 4 # V
# #! " # $! %
$! 7 # % # + ? ( -& ! 1
# # #! T " ? - &
# ( !# - -& "
F # $! - # ! > X )" .//A?)
# 7 = % B 5 " #
B ! A)A" # $! ! 1 #
F % # ) , # $! < #
- # !# # # # " #! -& 7
# # ) #" 5 # K
- # # - # F ! #
$! " $! # 7 # ) ! #
)>AOOO? )>.//A? - 1 #
( # # $! $! # # !
- > # ! !# ! # 1 ?
# ! 1 - > ! 1
7 T ?)
# '! # >' ) ' ? ( !#
4! ( ! # " $! 9#
-# 7 # %4 A># 1 K ? !
A
%(6 2715 >
!# ># # ? %4 # # # % 7
# >. " C ?) " $! !# ! # !#
< >G L" L " .//MU X
)" .//A?) ! ( ' 5 ! !#
% # ) 7 # " 9#5 F # >, ' , 2
)" .//M?" # : > U L " AOOS?" # >X L
)" .//MU B 8 U , " AOOMU 6 L )" .//MU , 2 U 8 G '"
.//C ?" < # H >G L " .//I?" # F ! >G =' U
L 88 " .//.? # # # ! >2 = 8 3 U G " .//AU
L B, 8, " )" .///? ! F > X )" .//A" , L "
.//CU G 2, [ " .//NU G ," )" .//MU G ," )" .//S?) !
' 5 $! - # F 7 # %4 #
7 & - # > & " $R9
# " 4!&1 # " # " )? # ! !# #(
K ) # - # F 7 # #
!# ! 1 " #! -& ! 1
" !# % # $! )
T !# % % <- ! " - # %
$! ! 1 # ( ' @# ! (
B 5 > # 5 - ?) ! 1 ( '
4! - - $! # <
& % - # F 7 # # !# #
# ! # ) - # " % ! #
# # '! # " ! !
# % @# B 5 " $! - 1
!# ! # ! ) # 1 5 !# #
# ' # % > ! ? #
%4 # $! $! 1 # # # #
& " $! ! # # # ! $! !15 ! # T7 #
7 ) ! ( ! # # #
+0 *1 2341 ?
@# 1T% 9 / ! - ) # - # (
1 - # # #
# # ) - # 4! 7 # B 5 "
# - # # )
OBJETIVOS
% # # %4 ! (
! # % # ' # - - #
$! # # @# #
! ( B 5 )
%4 &- - #+
• , ( ' # !# - # $! # ! 1
# ! # # ( )
• ( ' !# % @# " %
% ( - 7 9 9
/ ! - " - ! # !# 7 # %
)
ESTRUTURA DA DISSERTAÇÃO
1 5 ! - # + & ! . !#
% % <- ( ! # U & ! C #5
! %< < # ' #
# 4 U & ! N #5 %
! # # ! 5 - #
% " ' 7 U & ! M #5 !
! F % # F - # !
! 1 F " - # & ! I #5 ! F ! F
* @+ 41/+/7+1A*B;+ % C
Capítulo 2
R
EVISÃO BIBLIOGRÁFICA
REDUÇÃO DIMENSIONAL
%4 ! # ( !# 4! !#
− # ! − # > < ?" #<7 #
F # 7 4! ) !
# # $! #! # # - #
# - ! ! 1 ) - # !# &
# # + ! # " 9 ! # ) # 3 , ) >.///?
! # # !# #
7 - # ) ! # 1 ' # >.//M?
- #5 $! # 1 ! # + ! !
1 > ! # ! ?" # # 1
> 7 ?" ! # F >$! %! ! #
# & !& ? # F ! >$! %!
#% F ! %! ?)
$! # 1 ! # #
- 7 !# ( % # # % ) % #
#5 + ? # # & " $! #
!# - # - V# #& # # F
!-$! # U ? # "
%(6 2718 D
# U ? - # # $! ( - # " 4< $!
7 !# 9 $! - # $!
( ! # >X L )" .//M?)
# # 7 #%(# % # # D#
# E > " !?" $! $! 7 !#
# 7 # F " #!
$R # " K #5 # ! - #
> 88" AOO.U G, X " AOOMU ' ,' " = X" .//M?) 8 #%(# <
! ! - > F ! # ? 7 !
# - # %! # - #
7 " !# % !1 - F >' ,' "
= X" .//M?)
! # " ! ( ! # # <
" 9 " 9 # ! 9 % T 9#
# !# ) # % # ! " 7 # " ! 1 #5
( ! # 9:E " $!
# # 7 7 >8 L " .//M?) # (
! # # !# - # !7 - #
" # - # F ! )
$! ( ! # ! 1
#! " - F #
! ) #" 7 # " G! >.//M? !#
#( " $! + ? #( #( 7 &
% # 4 F > ( " 1 ?
#( ! # $! # # A> " ? #
$! # >' " + " 7 ! 7 > ?"
7 ?) ! ! # ! ) >.//A?"
>.//A?" ' # : >.//M? # ( !
A
2 5 # # !# !# -! $!
* @+ 41/+/7+1A*B;+ % F
# #+ ? ( % # #% F
- # - > < ! # < $! >X ?" "
; % ! "( , ( ? ? ( 4 # '
$! # # # $! V - # & (
7 # )
# < ! ( !
# ' " ! 5 !# % %
<-( ! # )
ESCALONAMENTOMULTIDIMENSIONAL
# '! # > ! ' ' #
9 ? - 5 !# - #& ( $! # - %4
!# % 7 # " # - # 7 #
># 1 K ? >G LU L .//M?) 7 #
# - " # " 4!&1 # - "
% " ! # ! $! $! # #
%4 )
# ' #5 ! #
# # ! ' % = ! : # AOIN $!
!# ! & $! $! F > \U \" .///?)
' ( $! ( ! 1 < $! $!
$! $! # ! ( ! ! # < 1 !
)
! # ' $! % # # 1 9#5 +
% + # ' , - ) # % "
# !% ' ) AOMC" ! ' .//.." ( !
% # # 1 5 ) # + #
' , - >,'? !; AOSS" ! G L .//M
.
' " ) % ! " ') % ! " ) 8 ) 8 " >AOMC?) 9 "
%(6 2718 5G
# & -! # " $R9
-! ! $! # # !# #& # ) # # - ,'
# # 1 # # ! ( # ' B"
& ! C)
# !1 ! # ! - % #
% " # ! # < # ' "
$! # ; ' " ' ' 7 ' .) 7 ' . > , 2 U
8 G '" .//C ?" 1 # # !# $! !%5 4!
# D . E !# ! ) ; '
>B 8 U , " AOOM? < % # 4 F ! %
%4 # > # ?) # ; '
# !# ! 7 ' . T ! .
.) # ' ' >6 L )" .//M? !# V
4 1" ! 1 0! H # - #
!%# 1 > 88" .//M?)
! # ' % # # 5#
> ) ? > , 2 U 8 G '" .//C ? $! ! # #
% 7 # 1 # # 1 F !# -! ! ! )
7 # K # 1 K )
2 #( #% # ( % #
-# ; ( >B ? >B X8 ' U , L " AOOA?)
# %4 ( !# ! !# - " $! (
K ! U 5 #
!# # 7 1>0C?) # # % # # " #
" ( $! !4 #& # " $! $! # !# !
!%4 # # F " 1
! )
! # #5 # ' < -! "
9#5 # ; --! >X G 8 )" .//I?
* @+ 41/+/7+1A*B;+ % 55
! V# -! ) # +) >L )" .//I? (
! 1 # # #
!# # 7 # " # # !#
K ) # ! % $! $!
%4 ! % # & )
VISUALIZAÇÃO DE INFORMAÇÃO
( ! # # ' % 9# # & !# 4!
- # !# " $!
#<7 # 7 # K ) #
- # ! - # ! ! " $! !
! 1 # # ! ) ! ! # 7 !
# # # " - # $! - #
! ! <- ) ! ) >AOOO? D T
! 1 ( - ! EU $! %4
% - # F " # F #
$! # )
! 1 ! 1 !# % ! !< <
- # 1 " & <- #! # % # " ( &
!1 # ! #! # (
! 1 - # F ) 7 # " ! 1 # C # F "
! # # " - # " F " ! -& 7 ! "
-# -# - ! ) # ) >.//A?
5 - # F # # #<7 # V#
# F $! # )
( ! 1 # $! #!#
! 1 #! # "
#5 + ! 1 ! # "
! 1 W )
%(6 2718 58
! 1 9 # ! 9 %! $!
# !# < # # F !#
. ! C ) 7 # ! # F ( ) #
- 5 $! ( & ! 1 ! . ! C # F
# F #! # ) ! # $! < !#
!# V# " $! F # - $!
- # # !# #! >, G L" AO0MU
, G LU ,' " AOO/U ' " .//C?)
B ! .)A 7 # - ! 1 # ( ! #
% > / !? # G : ) >AOOI?" $!
! !# 7 # # )
B ! .)A+ 7 # ! 1 ! %
C
" #% F I A/
$! # # . >I7A/7./QA./ % F ?)
! 1 < % # # !#
5 # " # !# ! ! % # $! ! 1 7
C
B ! % ! ; H L H #
* @+ 41/+/7+1A*B;+ % 5<
$R # ) 7 # # F
! %! ) # # 7
# ! " # F ) # #
! 1 ( %! !# # # ! 1 "
# - 1 F ! %! ) # #
# 5 !# # - !# V# %! $!
# % # # # # > ,' 8 U B , " .//M?)
B ! .). ! !# 7 # ! 1 # ( )
B ! .).+ 7 # ! 1 "
# B >.//M?)
! 1 # ( W >A ! ? !# %4 <- $!
9# #V ) # ( ! 5
#% F # " - # ! " ! U - !#
> X " .//A?) 7 # ! ( + "" "
> X BB" AOSC?" I . > \" AOO/?" % ! >G 6" AOO/?" .
" > , = 88" AOS/U , = 88U L , 8 , " AO00? +
> 2= 6,8 " AOOA?) B ! .)C ! !# 7 # ! 1
%(6 2718 5>
B ! .)C+ 7 # ! 1 ! 1 ( "" " " 'R 7 " >AOO0?)
! 1 ! # !#
! ( A ! " 4< $! !# # !# #
<-!4 - # " ! !1 # ) # 1 ( $!
! 1 - ! 1 - # " $! (
& ! N" $! # ! > "
# " - # " " ! ? $! !# # V# # F $!
;20 %' 0 1 J*+ 1 5?
Capítulo 3
F
UNDAMENTOS
T
EÓRICOS
& ! -! # T <
# # ' )
CONCEITO DEESCALONAMENTOMULTIDIMENSIONAL
# '! # 9 D' E
>' ? ( #!# ! # ! % # - - > 6U
X , " AO0. ! " .//A" ) N/?) # - > ?
- 5 ' # !# - #& ( #
7 # A %4 # !# # % 7 # > \U \" .///U
G LU L " .//MU L U 2 " .//N?) !
-' > # ? - 5 ( $! # !#
<-%4 ) - ! < - # < ! # > ? !
#( < & # ! % ! > ? > , ]"
AOOIU " .//A?)
% # # ' - # + D !# # 1
# ,
"
?
> ∈ℜ
= δ
# " δ, !# # 7 #
%4 , ) # # ! # ' % !#
- ! > ? =>& ")))"& ?∈ℜ ×.
A
X # !#
A
# # ! # ! 1 5 #
%(6 271< 5K
# # . >. < ?" $! - $! # 1 K
! = , ∈ℜ , = & −&,
×
? >
D " % 4! "
7 # #<7 # # 1 # " (" D≈#E)
# % # # ' ( # B ! C)A"
!# # 1 # # # ℜ × " ( !# # ' "
% (#5 !# # 1 X∈ℜ ×."
. < ) ) # 1 X
%4 ) K ! , !
, 7 # 5 # %4 ," ! 4 "
, , ≈δ )
B ! C)A+ % # ' )
B ! C). 5 - # ' " $! " # 1
X" 5 % !# # 1 K D∈ℜ × ) 5 !#
-! # - # 1 #
# 1 K ! )
B ! C).+ # ' )
.
# $! . # - # % # !
# )
' 1 # 2
' . . . . & & & & & & & & & × = . A . .A .A A A. AA X × = / / / . A . .A A A. δ δ δ δ δ δ #
' 1 K ' 1 #
× = / / / . A . .A A A. D ? > ?
>X , #
, ≈δ
;20 %' 0 1 J*+ 1 5C
^ # $! # # 1 K ! 1 # !#
! ) 7 # " B ! C)C" " G" 9# # #
K < K ! - # > B ! C)C ?)
!# # 1 K " G #%(#
$R " $! $! K " G" # #
$! > B ! C)C%? # 1 K - 1
$! !# #( K " # ( # & K )
, ( 1 " # $! $! !
> X )" .//A?)
> ? >%?
B ! C)C) F # ' + > ? ! # ' " >%?
! 7 # ' )
^ # $! # # ' "
( # V# # F " - # ! % #
# ) 4 !# V# # F "
# ! - # ) " 5 !#
V# $! # F $! 4
!-! !-! 4! )
FUNÇÃO DE MAPEAMENTO E MODELOSMDS
# # # ' ( - !# -! " + , → ,>X? $!
-# 7 # , 7 # #5 K ,>X? !# X)
# "> ,? !# # # ! - # , ) #" !# #
' ( !# $! # 7 #
%(6 271< 5D
? > ?
> , , X
" = >C)A?
! # " # ' # $! 7 # 4
# 7 # # ! K >G LU L " .//M?)
< " ! ! # # - 1 " " # ! 5
- 1 !# - ! > # !# # % 7 #?" K
% 7 # #5 " $! 4 & ) D T7 # $!
& E ( $! - !# # 4! K ` ,_
# `δ,_ ) 7 # - - F # # "
#!# #
! G L >.//M? # ' # #
- # ! 1 %4 % + '
#( ' 5#( ) # ' #( ( ! $! - #
# > ! # ? #(
K $! 1 ! > " .//A?) #
' 5#( ( ! $! ! # #5 - #
! !# ) $! " # ' 9# $!
!1 # " ! # ! #) # 5#(
! F !# 7 # K " # %
!# # @ #% )
MEDIDAS DE DISTÂNCIA
# - # # " 7 ! 4!
# F ) - # F " #! 1 "
! # # ! 1 7 & ( < ! 1 !# - #
# ! <5 # ! ! 1 )
7 # , !# %4 " !# "
7 # ! # # " " # !
! K >G 3" .///?) %4 " # # "
;20 %' 0 1 J*+ 1 5F
7 # %4 )
# K # %! %4 # # F
!# #! # %4 # !#
#! # ) # # # >δ,? %4
$! # ! ># K ?" # ! #
%4 U $! # K " # # > , ? %4
> ', " .//I?)
!# # K # ! # ' +
K ! / .+
∑
=
−
= ' ,
, & &
A
a a
? "
>x x >C).?
K ' +
∑
(
)
=
− −
−
= ' , ,
, & & ( & &
A . A A ? > ? > ? "
>x x >C)C?
K ! #+ >x "x,?=# 7'=Aa& −&, a >C)N?
K ! + .
A A . ? > ? " > − =
∑
= ' ,, & &
x
x >C)M?
? "
>x x, K x =>&A"&." "&'?
? " " "
> ,A ,. ,'
, = & & &
x $! ' %! )
# ( !# # 1 K !# x=>&A"&." "&'?
> 2 ,88 )" .//A?)
K ! ( # K ! ! # "
V & ) 7 # " K !) . ! #
' # # # ! " %!
!#( ! & ! " #%T !
% < )
# ! F -! F > & ! ! ?
! !# # ) # # # !
( " ( $! !# #
%(6 271< 8G
$! # !# 9 - ) - #
5A A" $! / >1 ? - $! < " A
!# - 5A #%(# !#
- " # ) [! # T7 # A ! 5A # - (
! < >G LU L " .//M?)
- ( > $) C)I? > )" .//A? (
# # D E ! $! < ! (+
(
) (
)
AZ.A . . Z A A . A " ? > ? > ? ?> >
∑
∑
∑
= = = − − − − = 0 0 0 ! & ! ! & & ! ! & & >C)I?& ! #( & !" ! % 0 % F )
MATRIZES DE DISTÂNCIA
# ' 7 # C # 1 #!# ! 1 # ' +
# 1 K ! " # 1 # # 1 # )
# 1 ! )
# # 1 # #=cδ,b × ( !# # 1 $!
#( ! # # # 7 # ) # 1
,
δ # # %4
> ",?) ! 1 )
# - # & (
- !# -! # %4 ) #" !# # 1
# ( - # # #
! %! + #>& "&,?=
∑
#>& "&, ?) #5 ! " $! %!9# - # " # #>& "&,?=
∑
#>& "&, ? >G LU L ".//M?)
# !# # 1 # S=c ,b × ! # #
;20 %' 0 1 J*+ 1 85
# # $! # 1 # )
L # " # ! # # %4
! #5 ! # ) # F " 7 # " #
# # %4 ) # ' # #
# ( !# - # #
# ) ! $! ( ! # !
- # +
, , =A−
δ >C)S?
#% &#% δ, , #%(# # & 7 #
>L U 2 " .//N?)
# # 1 K ! D=c ,b∈ℜ ( !# # 1
# # $! ! # , # # !
# , >G LU L " .//M?) # 1 ( - # !#
4! " !# # 1 ,
×
ℜ ∈ =c b
X " $! &
,
" # V# % F # F # )
! K # X " ! 1 5 $! >C)0?
( +
∑
= − = ≡ ,, & &
A . . ? > X D X >C)0?
# # $! >C)0? 9 >&A"&."&C? - # !
# F (+
∑
∑
∑
= = = − + = & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & & A . C . C A C C . . . A . C A . A . A A . C . . . A . C . . . A . C . . . A A . C . C . C . . . . . . . A . A . A >.? . ? >X D#" !# # 1 K ! D X 1
%(6 271< 88 T T T T T T XX 1c c1 x x 1c c1 X
D > ? . 5.
#
A
>.? = + −
∑
= +=
>C)O?
x !# ! # 1 X" 1 !# #
! " c !# # # !
∑
=A .
x XXT
>G LU L " .//M?) 1 $! >C)O? ( # 1
! + × = / / / . . . A . . . A. . A . A. X D >C)A/?
FUNÇÃOSTRESS
# ' $! # $! 7 # 4 #
7 # # ! K ) 7 # # #
# 9# !& # # " # #" )
! # " ! - 1 "> ,?= ,>X? # # 7 # & > "> ,?≈ ,>X?? $! - !# # 4!
K ` ,_ "> ,? # -! ) [! #
-# < ! # # >G LU L " .//M?)
-! > $! C)AA? ( !# 7 $! #
% >" ,? ) - # 7 # !#
' ! 9 # 1 !
# ) . ? " > ? . ?b > > c ?
> =
∑
−=
,
, ,
, σ X " X >C)AA?
- # # 1 9
! 9#5 +
5 5" !1 = ! : >AOIN ?" ! G L >.//M?" #
;20 %' 0 1 J*+ 1 8< # # )
∑
∑
< < − = − , , , , , ? > ?b > c A . X X δ >C)A.?5 8 #%(# = ! : >AOIN ?" ! G L >.//M?"
!# - # - # 1 # & !# #
$! - # K #( K
)
∑
∑
< < − − = − , , , , , . . b ? > c ?b > c . X X δ >C)AC?5 ) " !1 8 : ) >AOSS?" ! G L >.//M? #
- 1 $! $! # K
# # )
∑
< −= −
, , ,
. .
.> ? b
c X δ >C)AN?
ALGORITMOSMDS
! # + ' # # %<
' " B 8' " ' = # # < % #
0! H " ' B # !# # # 1 ) 7 # !
# $! ! $! " # % #
% ! # !# ! # ! ! $! ! )
ALGORITMOCMDS
# ' > ' ? 8
# AOM. >G LU L " .//M?" ( !# # < ' )
# # !# $! # 7 !# V # 1
# !1 # & !# # 1 X # F $! 7 #
K >L " AOOS?)
%(6 271< 8>
# #! # 1 # #" $! !#
# 1 1 J=I−n−111T" - −A." % 5 J#2J
. A
− )
# 1 # # # 1 K !
> $) C)O? % (#5 +
J XX 1c c1 J J
J#2 > T T 5. T?
. A . A + − = − >C)AM? J JXX J 0c
Jc0T − T + T
− = . A . A >C)AI? # # # # $! !# !
! # 7 # 5 !# 1 1TJ=0)
J JXX J
J 2 = T
−
. A
>C)AS?
XX' #%(# # $! !# $! X
( !# # 1 $! # ! # #( ! 1 ># 1 ? >G LU
L " .//M? #+
T
XX
B= >C)A0?
- # 1 5 ! 5 # # 1 B % # 1 !
)
# ( ! $! !# ! & $!
F " ! # !# ! # ! 1>0C?" 0( V#
) #% ! # #%(# ( #
( % ! > ? >G 3" .///?) B ! C)N
;20 %' 0 1 J*+ 1 8?
CMDS>#2?
Dados+ #2 # 1 #
Saída:# 1 X
Início
A) ! # 1 1 J" n V# 1( !#
! # n)
T 1
11 n I J= − −
.) 1 D E # 1 #
J J B . . A − =
C) 1 ! 5 # B" Λ ! Q
! )
T
Q QΛ B=
N) # ! ) 5 Λ+ ! #
# 1 Q+ # ! Q" % 5
#" B!# # 1 - ) ' !
! # )
M) % # 1 X
. Z A + +
=Q Λ
X
fim
B ! C)N+ ! T # ' )
ALGORITMOSMACOF
$! # 7 % # '
# % #& # % " V # 9#5 #(
# 1 < $! ! # !# 9 T # % "
# 9#5 + # ' , - >,'? ( ,' #
!% ! # !# -! # # 1 ">&? !# -! !7 >&"-? - ( !# ) B ! C)M 7 # - ! F -! ">&? #
# ,') # !# -! !7 >&"&/?
1 # -! ">&? $! ! &/) #& #
%(6 271< 8K
# # ) ! ! # #
$! # )
B ! C)M+ 7 # . F #( + # ' ,
->G LU L " .//M?)
# ' B > ! '%, - 1 # & ; ? #%(#
# " A $ < % # ,'
!1 !# -! >' , - ? ! 1 - #
L! # >G LU L " .//M?) # ! # #(
>= = " AOIN L 88' " AOI0 ! G LU
L " .//M?" ' B ( # # $!
9 # T >G LU L " .//M?)
! G L >.//M? ! 1 ' B !
! +
!# -! σ >X? # # 1
∑
< − = , , , , . ?? > > ?>X δ X
σ
∑
∑
∑
< < <
− + = , , , , , , , , ,
, > ? . > ?
. . X X δ δ ? > . ? > . . X X ρ η ηδ + −
= >C)AO?
? >X
;20 %' 0 1 J*+ 1 8C
# # 9 ) # ηδ. ! #
, # δ, # X"
. δ
η # !# ) ! η.>X? #
K $! .,>X?) - " −.ρ>X? #
K ,>X?) !# 5 $! # 1 W ! & )
# η.>X? # 7 # +
? >
? >
. X =tr XTVX
η >C)./?
∑
< = , , ,A V >C).A? ,A ( !# # 1 # # = ,, =A" , = , =−A !
# ! 1 U V # !
# 1 A," $! # V #%(# ( !# # 1 )
$! - !# " , ! & " " V ( −A
! 1 # ! −AZ.1)
# −ρ>X? # 7 # +
? >
?
>X =−tr XTB(Z)Z
−ρ >C)..?
# 1B(Z) # +
− = ? >Z , , , ,
δ = , >Z?≠/
,
,
≠ ,>Z?=/
∑
≠ = − = , , , , " A >C).C?#% >C)./? >C)..? $! >C)AO? % 9#5 # -!
# ' B+
? > . ? > ?
>X =ηδ.+tr XTVX − tr XTB(X)Z
σ ? " > ? > . ? > . Z X B(X)Z X tr VX X
tr T T τ
ηδ + − =
≤ >C).N?
? " >X Z
%(6 271< 8D
# ! 1 τ>X"Z? # X+
/ ? > . . ? > = − = ∂ ∂ Z Z B VX X Z X, τ >C).M?
- # $! VX=B>Z?Z ) # $! F X
(5#! #% V−A) " V−A
7 $! V( ! " $! " # #5 $! ! 1
1 ) T T 11 11 V
V+ => + ?−A− −. >C).I?
V # # > −.11'? ( # # ' B $! V+ (
!% $R # #! !# # 1 1" # B>Z?Z #
!# T 1 # T /) , # ! 1 -T #! #
' B)
B(Z)Z V
X = + >C).S?
[! , =A" V+ = −AJ" J ( !# # 1
1 >J=I− −A11T?" $! ! 1 # - 5 #+
B(Z)Z
X = −A >C).0?
$! >C).S? ( # - # A >G LU
L " .//M?) # ,' !#
# ) [! # < " X=V+B(X)X
;20 %' 0 1 J*+ 1 8F
SMACOF>X"D? Q >Z,#?
Dados+ # 1 # #" # 1 Z # 1 )
Saída+ # 1 # 1 X" # 1 K D)
Início
A) % Z=X>/?" F . =/)
.) ! # 1 K D=D(Z) % Z)
C) ! σ >X>/?? >D,#?)
N) , !# # >ε ( !# H $! ?)
Enquanto>σ >.−A?−σ >.? <ε ! . = V# #<7 # F ?fazer
5 , # . =.+A
5 ! - # A X>.? >C).0? $! , =A >C).S?
# ! )
#/D Z
B> ?=−
Para> =A = " D? fazer
/ ? >Z " = B
,
, "
" > ?
?
>Z =−
∑
B ZB
fim
5 Z= −A)B>Z?)Z" Z( # 1 )
5 ! # 1 K D=D(Z) % Z)
5 ! σ >X>.?? >D,#?
5 % Z=X>.?
fim
fim
B ! C)I+ ! T # ' B)
ALGORITMOFASTMAP
# B 8' B ! " >AOOM? # 1
' < ! ! 5 # " !# ! !
$! # !# ) B 8' 1
4 F % # @ " $!
%(6 271< <G
4 )
B ! C)S ! 7 # - # #
# ) # # @ %"
!# " # @ - #
4 & !# % @ > ?" 5
! K @ " ! 5
- $! C).O+
&
.
. " .
" .
" = + − >C).O?
, & # 1 ( ! #
$! C)C/+
&
.
. " .
" .
" + −
= >C)C/?
B ! C)S+ , ! 4 % %)
B ! " >AOOM?)
B ! C)0 7 # - # ! 4 K
" % !# ! @) 7 # "
- ! ( 4 " K . 4 " $! !
1 9# 4 F % @" E D" # ) 5
$! !% ! 4 F 5 !# K !
- # " 4 C) # < 5 !
> 4 C? $! K ! D'
d d
;20 %' 0 1 J*+ 1 <5
# < 4 % )
0 ,
&
& ,? " A")))"
> ?? " > > ?? " >
>D' d d4 .= D 4 .− − . = >C)CA?
B ! C)0+ 4 K % !# " !
@ %) B ! >AOOM?)
# 1 $! K 4 5
# # 4 % !# @
# !# ) ! #
# 5 !# V# # F 4 )
! # ! # ( 7 # # 1>0.?" 0( V#
. ( # 4 ) B ! C)CO ! T
%(6 271< <8
FASTMAP>Xe ! "Pe ! ? Q >."D"X"P?
Dados: V# . # 4 " # 1 # D
# # 1 K " # 1 X # 1 @ P)
Saída+ # 1 X
Início
A) , Q V# - # 1 D
Se>. ≤/?então X
Xe ! =
P Pe ! =
fim
.) %4 @ % > # ?
C) # 1 & @ )
b U c % = b c ! e P P =
Se>D> " %?=/?fazer
b 1 > "A? c
!
e X
X = LL1 > "A? -
-fim
N) 4 %4 % %
Para>1 =A ?fazer
? " > . ? " > ? " > ? " > ? > % . % . % . D D D D × − + = & fim b d 7 c ! e X X =
M) % 4 %4 % !
. .
4 .
4d? > " ? > ?
" d >
d =D − & −&,
D
I) # ! # B ' . =A
e ! ? ! " e " d " A > e ! b
! " e
cX P =FASTMAP .− D X P
fim
B ! C)O+ ! T # B 8' )
ALGORITMOLANDMARK
;20 %' 0 1 J*+ 1 <<
# 1 ' # < ! ! ! #
!# # 1 # #" % !# !%5# 1 # > × ? % $!
( ! # ' " #
># ? # D . E > , 2 U 8 G '" .//C ?) $! C)C.
% # 1 # " # 1 H ( #(
- H=δ, −n−1)
H H# 2 1
B=− 2 >C)C.?
1 ! 5 # % # 1 B > $! C)CC? % 9#5
. # ! > λA")))"λ. ?" # Λ+ " 4! #
! # >#A")))"#.? # Q+)
T Q QΛ
B= >C)CC?
! ! 5 !%5# 1
.>L.?
.
.∈ℜ
× +
+ +
=Λ Q
L 2
1
. >C)CN?
# !# ! 1 5 !# # ! % #
K " !# # 1 X .×0 ∈ℜ. $! 0
# 1 #) #" >$! (
.? ! ! K 4< #
. " % 5 # #& >#( # 1 # ?" ("
& =>δA+δ.+")))"+δ ?Z
# )
! # 1 ! Lf. L. " $!
!& # Λ+ Q+" ! - # +
2 1 Λ Q
Lf. = + +− >C)CM?
%(6 271< <>
? >
.
A f
&
. # #
L
X=− − >C)CI?
# ! ! 1 $! K # # 1
. L.)
& ' = ( $! # !
# - # & ! U ! # 1 !# < ! % - 7 $!
4 # # 7 )
! # ! # ( 7 # # 1>0 .+ C?" . (
# 4 " 0( V# ( V# . )
;20 %' 0 1 J*+ 1 <?
LANDMARK> " ".?
Dados+ # 1 # #" V# . " #
4 .)
Saída+ # 1 X" V# ! A"
Início
A) , 0Q V# - #
.) ! !# !%# 1 . L ×. $!
. # ℜ.) . ( %
#<7 # #& # K ! > .).
"A? " ' 7' > "
=
L ZZ# M .
C) # # ' " # " ! !%5# 1 > × ? $!
9# K . )
? > " D # = ? ' > b "
cL A = #
?? 1 > # >:"
: = A LL N O M
N) ! % # K !# # 1 X
>.×0? $! 0 $! 7 # # ℜ.) # " !
!# # 1 "N− > ×0 − ? K .
) 1 $!
K !# - # )
? # > = un : ? + >A $ = T V $ g > "A? : ? + >+"A = . ? >A" g >+? 5 +? > " > g
d # un
L F=
M) # ! #( ! 7
# 7 " # #
) ? # >FT u= ? >A" g >+? 5u F X= ? > b
cU,Au = X×XT LL UP # Q AuP # Q
X U
F= T×
fim
%(6 271< <K
4! . # ! !
+ ? T . ! ? !
# ' 7' ) # >!# 1?
#<7 # #& # K $! .)
# ( # > , 2 " 8 G '" .//N%?)
# ! # ( !# ! # ! # 1> 0?)
B ! C)AA ! T # )
MaxMin( " " " )
Saída+ & .+ e )
Início 5 # ? #> = P
5 % !# & .
? + >A
=
L
Se> =A?então
+? > " = m senão +?? > " # > = m fim L = e
Para> = +A+ ?fazer
? # 7> b
c " = m
+?? > " " # > = m m L = ? > e fim fim
'% *+%+ 'R 1 1 <C
Capítulo 4
M
ATERIAIS E
M
ÉTODOS
& ! % ! 7 #
1 # ' ! ) %
#+ % !# % )
N)A #5 % " $! # # N
% >C % A % - ? # - #
# ) % ! #
# ' # # ) % (
# @# 7 & !#
% % ( - 7 9 "
9 / ! - ) %4 % ( # '
# # % !# # # ! - # 7 #
) N)C 5 - # ' &
1 ! 1 ! ) B # " N)N (
# 7 # 1 )
BANCOS DE DADOS DE AVALIAÇÃO
BANCO DE DADOSIRIS
% , ! + ( $ ( % # !
> 8X]" AO0/? 5 &
-T > , U 6' " .//S?) 4! $! - # #
%(6 271> <D
! # # 9 ++ + # + #
- ( N %! !#( & ! + # # ( " !
( " # # ( " ! ( ) B ! N)A ! 1
# C # %! ) 5 $! + > 1! ? <
% # ! " + # > # ? +
# > ? # !# % # - )
B ! N)A+ % , " 9 #
%! ! 1 %! ) ( "
# # 1! " #
# )
BANCO DE DADOSCÂNCER
% K ! 1 % S /
% -T > , U
6' " .//S?) % (# IOO %4 # O %!
> %! A/ - 9 $! ( # ! % ?)
'% *+%+ 'R 1 1 <F
%4 !# ( ! !# # K ) # ( ! (
O %! !#( - 7 A A/ > T - " ! " #
( ! " - # ( ! " # " # ( ! " V
" # ! " ! ( # " # " ?)
! 1 % - # AI # $!
9# %! V " (# T # I0C )
B ! N).+ % K " 9 #
# F ! 1 %! )
( ! # % 1!
# )
BANCO DE DADOSIMAGENS
% + " $! $! < - #
G ,# " - % -T > , U
6' " .//S?) % " K > K ( !# C7C?
- # # 7 & !# % S # #
%(6 271> >G
7 & F # ) " 7 # S - F +
." .! " ) B ! N)C ! 1
% # C # %! )
B ! N)C+ % ,# " 9 #
# F ! 1 %! ) #
." >A?" .!>.?"" >C?" >N?" >M?" >I? >S?)
BANCO DE DADOSSINTÉTICO
% - !& - # # ! M
! > %! F # ?" A/// M )
B ! N)N ! 1 # C # F 2 ! >.//S?)
# % N ! # % )
C
I
.
N S
'% *+%+ 'R 1 1 >5
B ! N)N+ G ( ! C #
# F ! 1 %! )
2 ! >.//S?)
BANCO DE DADOS DE APLICAÇÃO
% %
@# 7 & !# % % (
9 / ! - 7 % # & - & (
/ ! - , / ! - . CC (
!# ) % ( # ! ! !
% ! 4 - # 9 # -( >0.?
# # # < ) ' # #
>L ' )" .//I?)
% / ! - ! % - %
% T G " # G $! !<
P $! 4 > #% 4 ?" # 6 "
" <) G AAO # # #
!# ) ( O !
< B 5 # ( B ! N)M)
%(6 271> >8
F ! 1 #5 9 1 # - # ( 8 %
N)A)
B ! N)M+ 7 # # # ! - " $!
-!# V )
8 % N)A 5 1 # ! 1 F % #
% %
/ ! - )
* *
-, AI - ,
,, AI ,
,,, AI ' ,
,2 .C X ,,,
2 .C X ,
2, .C X - ,
2,, ,L ,
2,,, ,L X ,,,
,\ ,L ' ,
#( % @# - # <
% # ! ( B 5 >* ; 7 ( !
) ( ! * ? > 2, " .//I?) ( ( !
! % 7 ! @# ( ! #!# # #(
% 7 @# ) B 5 # < " # (
7 & > ! ? # # # ( ! "
'% *+%+ 'R 1 1 ><
) " 1 5 !# #
# ( " $! !# &- ( # - #
! " % 7 " $! #
$! ( % ) # " 1 5 !#
# - # # - # > B ?" $! # !#
# # 1 # ) 1 # & $!
# !# $R9 ! & &- > & ? #"
# - # ) V# # - #
# V# & 1 # )
B # - # % ! # ! - )
- ( 1 - # # !# K#
! # " K# !%# !# # ( )
( - # > - - ?" # #
( ) - # # # # #5
# < $! # ) - - # ! #
! #5 # A ) 4! % ( #
) B ! N)I ( # !# 7 # # N
# " $! % ! $! #
# ( $! #
- # ) 5 " 7 # " $! # V # # "
# $! 4 # # # # ( )
B ! N)I+ 7 # # N # " # $! %
! $! # # ( )
% ( # # ! - # )
A
% - # # ( # !
%(6 271> >>
$! > ? # > <
? % / ! - #! -&
1 !# < ! ! # # ) #
- % !# # " # !#
# # # # ( $! % ! # ' )
# # % # # 1 K " ( <
1 !# (5 # % # 1 K )
(5 # ! O # 1 K " !#
" $! # - # !# # % #
!# 1 # ) B ! N)S ! - # #
4 % # 1 K ) 7 # " - #
# # 1 >#I? , > 1! ? !# AAO
# (5 # )
B ! N)S+ % # 1 K ' ) # 1 ( % #
'% *+%+ 'R 1 1 >?
PRÉLPROCESSAMENTO DOS DADOS
# 5 7 - # " $! (
%! ! % ! ! ! % F
# # + - # F % " % !# " # "
! )
# ! % 5 #( ! # 2 ! >.//S?"
# # " # # ( - # # !# $R9 "
$! ( # " ) ! # ( ! $R9 #(
! # 1 1 " # ! ( # !# # $!
- - # > ?) # # 5 $R9
- # $! " $! # % " - $! # ) B # "
% (#5 $R9 " !
# 1 # ! #<7 # ) B ! N)0
! - # " )
B ! N)0+ - # - # !# )
%(6 271> >K
# 1 K ( ! - # !
# ) " - - ( " $!
# ! $R9 # ! # )
[! # - " # # $R9 )
- # & &9" - ( - # +
∑
= − − = 0 & 9 9 & & & 9 9 & & & &0 A"
b c b c A σ σ >N)A?
0 # - # " σ & "
9
& #( & &9)
# # 1 K - # &
- ! - # " ("
? >δ,
= " δ, =A− ,) - # !# # 1 K " # $!
# δ, K ! >" ,?) B ! N)O (
! - # !# # 1 K
- # % AAO !# #
'% *+%+ 'R 1 1 >C
FERRAMENTAMDSEXPLORER
! % - !# - # # ' % #
' & " $! N # ' + ' " ' B"
B 8' ' = - # #%(# ! 1
" # # # ! (
! # < # # 1 - #
' ! % )
-! # - # ' & 9 - +
F < " # # # ' "
# 1 K !1 ! 1 !
! # # # & # # # "
- # ( B ! N)A/) #" - # !
! !< < 7 - # # # "
# - # <- %4 # )
B ! N)AA 4 F < - #
' & ) 4 # # 1 K #
F < # ' > #
' " V# # F # B 8' " V# # F
V# . # ' =?)
.
%(6 271> >D
B ! N)A/+ B! # - # ' 7 # #
# !# # 1 K )
B ! N)AA+ , - # 1 K %
/ ! - )
!< F
MDSExplorer 2 ! 1
' 1 K
$! > 7 ?
'% *+%+ 'R 1 1 >F
B ! N)A. !# 7 # - - # ' &
# # # ' = # 1
K % K ) 4 ! !#
B # " !# ! 1 !
! 1 < ! ! 1 < ! )
B ! N)A.+ 7 # - ' & < %
K )
- # # # F %
! 1 " # ! 1 # . ! C " 4 F
% \" ] ! " ! 1 7 " ! 1 #
! 1 $! - )
< 9 ! $! # !
# V# # F ) < 4! # $! (
V# # $! # F !# # )
, 5 $! ( % 1 % # 1
1 # # ) !# V# # F " $! # (
" # $! 4! K
# )
%(6 271> ?G
) %4 <- ( $! - # > #
K ? - # 4! # F # )
! 1 !# 9 % ! &
%4 # ) %4 !#
4! !%4 # !# #! # ( # !#
# > ! 1 ? ! !
# # ( 7 & ! .) 7
! 1 # # F #
#& # #<7 # # )
! ! $! # LG" ! B !
N)AC) ! 1 !#
)
B ! N)AC+ ,# # LG # !# !% )
VISUALIZAÇÃO EMVTK
# - # # # ' 7 - !# - 1
! 1 % % @ - >28=? > X )"
.//.?) - # 9 ! 1 # C # #
' & > # 1 # !# $! &? # 1 !#
# # " ! 28=) !
% # $! ! !< D ! E ( <- 28="
% #! # # " 7 # - # >1 #?"
'% *+%+ 'R 1 1 ?5
# C )
28= - " # " !# >7 ?" K# $!
!# <- ) #
# 28= # - !7 ) # "
#T ! - # !# $! !# > ?
# ) #T ! 7 ! # F & # %
$! - ! # )
B # ! 1 # 28=" # ! 1
! # # <- ! 1
# ! % ) # ! 1
# # # C " - ! # hh ! 1 ' "
@ TT 8GG? & ) 28= ! 1 - M)/"
- # S <8)
B ! N)AN !# 7 # ! 1 %
/ ! - # 28=) # % - #
7 " $! 4! #
- ! 1 ! # ) % $!
!# $! ! 1 !#
# # )
B ! N)AN+ 2 ! 1 % / ! - # 28=
%(6 271> ?8
EXPERIMENTOS
7 # 1 # ! ) #
# # ' % #
< & # ) " < (
# ' $! # # # %4 1
# # ! % / ! - )
& # ! 1 ! +
5 W " $! # # 5A > $! C)A.?" 5.
> $! C)AC?) # & 5 # # # )
' # 7 # # 1 K %
! # # 1 K )
5 8 # # ! " - 5 # # ! " ! #
' " # $! # ( #
$! # ! )
5 ! 1 ! # !1 " ( !# & !
7 # ! # !# #( ! #
# # ) !# % 7 #
! >x " ?" x %! " $!
" ∈` A"))) _ " ! 1 !# ! # # !
_ ")))" "
` A . % !# #( ! # ( - # +
0 0 0 (
-∑
∈ = ?? > ?")))" > ?" > # 7> ? > . A >N)A? ? > ,0 V# # # , !
V# ) & ! 1 # # $!
! # # 4 < # ! )
B ! N)AM ( # ! T 7 # 1 %
& # ) # # % " # ' B
'% *+%+ 'R 1 1 ?<
V# #<7 # # F - - # $! - #
$! V# # F ) # $! # $! ( $! #
# ' ! # # # # # # $!
) % , >N # F ?" - 7 # F
-A 0) % K >O # F ? ( >C # F ? - A A/
# F " 4< % ,# " # - A AO
# F > ! # ?)
! & # # ' B" B 8'
' = # !# # % " # #
7 ! # # ! ! # # ! "
! & > ? & ! 1 ! # !1
# ) # ! # >% ? % (
)' > )" .//A?" $! $! # V# !
> e ?) ! !5 # K# V#
% ) # ' " - #
! # " ( 7 ! # !# 1 % ) , $!
' # V# #<7 # # F & >
! ?) " < ! # # ! ( 1
# !# 1) < ! ! & # ( # !
#( " 5 V# # F % ) &
7 # # #( % # !# #
T " + SA> 5A?" S.> 5.?" !# P
! 1 ! # !1 ) # !#
& !# # # )
5 $! # ' = ( $! V#
. > ?) - !9 K# & #
- # 9 " $! 7 # # #
% ) - # # A/J" ./J C/J" #
%(6 271> ?>
Entradas: # = # 1 K " . Q f # F " Q f ' . >
' =?" e Q f " labels Q T !
)
Saídas+ X U # 1 " Q f F > ' B?" T Q #
# ! " S1"S2 Q " P Q ! 1 )
Caso: CMDS
8 LL+
?
' >#
X= LL '
T Q 8 LL #
Para> =A+.?fazer LL (
DQ >X>A+ ?? LL - V O X
?b > ?" >
cS1 S2 Q >D,#? LL M
? e ?" + A > > % X
= LL% O
? " > ?
> labels
P = ( - LL
-fim
Caso: SMACOF 1 - '% 1; X '
Para> =A+.?fazer
8 ? ? + A > " ' B> b "
cX D = # X
? >
T Q 8 ?b > ?" >
cS1 S2 Q >D,#?
? e " > % X = ? " > ? > labels
P = (
-fim
Caso: FASTMAP
Para> =A+.?fazer
8
? "
B 8' >#
X=
? >
T Q 8
DQ >X?
?b > ?" >
cS1 S2 Q >D,#?
? e " > % X = ? " > ? > labels
P = (
'% *+%+ 'R 1 1 ??
Caso: LANDMARK
Para> =A+.?fazer
8
? " "
' =>#
X=
? >
T Q 8
DQ >X?
?b > ?" >
cS1 S2 Q >D,#?
? e
" >
% X
=
? " > ?
> labels
P = (
-fim
B ! N)AM+ ! T < ! & #
# ' % )
8 % N). P 8 # # # ' =)
!" # $ % &
7 # - # - ! # !# # ! ' IN > #?"
!# C LX1" # . LGH # #T " #
* 27 % 1 + 2 X ?C
Capítulo 5
R
ESULTADOS E
D
ISCUSSÕES
& ! < ! ! # ! ) #
! ! % 7 # % "
! ! ! %
) # ! % 5
# #( ' ! $! !
# # > ( ?" ! # # ! " ! & ! 1
! # ! ) # ! < 5
# ' $! # & # #
% >% / ! - Q
RESULTADOS NOS BANCOS DE DADOS DE AVALIAÇÃO
BANCO DE DADOSIRIS
B ! M)A M). # # . (
) - ! < !# # ( " $!
# I ! # ' ! +
' " ' e ' B" B 8' ' = > # V#
. ! + A/J" ./J C/J # % ?) !
# -! V# # F ) @ % $! .
( # # ' T7 #
/" N ! # # F " $! $! # 1 K !&
%(6 271? ?D
K ) , # - $! #
% , ( N " " # !# # # #
- # ) ^ % #%(# $! . ( " # ' e ' B
> # # ? % # # C #
# F ) ! # # $! # 1 1
' e ' B % ! ' ! # !# #
# # " # ( & )
' (
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
) ' -+ .) + / 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4
) ' * ) +
,-B ! M)A+ 5A % ,
' (
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
) ' * ) +
,-) ' -+ .) + / 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4
* 27 % 1 + 2 X ?F
B ! M)C # #5 ! # # !
# # -! V# # F ) !
# # & # - #! # )
# ( % " ! # ' e ' B #
# ! - # # $! ! # " (
! 1 ' B) 5 #%(# # $! #
# ! - # $! # (
# % >N # F ?) # #
$! # # ' # 1 ' B < #!
T7 # T # " " 9 ( # ) ! "
' ! # ! # # ! " 5 $!
! ( $! ' ( 7 ! # !# 1"
V# # F ) # # ! ' - #
# F <- 1F # ) ! # B 8'
' = # # # # ! " "
B 8' !# # # ! # V#
# F ) ! ' = # # F
$! & # V# .) !
% , ! " " #
# ! $! $! # # #& # !
-! ! # # # ! )
! !" #
' (
.
5
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
%(6 271? KG
B ! M)N & ! 1 ! # 1 #
V# ! ! V# >C?" 5
# # # ' )
% $! $! # !1 # ! # # ! 1 !
0O)CCJ" # F ) # # B 8'
!# & ! 1 ! # # # >00)SJ? # .
# F ) , - $! # B 8' # . # F
!1 # ! # # $! " $! # # # #
# )
$ !" % & "!
4 4 4 4 4 4 4 4 4 ' ( 6 ! ! 5 & $
)' )' 7 )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 4 0+1')+23 4 0+1')+23 4
-+ .) + /
) '
) ' * ) + ,-0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4
B ! M)N+ W ! 1 ! # % ,
BANCO DE DADOS DECÂNCER
B ! M)M M)I # # !
!# ( ) # ( % " . ( #
# ' " T7 # /" O A/
# F " $! # 1 K !&
# # F ( #! T7 # # 1 K )
! " 4< $! # % ( O
" " ! !# # # # # !# #
# ) # % , ( % $! #
* 27 % 1 + 2 X K5
! " # B 8' # # #
( ) 3<" # ' " ' = # V#
. # # ! % " $! - $!
# # #( ( $! & V# .
'
' (
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
) '
0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4
) ' * ) +
,--+ .) + /
B ! M)M+ 5A % K
'
' (
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
) '
0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4
) ' * ) +
,--+ .) + /
B ! M)I+ 5. % K
B ! M)S # ! # # ! # '
# -! V# # F ) # % , " !
# # & # 7 - #!
# ) # % " ! # ' e ' B
%(6 271? K8
5 #%(# # $! ! # # !
- # $! # ( >O # F ?"
$! ' # 1 ' B # #!
T7 # T # " " 9 ( # ) !
7 # ! # # ! # ' = #
A/J ." $! # # ! - #
# ! # ) ! ! ' = # ./J C/J
. # # # ! ! ) , 4<
$! # $! # !# # V# . #
# ! # # < ! ' $! 1
# % .) # " $! #
. A//J" ! # # ! 7 # 5 !
' ) 5 #%(# $! " # % , " # ' =
( $! & V# # F ) 3< # B 8' " #
# ! ( # V# # F )
! !" # '
' (
.
5
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
B ! M)S+ 8 # # ! % K > # & # ?)
B ! M)0 & ! 1 ! # 1 #
V# ! ! V# >.?" 5
# # # ' )
-* 27 % 1 + 2 X K<
! # # N # F ) , - $! B 8'
# # $! !1 # ! # # $! # % 7
# ) ! # # !# # # #
& ! 1 " $! # . C # F & ( ! OI)/MJ #
# # C & ! 1 OI).J) #
5 5 $! # # # $! N !
# $! ! # )
$ !" % & "! '
4 4 4 4 4 4 4 4 4
' (
6
!
!
5
&
$
)' )' 7 )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 4 0+1')+23 4 0+1')+23 4
-+ .) + /
) '
) ' * ) + ,-0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4
B ! M)0+ W ! 1 ! # % K
BANCO DE DADOS DEIMAGENS
B ! M)O M)A/ # !
!# ( ) # % " . ( #
# ' " T7 # /
# # ! ! AN) ! $!
!1 # !# # 1 K
# # !# # - # - >AO?"
$! - $! % ! < # F $!
# - # ) ^ % #%(# $! # ' e ' B"
- # ! % " % !
%(6 271? K>
% # ! # ' ' =" # ' B
% ! # - #
# # 1 ' ) ! # B 8'
# $! > # % ?" # ! #
! ) <5 #%(# $! # # # ' = (
$! & V# .)
&
' (
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
-+ .) + /
) '
) ' * ) + ,-0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4
B ! M)O+ 5A % ,#
&
' (
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
-+ .) + /
) '
) ' * ) + ,-0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4
B ! M)A/+ 5. % ,#
B ! M)AA ! # & # #
# ! # # -! V# # F
* 27 % 1 + 2 X K?
# ' e ' B # # ! - #
# $! # ) ^ % #%(# ! $! #
# ! - # AN # F " $!
$! ( # # $! ' # # T7 #
T # " " ' B 9 # # ) , #%(#
# < $! # $! # AN # F !
# # # % 7 # # ) # #
! % " % 5 $! # ' = # A/J
." !# ! # # # !
- # # $! ! # " # $!
& # ) < ( % # B 8' "
$! # # ! # V# # F )
! !" # &
' (
.
5
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
B ! M)AA+ 8 # # ! % ,# > # & # ?)
B ! M)A. & ! 1 ! # 1 #
V# ! ! V# >S?" 5
# # # ' ) #
! % % " % $! #
B 8' ! 1 # ! #
# AA # F ) ! # # & ! 1
# " $! S # F #5 & ! 1
%(6 271? KK
$ !" % & "! &
4 4 4 4 4 4 4
' (
6
!
!
5
&
$
)' )' 7 )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 4 0+1')+23 4 0+1')+23 4
-+ .) + /
) '
) ' * ) + ,-0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4
B ! M)A.+ W ! 1 ! # % ,#
BANCO DE DADOSSINTÉTICO
B ! M)AC M)AN ! .
( ) 5 % $! " # #
! % % " # ' e ' B 5
# C # # F #
# # ) 3< # # ! ! C"
# . ( # /" - # - $!
# % ( C) # # - # % 5 $!
# B 8' # ! # # $!
# ' ' = # # "
* 27 % 1 + 2 X KC
' (
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
) '
0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 -+ .) + /
) ' * ) +
,-B ! M)AC+ 5A % (
' (
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
) ' * ) +
,--+ .) + / ) '
0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4
B ! M)AN+ 5. % (
B ! M)AM ! # & # #
# ! # # -! V# # F )
# ! % " % 5 $! ! #
' e ' B # # ! - # #
# $! ! #
# >C?" # # > ' ? T7 # T # "
" 9 ( # ) , - #%(# #
< " $! # $! # C # F ! #5 # #
%(6 271? KD
# ' = # A/J . 5 # #
# # ! $! & # ) (
% # B 8' " $! # # # !
# V# # F )
! !" #
' (
.
5
)' )' * )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4 0+1')+23 / 4
B ! M)AM+ 8 # # ! % ( > # & # ?)
B ! M)AI & ! 1 ! # 1 #
V# ! ! V# >M?" 5
# # # ' )
- # ! % % " % $!
# B 8' !# $! # ! # "
(# - #! $! >/)CJ?) # & ! 1
> T7 # OI)SJ? C # F #
* 27 % 1 + 2 X KF
$ !" % & "!
4 4 4 4 4 4 4
' (
6
!
!
5
&
$
)' )' 7 )+ ,- -+ .)+/
0+1')+23 4 0+1')+23 4 0+1')+23 4
-+ .) + /
0+ 1') + 23 4 ) '
) ' * ) + ,-0+ 1') + 23 4 0+ 1') + 23 4
B ! M)AI+ W ! 1 ! # % (
DISCUSSÃO
!# 1 " ! % % # # $!
# # ' $! ! &
- # " 5 # ' 5 ' B" $!
# & ! $! # # # # )
# !# ! # ! $! # #
! # ) # !1 # ! # "
# # & # " B 8' $!
& # % 7 # F )
# % ! " # ' = # A/J
. # # # C &
# ) , (" !# # # < >! #
! ' 5 ' B?" # # # ! # !
!1 ! # # % $! !
# > 7 B 8' $! ! # $! #
% 7 # F ?
8 % M)A !# # & ! 1 %
%(6 271? CG
> ! ' ? 5 ! V# ! )
8 #%(# % & ! 1 % ! 1 5
# ' = # A/J ) 5 $! & ! 1
# # # " # !# ! #! - ! !
) , - #
! # % / ! - )
8 % M)A 5 8 % W ! 1 % #
# )' )
/ 6 (
-' P Q
6 (
-7%0 '%* 5GY
, 0O)CCJ 0O)CCJ
K OI)AOJ OI)AOJ
( OI)I/J OI)S/J
,# II)O/J II)O/J
RESULTADOS NO BANCO DE DADOS DE ESTIRPES
# # ' = # A/J . - # 1
# # O # 1 K % / ! - )
B ! M)AS ( M).M # # # # # # 1
K # C # # F ) - ! # %!
! > # #? # # )
# # # #% " !
7 N)C) % 7 # # . (
# 1) 5 #%(# $! # 1 (
-T ! V# " % # 1 #
" #" 7 # " # 1 A5>AI 5 - ? - 5 # +
?
> V# 5> % # 5 1 # ?) # # 1
( 5 # !# $! V# $!
# . ( ) , 5 - #
* 27 % 1 + 2 X C5
# 1 # ) , #%(# $! # 1
! # F $! # # - # ) - $!
9 ( 4 # # # - ! $!
- 1 !# # ( " " K
#% ( # # # # )
9 . ( # #
1 # ! # > ' " ' B" B 8' ' =?)
# ! ( A" 4< $! (
. # ! ! #! # # )
> ? >%?
! ( ) * ) % + ,
-' (
> ?
B ! M)AS+ > ? 2 ! 1 9 # # F # # ' 1
A >AI 5 - ?" >%? %! ! # " > ?
%(6 271? C8
B ! M)AS> ? # # # # 1 A) % 5 $!
- ! ! C & ! ) C #
# F SSJ ! >2 B ! M)AS %?) B !
M)AS> ? . ( " # !# $! M
# # " ( A > 5A?)
> ? >%?
! ( ) * ) % +
-' (
> ?
B ! M)A0+ > ? 2 ! 1 9 # # F # # ' 1
.5>AI 5 ? ">%? %! ! # " > ?
( # 1 . / ! -
B ! M)A0> ? - # # < B ! M)AS"
* 27 % 1 + 2 X C<
C # # F 0.J ! >2 B ! M)A0 %?)
B ! M)A0> ? C ( " M # #
" ( . > 5.?)
> ? >%?
! ( ) * ) % + )
!-' (
> ?
B ! M)AO+ > ? 2 ! 1 9 # # F # # ' 1
C5>AI 5' ?" >%? %! ! # " > ?
( # 1 C / ! -
B ! M)AO> ? - # # < - !
# # # 1 C % #5 C ! N & ! )
C # # F SOJ !