• Nenhum resultado encontrado

Rev. Estud. Fem. vol.22 número3

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2018

Share "Rev. Estud. Fem. vol.22 número3"

Copied!
2
0
0

Texto

(1)

Estudos Feministas, Florianópolis, 22(3): 320, setembro-dezembro/2014

987

Resenhas

Resenhas

Resenhas

Resenhas

Resenhas

O heterocentrismo, a norma soberana que

O heterocentrismo, a norma soberana que

O heterocentrismo, a norma soberana que

O heterocentrismo, a norma soberana que

O heterocentrismo, a norma soberana que

nos rege

nos rege

nos rege

nos rege

nos rege

La Nación Heterosexual. Análisis

del discurso jurídico y régimen

heterosexual desde la

antropología de la dominación.

Bogotá, D.C: Brecha lésbica y en la

frontera, 2013. 197 p.

OCHY, Curiel.

Editado no ano de 2012 pela Brecha lésbica y en la frontera e lançado no Fazendo Gênero 2013 em Florianópolis, Santa Catarina, o Livro La Nación Heterosexual: análisis del discurso jurí-dico y el régimen heterosexual desde la antro-pología de la dominación traz análises críticas e reflexões sobre a Antropologia da dominação da heterossexualidade como regime político que perpassa a lógica jurídica e a construção da Constituição Política de Colômbia de 1991.

A autora Rosa Ynés (Ochy) Curiel nasceu na República Dominicana e atualmente reside na Colômbia. Mestre em Antropologia Social, especialista em Educação Superior e Licenciada em Serviço Social. É professora e Coordenadora curricular da Pós-graduação da Faculdade de Estudos de Gênero, da Universidade Nacional de Colômbia e ativista descolonial, lésbico-feminista, autônoma e antirracista dos movimentos da América Latina e o Caribe.

O livro consta de sete capítulos, a introdução e um epílogo. A sua construção foi fruto de uma pesquisa feita entre janeiro de 2009 até abril de 2010. Nessa pesquisa, foram analisados vários textos de interesse para conhecer tanto o processo de elaboração da Constituição quanto a participação, as propostas e as posições dos diferentes grupos sociais sobre esse documento. Entre os textos analisados estiveram: a Cons-tituição, as Atas da Assembleia Nacional

Constituinte e as várias entrevistas em profundida-de realizadas. A metodologia utilizada foi a análise crítica do discurso, a partir de uma perspectiva teórico-política do lesbianismo feminista e da teoria marxista de Antonio Gramsci. A autora traz uma explicação mais aprofundada das suas perspectivas teóricas e metodologia na terceira parte da introdução.

No primeiro capítulo: “El Sentido Político de la Heterosexualidad”, é discutido o conceito da heterossexualidade através dos aportes do lesbianismo feminista, principalmente de Adrienne Rich e Monique Wittig, assim como seu caráter político – para além de ser só uma prática sexual, a heterossexualidade é vista como um regime político que afeta as interações sociais, sobretudo aquelas que constituem a nação.

No segundo capítulo: “El contexto del texto Constitucional de 1991”, foi apresentado um pa-norama da realidade socioeconômica e política no momento da chegada do Neoliberalismo na América Latina, que coloca o mercado e a economia como centros da vida social. O capítulo também analisa como na Colômbia esse fenômeno acontece paralelamente aos processos de paz com os grupos armados para o cessar da violência política e da construção de um novo “contrato social”. E, finalmente, explora como essas relações e grupos sociais e políticos influenciaram a constituição da Assembleia Nacional Constituinte no país.

Em “La adopción de un nuevo pacto social”, a autora analisa a participação das mulheres e de feministas no contexto prévio e durante o processo constituinte, e os efeitos que teve essa participação – se o discutido foi inserido na constituição, a atuação desses grupos permitiu uma maior visibilidade das mulheres em geral e de outros grupos sociais excluídos.

(2)

heteros-988

Estudos Feministas, Florianópolis, 22(3): 987-1014, setembro-dezembro/2014

sexualidade por meio das noções de povo, de unidade da nação, de pacto social e de repre-sentação: produtos da hegemonia de certos grupos políticos por privilégios de “sexo”, “raça” e “classe”.

No seguinte capítulo, “La diferencia sexual como fundamento del pacto heterosexual”, são conceituadas a “diferença sexual” e as cate-gorias socialmente construídas de “mulher” e “homem”, com base no pensamento de várias teóricas feministas, como Margared Mead, Simone de Beauvoir, Joan Scott e Gayle Rubin, entre outras, e analisado o modo como esses paradigmas são assumidos dentro do texto da Constituição.

Em “La concepción heterosexual de familia en la Constitución”, a autora continua a análise do texto da Constituição, abordando o conceito de família, como pilar central do regime heteros-sexual. Fazendo ênfases na contraposição entre a conceituação de família segundo a Constitui-ção e a realidade social.

Finalmente, no capítulo “El Estado-nación multi y pluricultural”, é contextualizada a impor-tância, que surgiu dentro do processo constituinte, de plasmar na Constituição de 1991 a diversidade étnica e cultural do país. Fato que foi analisado como uma ganância política para diferentes grupos sociais e que permitiu a emergência de outros movimentos antes não existentes, como o LGBT. No mesmo capítulo, foram apontadas outras reflexões sobre o multiculturalismo e o risco existente de serem essencializadas certas identi-dades na procura desses grupos pela construção

de uma autenticidade cultural e sexual que fosse reconhecida pelo Estado. Esse processo teria um impacto significativo, sobretudo em mulheres e lésbicas, em função do regime heterossexual.

O livro termina com o Epílogo “Los derechos de las parejas del mismo sexo”, no qual se fala sobre a Sentencia c-029/09 que emitiu a Corte Constitucional da Colômbia sobre os direitos dos casais do mesmo sexo. A autora fez algumas crí-ticas a respeito da normatização da sexualidade, mas também ressaltou pontos positivos, como a desnaturalização da ordem social e a criação de novas formas de parentesco que quebram esse regime heterossexual imerso na Constituição.

La Nación Heterosexual permite refletir sobre como a linguagem dos discursos políticos e/ou os textos produzidos dentro dessa área são aplicáveis às outras, uma vez que carregam toda uma construção de significados permeados pelos paradigmas socioeconômicos, políticos e cultu-rais vigentes, normatizando e limitando condutas e identidades – nesse caso, pressupondo a hete-rossexualidade como natural, única e inflexível. Ao visibilizar o caráter rígido desses discursos jurídico-legais, se põe em evidência quais são os grupos sociais excluídos desse pacto social. Isso permite pensar em estratégias críticas que visem à ruptura desses paradigmas e à inclusão e ao respeito das diversidades, redefinindo discursos e políticas, de maneira a evitar sua reprodução em outras áreas.

Referências

Documentos relacionados

Além de observação participante, foram realizadas entrevistas com 40 ativistas, em que se exploraram questões como definições de feminismo, narrativas sobre o pro- cesso de se

O autor e a autora convidam o/a leitor/a a refletir sobre professores e professoras diante das relações de gênero, com base em observações realizadas em escolas públicas de São

Em seu primeiro livro, Homeward Bound: why women are embracing the new domesticity , Emily Matchar se propõe a explicar o fenômeno que ela chama de “nova domesticidade”, refe-

Em diálogo com a proposta do livro Y no fueron marujas (2011), que reúne histórias de vida de mulheres que foram além das normas de gênero, Vidas de hombre(s) revisa criticamente

Há também um “jogo de espelhos ” , segundo a autora, que diz respeito à forma como se deve ou não se vestir do outro sexo, lidando com estigmas acerca da prática.. A rejeição

De acordo com Tronto, uma sociedade que leva a sério as práticas do care toma este debate na vida pública, não a partir de pressupostos que considerem os atores sociais como

A roda de samba, aquela coisa das pessoas tomando cerveja e conversando, e conversando mais, e brincando, por mais que existam pessoas no mundo gay que criticam, igual eu já convidei

A obra contribui para os estudos de gênero ao dis- cutir um espaço onde se dá a construção cole- tiva desta categoria pela naturalização da beleza mostrando não só como a ideia

Abstract The thesis presents the problematic of the Ukrainian integral nationalism and the activities of the Organisation of Ukrainian Nationalists and the Ukrainian Insurgent Army so

Michał Chociński/Wasyl Mycio Bir Nenalezeno Chyba v evidenci nebo udal falešné jméno Celkem: -30+1, celkem 31 trest odnětí svobody v délce 10 až 16 let 1 tresty smrti milostí

Halamová Fakulta: Farmaceutická fakulta UK v Hradci Králové Vědní obor: Farmakologie a toxikologie Název práce: „Štúdium transportu látok pomocou membránových transportérov" Jazyk

Norman, Davies: Orzeł Biały, Czerwona Gwiazda, Znak, Kraków, 1997 Okulewicz, Piotr: Koncepcja „Międzymorza” w myśli i praktyce politycznej obozu Józefa Piłsudskiego w latach

Autor se dále snaží objasnit problém vztahu ukrajinských nacionalistů k Československu bezprostředně po skončení druhé světové války 7, otázku možné zodpovědnosti UPA za násilnosti na

Seznam zkratek ACC arteria carotis communis ACE arteria carotis extrna ACI arteria carotis interna BMI body mass index CAS karotický stenting carotid stenting CMP cévní mozková

Využití biomarkerů a intravaskulárních zobrazovacích metod k hodnocení změny aterosklerotického plátu po endovaskulárních intervencích Abstrakt Práce se zabývá patofyziologií