• Nenhum resultado encontrado

Hoc facit, ut longos durent bene gesta per annos. Et possint sera posteritate frui. R. IHGB, Rio de Janeiro, a. 180, n. 481, pp. 11-360, set./dez. 2019.

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "Hoc facit, ut longos durent bene gesta per annos. Et possint sera posteritate frui. R. IHGB, Rio de Janeiro, a. 180, n. 481, pp. 11-360, set./dez. 2019."

Copied!
10
0
0

Texto

(1)

Hoc facit, ut longos durent bene gesta per annos.

Et possint sera posteritate frui.

R. IHGB, Rio de Janeiro, a. 180, n. 481, pp. 11-360, set./dez. 2019.

(2)

INSTITUTO HISTÓRICO E GEOGRÁFICO BRASILEIRO Considerado de utilidade pública:

Estadual: Lei nº 1.068, de 14-9-1966 (Diário Oficial do Estado, parte I, de 20-9-1966) Federal: Decreto nº 61.251, de 30 de agosto de 1967

Av. Augusto Severo, 8, Rio de Janeiro, CEP 20021-040

Fundado em 21-10-1838, em plena Regência, por 27 sócios da prestigiosa Sociedade Auxiliadora da Indústria Nacional, o IHGB originou-se de proposta anterior do marechal de campo Cunha Matos e do cônego Januário da Cunha Barbosa. Pedro II logo o tomou sob seus auspícios.

Os objetivos estatutários eram, entre outros: coligir, metodizar, publicar ou arquivar documentos, promover cursos e editar a Revista Trimestral de História e Geografia ou o Jornal do IHGB.

O Arquivo é hoje um dos melhores do Brasil, graças a sucessivas doações de papéis de estadistas e historiadores, como José Bonifácio, o marquês de Olinda, Varnhagen, Cotegipe, o conde d´Eu, o visconde de Ouro Preto, Prudente de Morais, Rodrigues Alves, Epitácio Pessoa, Manuel Barata, Wanderley Pinho, Hélio Viana e Jackson de Figueiredo, entre outros.

A Biblioteca, por compra, doações e permutas, ultrapassa de 500 mil volumes, de grande interesse para os estudos brasileiros.

A Mapoteca dispõe de cerca de 12 mil cartas geográficas, referentes, sobretudo, ao território brasileiro.

O Museu, criado em 1851 para guardar a memória de varões ilustres em máscaras mortuárias, retratos e lembranças pessoais, exibe hoje peças, como a espada de campanha de Duque de Caxias (modelo dos espadins dos cadetes do nosso Exército) ou a cadeira em que Pedro II, durante 40 anos, presidiu a 508 sessões do Instituto.

A Pinacoteca é rica, abrangendo desde a imensa tela da Coroação de Pedro II, de autoria do sócio Araújo Porto-Alegre, até a impressionante galeria de retratos (e bustos) de monarcas, nobres e personalidades da Colônia à República.

Os sócios, eméritos, titulares, honorários e correspondentes, no país e no estrangeiro, são eleitos vitaliciamente. O corpo social promove conferências, congressos e cursos, anunciados com antecedência, e realiza reuniões acadêmicas, de março a dezembro, todas as quartas- -feiras. As atas são publicadas pela Revista no último número do ano.

(3)

R IHGB

a. 180 n. 481 set./dez.

2019

(4)

INSTITUTO HISTÓRICO E GEOGRÁFICO BRASILEIRO

DIRETORIA – (2018-2019)

Presidente: Victorino Chermont de Miranda

1º Vice-Presidente: Jaime Antunes da Silva 2º Vice-Presidente: Affonso Arinos de Melo Franco 3º Vice-Presidente: João Maurício de Araújo Pinho 1º Secretária: Lucia Maria Paschoal Guimarães

2º Secretária: Maria de Lourdes Viana Lyra

Tesoureiro: Fernando Tasso Fragoso Pires

Orador: Alberto da Costa e Silva

GEOGRAFIA:

Armando de Senna Bittencourt Cybelle Moreira de Ipanema José Almino de Alencar Miridan Britto Falci

Vera Lúcia Cabana de Andrade

HISTÓRIA:

Eduardo Silva

Guilherme de Andrea Frota Lucia Maria Paschoal Guimarães Marcos Guimarães Sanches Maria de Lourdes Vianna Lyra

PATRIMÔNIO:

Afonso Celso Villela de Carvalho Antonio Izaías da Costa Abreu Claudio Moreira Bento Fernando Tasso Fragoso Pires Roberto Cavalcanti de Albu- querque

ADMISSÃO DE SÓCIOS:

Alberto da Costa e Silva Alberto Venancio Filho Carlos Wehrs

Fernando Tasso Fragoso Pires Lucia Maria Paschoal Guimarães

CIÊNCIAS SOCIAIS:

Antônio Celso Alves Pereira Cândido Mendes de Almeida José Murilo de Carvalho Maria Cecília Londres

Maria da Conceição de Moraes Coutinho Beltrão

ESTATUTO:

Alberto Venancio Filho Antonio Celso Alves Pereira Célio Borja

João Maurício A. Pinho Victorino Chermont de Miranda COMISSÕES PERMANENTES

CONSELHO CONSULTIVO

Membros nomeados: Antonio Izaias da Costa Abreu, Armando de Senna Bittencourt, Carlos Wehrs, Célio Borja, Cybelle Moreira de Ipanema, Esther Caldas Bertoletti, Maurício Vicente Ferrei- ra Júnior e Miridan Britto Falci.

CONSELHO FISCAL

Membros efetivos: Alberto Venâncio Filho, Luiz Felipe de Seixas Corrêa e Ma- rilda Correia Ciribelli

Membros suplentes: Marcos Guimarães Sanches, Pedro Carlos da Silva Telles e Roberto Cavalcanti de Albuquerque

DIRETORIAS ADJUNTAS

Arquivo: Jaime Antunes da Silva

Biblioteca: Claudio Aguiar

Cursos: Antonio Celso Alves Pereira

Iconografia: Pedro K. Vasquez

Informática e Dissem. da Informação: Carlos Eduardo de Almeida Barata

Museu: Vera Lucia Bottrel Tostes

Patrimônio: Guilherme de Andrea Frota

Projetos Especiais: Mary del Priore

Relações Externas: Maria da Conceição de Moraes Coutinho Beltrão Relações Institucionais: João Mauricio de A. Pinho

Coordenação da CEPHAS: Maria de Lourdes Viana Lyra e Lucia Maria Paschoal Gui- marães (subcoord.)

Editor do Noticiário: Victorino Chermont de Miranda

(5)

REVISTA

INSTITUTO HISTÓRICO DO GEOGRÁFICO BRASILEIRO E

Hoc facit, ut longos durent bene gesta per annos.

Et possint sera posteritate frui.

R. IHGB, Rio de Janeiro, a. 180, n. 481, pp. 11-360, set./dez. 2019.

(6)

Revista do Instituto Histórico e Geográfico Brasileiro, ano 180, n. 481, 2019.

Indexada por/Indexed by

Ulrich’s International Periodicals Directory – Handbook of Latin American Studies (HLAS) – Sumários Correntes Brasileiros – Google Acadêmico - EBSCO

Correspondência:

Rev. IHGB – Av. Augusto Severo, 8-10º andar – Glória – CEP: 20021-040 – Rio de Janeiro – RJ – Brasil Fone/fax. (21) 2509-5107 / 2252-4430 / 2224-7338

e-mail: [email protected] home page: www.ihgb.org.br

© Copyright by IHGB Tiragem: 300 exemplares

Impresso no Brasil – Printed in Brazil Revisora: Talita Rosetti Souza Mendes Secretária da Revista: Tupiara Machareth

Ficha catalográfica preparada pela bibliotecária Maura Macedo Corrêa e Castro – CRB7-1142 Revista do Instituto Histórico e Geográfico Brasileiro. - Tomo 1, n. 1 (1839) -

Rio de Janeiro: O Instituto, 1839- v. : il. ; 23 cm

Quadrimestral ISSN 0101-4366

Ind.: T. 1 (1839) – n. 399 (1998) em ano 159, n. 400. – Ind.: n. 401 (1998) – 449 (2010) em n. 450 (2011)

1. Brasil – História. 2. História. 3. Geografia. I. Instituto Histórico e Geográfico Brasileiro.

(7)

CONSELHO EDITORIAL

António Manuel Dias Farinha – Universidade de Lisboa – Lisboa – Portugal Arno Wehling – Universidade Veiga de Almeida – Rio de Janeiro-RJ – Brasil Carlos Wehrs – Instituto Histórico e Geográfico Brasileiro – Rio de Janeiro-RJ – Brasil José Murilo de Carvalho – Universidade Federal do Rio de Janeiro – Rio de Janeiro-RJ – Brasil Manuela Mendonça – Universidade de Lisboa – Lisboa – Portugal

Maria Beatriz Nizza da Silva – Universidade de São Paulo – São Paulo-SP – Brasil

COMISSÃO DA REVISTA: EDITORES

Eduardo Silva – Fundação Casa de Rui Barbosa – Rio de Janeiro-RJ – Brasil Esther Caldas Bertoletti – Ministério da Cultura – Rio de Janeiro-RJ – Brasil

Lucia Maria Bastos Pereira das Neves – Universidade do Estado do Rio de Janeiro – Rio de Janeiro-RJ-Brasil Maria de Lourdes Viana Lyra – Universidade Federal do Rio de Janeiro – Rio de Janeiro-RJ – Brasil Mary del Priore – Universidade Salgado de Oliveira – Niterói-RJ – Brasil

CONSELHO CONSULTIVO

Fernando Camargo – Universidade Federal de Pelotas – Pelotas-RS – Brasil Geraldo Mártires Coelho – Universidade Federal do Pará – Belém-PA – Brasil Guilherme Pereira das Neves – Universidade Federal Fluminense – Niterói-RJ – Brasil José Marques – Universidade do Porto – Porto – Portugal

Junia Ferreira Furtado – Universidade Federal de Minas Gerais – Belo Horizonte-MG – Brasil Leslie Bethell – Universidade de Oxford – Oxford – Inglaterra

Luís Cláudio Villafañe Gomes Santos – Ministério das Relações Exteriores – Brasília-DF – Brasília Marcus Joaquim Maciel de Carvalho – Universidade Federal de Pernambuco – Recife-PE – Brasil Maria de Fátima Sá e Mello Ferreira – ISCTE – Instituto Universitário de Lisboa – Lisboa – Portugal Mariano Cuesta Domingo – Universidad Complutense de Madrid – Madrid – Espanha

Miridan Britto Falci – Universidade Federal do Rio de Janeiro – Rio de Janeiro-RJ – Brasil Nestor Goulart Reis Filho – Universidade de São Paulo – São Paulo-SP – Brasil Renato Pinto Venâncio – Universidade Federal de Ouro Preto – Ouro Preto-MG – Brasil Stuart Schwartz – Universidade de Yale-Connecticut – EUA

Ulpiano Bezerra de Meneses – Universidade de São Paulo – São Paulo-SP – Brasil Victor Tau Anzoategui – Universidade de Buenos Aires – Buenos Aires – Argentina

(8)

SUMÁRIO SUMMARY

Carta ao Leitor 11

I – ARTIGOS E ENSAIOS ARTICLES AND ESSAYS

Fingindo que representam o bem comum: 15 relações sociais e poderes invisíveis nos caminhos do sertão

Pretending to represent the common good: social relations and invisible powers in the ‘sertão’ ways

Marcos Guimarães Sanches

A Balaiada e as disputas de memória das 41 elites políticas no Piauí oitocentista.

The Balaiada and the disputes of memory of the political elites in the Nineteenth Century Piauí

Pedro Vilarinho Castelo Branco

Conselhos ao Imperador: Reflexões sobre as mensagens 71 de Luiz Algusto May a D. Pedro II

Advices to the Emperor: Reflections on the messages of Luiz Augusto May to D. Pedro II Alessandra Bettencourt Figueiredo Fraguas

A obra Combate Naval do Riachuelo como 95 lugar de memória da Guerra do Paraguai

The painting Combate Naval do Riachuelo as a place of memory of the War of Paraguay Guilherme Viertel

Sandra P. L. de Camargo Guedes

Homens do futuro, do presente e do passado 123 em comemorações históricas – Portugal e Brasil, século XIX

Men from the future, of the present and from the past

in historical celebrations – Portugal and Brazil, 19th century

Gustavo Pereira

(9)

A Constituição Castilhista de 1891 e as origens 153 do constitucionalismo autoritário na República Brasileira

The 1891 Castilhista Constitution and the origins

of the authoritarian constitutionalism in the Brazilian Republic Argemiro Cardoso Moreira Martins

Francisco Rogério Madeira Pinto

O organizador e o planejador: Maurício Nabuco, 187 Roberto Campos e a transformação

da diplomacia brasileira no século XX

The organizer and the planner: Maurício Nabuco, Roberto Campos and the reshaping of Brazilian diplomacy in the 20

th

century

Rogério de Souza Farias

As razões do Direito Administrativo na doutrina brasileira 219 do século XIX (1857-1884)

The reasons of administrative law in 19

th

century brazilian legal doctrine (1857-1884)

Walter Guandalini Junior

Poder e Punição através da Clemência: 255 O Direito de Graça entre Direito Penal e Constitucional

na Cultura Jurídica Brasileira (1824-1924)

Power and punishment through mercy: the Right of Pardon between Penal Laws and Constitutional Law in the Brazilian Juridical culture (1824-1924)

Arthur Barrêtto de Almeida Costa

As três funções do Solar Góes Calmon: 305 Residência da família, Museu do Estado da Bahia

e sede da Academia de Letras da Bahia

The three functions of the Goes Calmon Mansion:

Family residence, Museum of the State and headquarter of the Academy of Letters of Bahia

Edivaldo M. Boaventura

(10)

II – COMUNICAÇÕES NOTIFICATIONS

Manuel Bandeira e Gilberto Freyre: um encontro singular 329 Manuel Bandeira and Gilberto Freyre: a peculiar meeting

José Almino de Alencar III – RESENHAS

REVIEW ESSAYS

O mal que destrói o corpo da República: 349 corrupção e mau governo na época moderna

(séculos XVI a XVIII)

Marcos Arthur Viana da Fonseca

• Normas de publicação 355

Guide for the authors 357

Referências

Documentos relacionados

Afonso Celso Villela de Carvalho Antonio Izaías da Costa Abreu Claudio Moreira Bento Fernando Tasso Fragoso Pires Roberto Cavalcanti de Albu- querque.. ADMISSÃO

No âmbito dos estudos sobre as relações cien- tíficas entre Brasil e Áustria, este trabalho propõe refletir sobre as rela- ções entre os dois países a partir de seu

As razões que mais se destacaram como motivos para a certificação da ISO 14001 nas empresas de Biotecnologia situadas no Paraná (TABELA 1) foi a perspectiva de ganho para a imagem

Um dos aspectos mais marcantes desta norma é a abordagem de processo, que incorpora o ciclo PDCA (Plan-Do-Check-Act), em que habilita a organização a determinar os

The effects of vitamin D supplementation on wound healing and metabolic status in patients with diabetic foot ulcer: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial.

19144 CONTRABAIXO AULA ABC DA MUSICA (BASICO) CLAUDIO MORCE 19160 FLAUTA DOCE APRENDA FLAUTA DOCE BASICA RENATA PEREIRA 19159 GAITA APRENDA GAITA BASICA SERGIO DUARTE 19145

O uso de dados utilizando o índice de vegetação EVI do sensor MODIS, associado ao algoritmo de classificação SAM, proporcionou o mapeamento com a identificação,

Roberto Boczko (Inst. São Paulo) Amâncio Friaça (Inst. São Paulo) Fernando Antonio Pires Vieira (Fundação Planetário/Rio de Janeiro) Jorge Megid Neto (Fac. Campinas).