Over een paar jaar zullen we 30 km/u in de stad de normaalste zaak van de wereld vinden. We lichten de doelstellingen toe: het vergroten van de verkeersveiligheid en de leefbaarheid in de stad. Een lagere snelheid in de stad draagt dus bij aan een betere gezondheid van Amsterdammers.
Aanpak: 30 km/u passend in de stad
Wij streven ernaar dat de maximumsnelheid van 30 km/u zo snel mogelijk het startpunt is voor alle wegen in Nederland.
We streven ernaar dat de maximumsnelheid van 30 km/u zo snel mogelijk het uitgangspunt is voor alle wegen in het
De functie van een weg bepaalt dus niet langer de
Visie op een veilige snelheid
- Nieuwe visie: stedelijkheid en veilig verblijf als uitgangspunt
- Afwegingskader: 30 of 50
Nieuw: op een distributieweg in een stedelijke omgeving zijn zowel woon- als verkeersfuncties belangrijk; er is 30 km/u. Amsterdam gaat in principe een maximumsnelheid van 30 km/uur hanteren voor alle wegen in de bebouwde kom in stedelijk gebied. Amsterdam veilig en leefbaar | 30 km/uur in de stad Figuur 1. Adresdichtheid van alle wegen in Amsterdam.
Op wegen zonder vrijliggend fietspad, waar fietsers wel gebruik van mogen maken (bijvoorbeeld met een fietsstrook), wordt de snelheid 30 km/u om het verschil in snelheid tussen de weggebruikers te beperken. Op wegen waar auto’s direct aan de weg geparkeerd kunnen worden, wordt de snelheid 30 km/u om aanrijdingen met hoge snelheid te voorkomen bij in- en uitparkeren en in- en uitstappen.
Lokale ingrepen
Ook wordt gewerkt aan de situatie bij de Prins Hendrikkade en aan circulatiemaatregelen bij de Haarlem- mer Houttuinen. Een gevolg is wel dat een groot deel van het verkeer zich verplaatst naar andere wegen, die daardoor drukker worden. Als de stad blijft groeien (met naar verwachting 150.000 woningen en 200.000 banen tot 2050) wordt het een stevige uitdaging om de hoeveelheid autoverkeer tot het huidige niveau te beperken.
Al heeft de geschiedenis geleerd dat goede maatregelen ervoor zorgen dat de groei van de stad niet automatisch leidt tot groei van het autoverkeer.
2.4 ‘Nieuw Duurzaam Veilig’: GOW30
Voorgestelde categorisering: GOW30, ETW30, GOW50/70
Op deze kaart is te zien welke wegen veranderen van 50 km/u naar 30 km/u en welke wegen 50 km/u blijven. Sommige wegen waar nu een snelheid van 50 km/u geldt, hebben meer de functie van een erftoegangsweg. We zien dat een groot deel van de wegen in de bebouwde kom 30 km/u wordt.
In Noord zien we dat de belangrijkste Plusnet-autoroutes 50 km/u blijven, omdat deze als niet-stedelijk zijn geclassificeerd. De Boelelaan blijft 50 km/u, vanwege de ruime opzet van de weg (2x2) en de bebouwing op afstand. Leijenberghlaan en de Buitenveldertselaan, wordt 30 km/u (de weg is er 2x1 en de bebouwing ligt dichter aan de weg).
De overige wegen rond het Zuidstation (Parnassusweg, Strawinskylaan, Beethovenstraat) blijven in de huidige situatie 50 km/uur. Voor Suidoos blijft een groot deel van het netwerk 50 km/uur, omdat dit drijvende gebieden zijn zonder direct aangrenzende bebouwing. Voor het Amsterdam Science Park geldt nog steeds een groot deel van de ringweg 50 km/uur, waar fietsen of lopen niet is toegestaan.
De Mac Gillavrylaan, die nu is aangewezen als 50 km/uur, wordt met de nieuwe C 30 km/uur.
Effecten voor de stad
Eén van de belangrijkste overwegingen om de 30 km/uur als norm te hanteren, is dat dit een belangrijke bijdrage levert aan de verkeersveiligheid in de stad. We brachten de effecten van een lagere snelheid op het verkeerslawaai in de stad in kaart. We hebben specifiek aandacht besteed aan de effecten op de ring A10 en onderzocht in hoeverre daar capaciteit onder druk kan komen te staan.
Op plaatsen waar openbaar vervoer rijdt, geldt in de stad inmiddels doorgaans een maximumsnelheid van 50 km/u. Samen met de vervoersregio Amsterdam, GVB en andere vervoersbedrijven in de stad hebben we de mogelijke effecten van 30 km/uur op het functioneren en aanbod van het openbaar vervoersysteem in Amsterdam geanalyseerd. Hulp- en reddingsdiensten rijden zoveel mogelijk op hoofdroutes in de stad en vooral op de 50km/uur-wegen.
De invoering van 30 km/uur in de stad heeft dus gevolgen voor de maximumsnelheid van hulp- en interventiediensten. We schetsten de effecten van een lagere snelheid op de verkeersemissies in de stad. Naast 30 km/u in de stad heeft de logistiek ook te maken met andere maatregelen zoals ZE stadsvervoer, knooppunten en 7,5 tonzones.
Voor het grondgebied van Weesp is officieel afgesproken wat 30 km/uur daar in de stad betekent.
Invoering 30 km/u in Amsterdam
Landelijk neemt de vraag naar meer 30 km/u binnen de bebouwde kom toe. Veel gemeenten werken stapsgewijs
Andere gemeenten voegen net als Amsterdam de nieuwe categorie GOW30 toe aan het instrumentarium. Daarbij wordt
- Communicatie
- Inrichting
- Voertuigtechniek (ISA)
- Handhaving
- Negatieve effecten rond invoering minimaliseren waar mogelijk
- Voorstel voor categorisering
De boodschap aan de weggebruikers is duidelijk: in Amsterdam is de snelheidslimiet 30 km/uur, tenzij uit het wegenplan en de borden duidelijk blijkt dat 50 km/uur of sneller geldt. Samen met de politie, het Openbaar Ministerie en het CVOM beraadt de gemeente Amsterdam zich op handhavingsmogelijkheden, mede in het licht van het nieuw te vormen landelijke 30km/uur-beoordelingskader. Samen met de Vervoerregio Amsterdam en het GVB hebben we gekeken hoe we ervoor kunnen zorgen dat het openbaar vervoer zo min mogelijk hinder ondervindt door de invoering van 30 km/uur.
We hebben een afweging gemaakt van het belang van het openbaar vervoer, de mate van stedelijkheid, de vormgeving, logica en herkenbaarheid van het netwerk en de voordelen van 30 km/uur voor de stad. In overleg met de Vervoerregio Amsterdam, GVB en andere vervoerders wijken wij op een aantal trajecten tijdelijk af van het 30 km/u-beleid. Met de Vervoerregio Amsterdam en de vervoersbedrijven is afgesproken dat wij het openbaar vervoer gaan monitoren op de trajecten van 50 km/uur tot 30 km/uur.
Met het 30km/uur-project in de stad kunnen we een grote stap zetten in de richting van de ideale situatie die we hebben geschetst in het afwegingskader (zie 2.2.). Op deze routes raden wij niet aan om rechtstreeks naar straten te gaan waar de maximumsnelheid 30 km/u bedraagt. Een aantal trajecten waar hulpdiensten 50 km/uur willen aanhouden, blijft 30 km/uur.
Wanneer 30 km/uur in de stad wordt ingevoerd, bespreken we de problemen waarmee de hulp- en hulpdiensten worden geconfronteerd.
3.7 30 km/u in Europese steden
Inrichtingsprincipes en beleid
Er zijn nog geen landelijke richtlijnen voor de GOW30, hoe - wel deze variant in de praktijk steeds vaker voorkomt, zowel
Met de wens voor 30 km/u in de stad zal de GOW30 steeds vaker voorkomen in de stad. Het is zaak om duidelijk te zijn
In deze paragraaf lichten we de inrichtingsprincipes van een GOW30 toe. Deze principes zijn geen blauwdruk, er vindt
- Inrichtingsprincipes GOW30
- slimme inrichting
- stedelijke uitstraling
- zo min mogelijk markeringen
- Vrijliggende OV-banen
- Lopende projecten
- Juridisch kader
- Bebording
- Inrichting
- Voorrang
- Organisatie, planning en participatie
Bij een GOW30 in stedelijk gebied kunnen we stedelijke verblijfsaspecten een rol geven in de uitstraling van de weg. De ontwerpprincipes voor de GOW30 worden bij vaststelling van dit beleid verder uitgewerkt, zowel voor de leidraad CVC als voor het handboek Rood van de Puccinimethode. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Kattenburgerstraat, waar de gemeenteraad eerder uitsprak dat deze snelheid beter past bij de wensen van de buurt.
Bij de Koninginneweg hadden de bewoners van de Willemsparkweg de wens om op deze weg ook 30 km/u in te voeren, wat met het voorliggende voorstel gebeurt. Het verlagen van de snelheid voor gemotoriseerd verkeer in de stad is onder- deel van een bredere visie op Amsterdam. Hieronder volgt een overzicht van de verschillende maatregelen en plannen die erop gericht zijn om de leefbaar- heid van de stad te vergroten en een goede bereikbaarheid te bieden (op volgorde van vaststelling, meest recente eerst).
Bij mobiliteit en openbare ruimte ligt de nadruk op meer ruimte voor leefklimaat en een ondersteunende rol voor actieve vervoerswijzen (fietsen en lopen) en openbaar vervoer. Het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit is het programma van de Vervoerregio Amsterdam (VRA) met alle voorgestelde mobiliteitsmaatregelen beschreven in de link. Toen de Amsterdamse autoluwe agenda werd aangenomen, nam de gemeenteraad het voorstel aan '30 km is de norm in de hele stad, 50 km de uitzondering' (voorstel 57.20, Ernsting, Bakker en Van Lammeren).
Het beleidskader geeft richting aan de wijze waarop Amsterdam de komende jaren gaat werken aan het verbeteren van de toegankelijkheid en kwaliteit van de openbare ruimte in de stad.
In de gesprekken met de stad voor de Agenda Amsterdam Autoluw (2019) kwam duidelijk naar voren dat een lagere
- Participatie vooraf
- Inspraak beleidsvoornemen
- Planning en organisatie uitvoering
- Financiering
- Monitoring en evaluatie
In de gesprekken met de gemeente voor de Amsterdamse Autoluw Agenda (2019) werd duidelijk dat dit lager uitvalt. Deze vragen hebben wij zoveel mogelijk verwerkt in de overwegingen en aanpak, zoals aangegeven in de voorgaande hoofdstukken. Per wijk wordt ingezoomd op de keuzes in de verschillende delen van de stad.
Voorafgaand aan de goedkeuring door de raad zal er tevens onderzoek worden gedaan om de maatregelen te toetsen aan de wensen en meningen van verschillende doelgroepen in de stad. Na de vaststelling van het beleidsvoorstel en de reactienota gaan wij over tot de voorbereidingen voor de daadwerkelijke invoering van 30 km/uur. Wij publiceren online over de voortgang van het proces en eventuele wijzigingen in de planning.
Bij voorkeur laat een digitale kaart zien welke aanpassingen waar en wanneer plaatsvinden in het straatbeeld van Amsterdam. Nadat we in de stad 30 km/u hebben ingesteld, werken we aan de implementatie op straat, door middel van communicatie, campagnes, fysieke aanpassingen, branding en bewegwijzering. Voor de daadwerkelijke instelling van 30 km/uur in de stad moeten maatregelen worden genomen zoals beschreven in hoofdstuk 3.
Daarnaast zien wij de introductie van 30 km/uur ook als een (inter)nationaal voorbeeldproject om de ambities rondom verkeersveiligheid kracht bij te zetten en met meer 30 km/uur in de stad te versnellen.
Bijlage | Onderzoeken 30 km/u in de stad
Verkeersonderzoek
Bijlage | Onderzoeken 30 km/u in de stad 44
Geluidsonderzoek
Luchtkwaliteit en klimaat
Verkeersveiligheid
In 2019 heeft de SWOV speciaal onderzoek gedaan naar het verlagen van de snelheidslimiet op de helft van de wegen in woonkernen in Nederland van 50 naar 30 km/uur. Op basis van theoretische modellen concluderen zij dat het aantal verkeersdoden met 20 tot 30% zal afnemen. De SWOV stelt dat de wijziging van de stadsgrens op korte termijn ongunstig is, omdat veel straten nog niet zijn aangepast aan de ondergrens.
Wanneer de verwachte en wettelijke snelheidslimieten overeenkomen, worden botsingen met 30% verminderd en worden de extra jaarlijkse kosten met 86% verminderd in vergelijking met wegen waar dit niet overeenkomt. Immateriële kosten van verkeersongevallen zijn kosten in de vorm van lijden, pijn, verdriet en verlies aan levenskwaliteit en levensvreugde voor de slachtoffers en hun dierbaren. De geloofwaardigheid van alle typen wegen wordt bepaald aan de hand van de zogenaamde 'versnellers' en 'remmers' die in het wegbeeld aanwezig zijn.
Relevante kenmerken zijn vlak terrein, fysieke verkeersdrempels, openheid van de omgeving, breedte van de weg en gladheid van de weg. Hoewel studies en 'duurzame veiligheidsprincipes' zich doorgaans bezighouden met de bovengenoemde verkeerskenmerken van wegen, spelen omgevingskenmerken ook een rol bij de perceptie van de locatiefunctie en daarmee geloofwaardige snelheden (REF's). De combinatie van deze omgevingskenmerken geeft de indruk dat een straat overzichtelijk, druk, vertrouwd, complex is en benadrukt de woonfunctie (wonen, winkelen, spelen) of de verkeersfunctie (doorstroming) van de straat.
Dit onderzoek concludeert dat de omgevingskenmerken ertoe bijdragen dat de gewenste snelheid in een straat ook een geloofwaardige snelheid wordt.
Bijlage | Onderzoeken 30 km/u in de stad 47
