Als reactie daarop presenteerde het toenmalige kabinet in het Actieplan LeerKracht van Nederland concrete plannen om de kwaliteit en positie van leraren te versterken en lerarentekorten te voorkomen. Eén van de plannen was om een opleidingsfonds op te richten waar docenten een beurs kunnen ontvangen. De regeling is nadrukkelijk bedoeld als aanvulling op de reguliere (bij)scholingsmiddelen die scholen al ontvangen binnen het forfaitkader2.
De afgelopen jaren zijn er diverse onderzoeken gedaan naar de effectiviteit van de Lerarenbeurs. Dit betekent dat er al veel informatie beschikbaar is over het gebruik, de reikwijdte en de effectiviteit van de regeling. Wat zijn de effecten van de Lerarenbeurs op omzet (bijvoorbeeld aanvragen, prijzen, trainingen etc.).
Wat zijn de effecten van de Lerarenbeurs in termen van output (bijvoorbeeld hogere kwalificaties of specialisatie onder docenten). Wat zijn de effecten van de Lerarenbeurs in termen van voordelen (bijvoorbeeld het vergroten van de aantrekkelijkheid van het lerarenberoep, het terugdringen van het kwalitatieve en kwantitatieve tekort aan leraren). In het diagram is te zien dat de Lerarenbeurs onderdeel was van een pakket aan maatregelen, allemaal gericht op het versterken van de beroepsgroep van leraren.
Andere elementen daarin zijn het instellen van het Lerarenregister en het oprichten van de Onderwijscoöperatie en de Stichting van het Onderwijs.
Resultaten 4
In totaal ontving in de periode 2008-2015 ongeveer 10 procent van de leraren een lerarentoeslag. Bovendien volgt in het voortgezet onderwijs ruim een derde van de leraren met een onderwijsbeurs een bachelor- of masteropleiding in een vakgebied waar een tekort aan is. Een groot deel van de door hen geïnterviewde docenten die in het kader van de Lerarenbeurs aan een opleiding zijn begonnen, doet dit met het oog op promotie.
In het basisonderwijs wordt dit motief door 47% van de leraren gegeven, in het voortgezet onderwijs door 42% van de leraren. 2012, blz. 45) concluderen op basis van een onderzoek uit 2011 dat 23% van de leraren zonder de Lerarenbeurs niet aan hun opleiding zou zijn begonnen. Kortom: het overgrote deel van de cursussen die bij de Lerarenbeurs worden gevolgd, draagt bij aan de versterking van.
Van de ruim 5.600 leraren in het basisonderwijs die in de periode 2010-2015 een masterdiploma behaalden, blijkt 69% dit te hebben gedaan met financiering via de Lerarenbeurs. Wat de uitkomst betreft, maken we in de beleidstheorie onderscheid tussen bemiddelingsresultaten en de uiteindelijke uitkomst. Ongeveer 80% van hen zegt dat deze verandering het gevolg is van opleidingen gefinancierd met de Lerarenbeurs.
In sommige gevallen leidde de gevolgde opleiding met de Lerarenbeurs en het daarmee behaalde diploma tot een salarisverhoging. Ruim 10% van de leraren zonder Lerarentoeslag bevindt zich in een hogere salarisschaal dan vorig schooljaar, terwijl ruim 20% van de leraren die een opleiding met Lerarentoeslag hebben afgerond in een hogere salarisschaal valt. Zij merken op dat vooral in de bovenbouw van havo/vwo het volgen van een opleiding met de Lerarentoeslag een positief effect heeft op de salarisschaal van de leraar.
2015, p. 40) blijkt dat leraren in met name in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs aangeven een hoger salaris te hebben gekregen sinds de start van de opleiding met de Lerarenbeurs (ongeveer 15%). Ongeveer 70% daarvan geeft vervolgens aan dat dit een direct gevolg is van de opleiding die via de Lerarenbeurs is gefinancierd. Dat betekent dus dat in deze sectoren rond de 10 procent van de leraren dankzij het met de Lerarenbeurs behaalde diploma een salarisverhoging heeft gehad.
Overigens maakte het merendeel van de docenten die subsidie aanvroegen geen afspraken met hun begeleiders over de eventuele consequenties na het voltooien van een cursus. Dit betekent dat het bestaan van de Lerarenbeurs bedoeld is voor master- en bacheloropleidingen, als onderdeel van het bredere geheel.
Conclusie en discussie 5
In het basisonderwijs heeft één op de zes beursaanvragers door het gevolgde onderwijs een andere functie op school gekregen. Leraren die een training hebben gevolgd zijn beter inzetbaar en de kwaliteit van het docententeam wordt verbeterd door het delen van de kennis van docenten die een training hebben gevolgd. De Lerarenbeurs leidt tot meer afgestudeerde masters in het onderwijs, maar de inhoud van de opleiding lijkt veel belangrijker dan de mastertitel, in ieder geval voor het basisonderwijs.
De drie grootste knelpunten die de docenten noemen zijn de tijd die nodig is om te studeren, de moeilijkheid om studies te combineren met de privésituatie en de beperkte tijd die de school uittrekt om een cursus te volgen. Het literatuuronderzoek heeft veel informatie opgeleverd waarmee we ons een beeld kunnen vormen van de effecten van de Lerarenbeurs. Tegelijkertijd geeft het literatuuronderzoek, in termen van de toepasbaarheid van de resultaten voor verdere voortzetting en inrichting van het schema, inzicht in vragen die nog onbeantwoord zijn, maar die wel zeer relevant zijn.
Wat is bijvoorbeeld het potentieel van leraren die bereid zijn gebruik te maken van de regeling? Als we bedenken dat leraren maar één keer aan de regeling mogen deelnemen, leraren minder bereid zijn om een opleiding te volgen naarmate ze ouder worden, en de groep die het meest geïnteresseerd is al gebruik heeft gemaakt van de lerarenbeurs, is het logisch om aan te nemen dat de omvang van de groep die interesse heeft in de regeling in deze vorm zal afnemen. Wat zijn op dit moment de barrières voor deelname aan de Lerarenbeurs voor degenen die (nog) niet hebben deelgenomen?
Is het wellicht de toevoeging van de hogere regeling vanwege de andere samenstelling van het ‘restpotentieel’? Daarom kan een potentiële grenswaarde een groter effect hebben dan op basis van de beschikbare berekeningen van het deadweight loss lijkt. Voor wie is het bestaan van de Lerarenbeurs en het aantal afgestudeerden van de masteropleiding dat doorstroomt of blijft werken in het onderwijs?
Het ultieme doel van de Lerarenbeurs is om goede leraren aan te trekken en te behouden. Is het uitstralingseffect van opgeleide leraren binnen de schoolorganisatie in termen van verbetering van de onderwijskwaliteit te vergroten. Bovenstaande vragen zijn niet in de eerste plaats bedoeld als onderzoeksagenda maar vooral om de reikwijdte van de bestudeerde literatuur en de uitkomsten daarvan aan te geven.
Literatuur 6
De Lerarenbeurs
Momenteel (april 2017) is hiervoor de ‘Subsidieregeling Lerarenbeurs’ van kracht, officieel aangeduid als ‘Regeling van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, d.d. 4 maart 2017, nr. 1074316, waarin regels voor het verlenen van subsidies zijn opgenomen. aan docenten met lesgeven. kwalificaties om essentieel onderwijs te bevorderen". De onderwijsbeurs wordt toegekend voor een geaccrediteerde deficiëntie, bachelor- of masteropleiding en moet per studiejaar worden aangevraagd.
De lerarenbeurs bestaat uit twee subsidies waar een leraar een beroep op kan doen: een subsidie voor studiekosten betaald aan de leraar en een subsidie voor studieverlof betaald door het bevoegd gezag. Moet een bachelordiploma hebben; hij is of was in het jaar voorafgaand aan de aanvraag werkzaam bij een door het Ministerie van OCW gefinancierde onderwijswerkgever; taken uitvoeren die verband houden met lesgeven gedurende een minimaal deel van de werktijd (met uitzondering van enkele speciale onderwijsfuncties) en. Na de deadline voor aanmelding krijgt de docent binnen acht weken bericht of de lerarenbeurs is toegekend.
Een leraar behoudt recht op een beurs als hij tijdens het schooljaar minstens vijftien studiepunten behaalt. De belangrijkste aanpassing in de regeling is dat in 2012 het aantal programma’s waarvoor subsidie kon worden aangevraagd drastisch is teruggebracht. Ecorys is een toonaangevend internationaal onderzoeks- en adviesbureau dat zich richt op de belangrijkste maatschappelijke uitdagingen.
Onze bedrijfsgeschiedenis begon in 1929, toen een aantal Nederlandse zakenlieden van wat nu beter bekend is als de Erasmus Universiteit, het Nederlands Economisch Instituut (NEI) oprichtten. Het doel van dit gerenommeerde instituut was om een brug te slaan tussen het bedrijfsleven en de wereld van economisch onderzoek. Door de jaren heen heeft Ecorys zich verspreid over de wereld met kantoren in Europa, Afrika, het Midden-Oosten en Azië.
Wij werven personeel met verschillende culturele achtergronden en expertises omdat we ervan overtuigd zijn dat mensen met verschillende kenmerken waarde kunnen toevoegen aan ons bedrijf en onze klanten. Ecorys draagt zorg voor het milieu en voert een actief maatschappelijk verantwoord beleid, gericht op meerwaarde voor de maatschappij en de markt. Ecorys beschikt over een ISO14001-certificaat, dat door al onze medewerkers wordt ondersteund.
