artvin çoruh üniversitesi

Erturan Elmas'ın hayatı, edebi kişiliği ve eserlerine genel bir bakış olarak ele aldığımız bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Erturan Elmas'ın hayatına dair bilgilerin yer aldığı bu bölüm yazarın kendisi tarafından oluşturulmuştur.

EDEBÎ KİŞİLİĞİ, HİKÂYECİLİĞİ

Aslında Sait Faik ve Sabahattin Ali'yi Anton Çehov'dan önce tanıyor ve onların tüm eserlerini okuyordu.

OYUN YAZARLIĞI

Konu

Kütahya'da yaşayan Enis Bey ve Hamide Hanım, büyük zorluklarla sahip oldukları kızları Nazlı'yı on beş yaşına gelene kadar büyük bir sevgiyle büyütürler. Kızları Nazlı'nın kendilerinden uzakta başka bir ülkede yeni ve bambaşka bir hayata başladığını ve onları unuttuğunu düşünürler.

Olay Örgüsü

Bu ayrılığa, hasrete ve acıya daha fazla dayanamayan Enis Bey, kalp krizinden ölür.

Anlatıcı ve Bakış Açısı

Kişiler

Nazlı'nın kocası (David/Davut): İngiltere'de doğup büyüdü, parasız yatılı okullarda okuduktan sonra İsviçre'de bir üniversitede akademisyen oldu. Nazlı'nın oğlu (Joseph/Yusuf): Kreşlerde büyüyen ve Nazlı'nın altı aylıkken fotoğrafını gönderdiği bir çocuk.

Mekân

Yazar, "Kayıp Balkon" öyküsünde zamanı soyut olarak değil, bir partide bayram namazı sonrası gündüz saatlerinde yaşanan canlı hayat sahneleriyle anlatıyor. Hikâyede zaman, "Bayram namazından dönüş" sözüyle başlar ve aynı gün Enis Bey'in evin balkonunda oturduğu yere yığılıp yatmasıyla biter.

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Hikayede geriye dönüş tekniğinin yanı sıra kahramanların kendileriyle yüzleşmesini içeren iç monolog tekniği de kullanılıyor: "Yavru kuşumun çocukluğu gözlerimin önünden geçiyor. Sonra başını küçücük ince bir yastığa yan yatıracak, ben de yanına uzanacağım."25 Yukarıdaki alıntılardan da anlaşılabileceği gibi Kayıp Balkon hikâyesinde geriye dönüş, diyalog ve iç monolog teknikleri kullanılmış.

Hikâyenin Ana Fikri

Hikâyedeki Mesajlar

Kızım işe gittiğinde torunumla ilgileniyordum, tıpkı Nazlı'nın bebekliğindeki gibi onu kundaklayıp kucağımda sallayarak uyutuyordum. Hikayede Nazlı'nın okul arkadaşları Zeynep ve Nilay üzerinden de mesajlar verilmektedir.

Konu

Kızını aramayan ama onun gelişini beklemekten de vazgeçmeyen Enis Bey'in hem entelektüel hem de baba figürlerini kendi içinde eşit olarak dağıtamaması, hem eşiyle ilişkisini bozdu hem de evliliğinin sonunu getirdi. hayat. Bay. Dilaver zamanla ortamın değiştiğini ve kirlendiğini anlıyor ve bundan pişmanlık duyuyor ancak pişmanlığın hiçbir şeyi geri getirmeyeceğini biliyor.

Olay Örgüsü

Kişiler

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Hikâyedeki Mesajlar

Konu

Olay Örgüsü

Kişiler

Kayınvalidesi doğum sırasında Nuray'ın yanlarına gelmesini istese de Ertan Bey gururundan dolayı izin vermez. Ertan Bey ve Nuray'ın bebeği: Muazzez Ebe'den dünyaya gelen bu bebek, ikinci adını Mustafa aldı.

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Çocuğunuz varsa köyden kente gitmek bile önemli bir konu haline geliyor."34 Öyküde diyalog tekniği de yer alıyor.

Hikâyenin Ana Fikri

Hikâyede Ertan Bey'in ebe Muazzez ve kayınvalidesine karşı zaman zaman olumsuz tavırlar sergilediği görülmektedir. Ebe Muazzez'in ikiyüzlü olduğunu düşünen Ertan Bey, bu deneyimli ebeye ihtiyaç duyunca fikrini değiştirdi ve onun fedakarlığını görünce; Ebenin şaşı olmadığı sonucuna vardı. Ertan Bey, şehirde yaşadığı için kızının doğumdan önce yanlarına gelmesini isteyen kayınvalidesinin teklifini gururundan dolayı reddetti.

Eşini çok seven ve onu kaybetmek istemeyen Ertan Bey, onu kaybetme korkusuyla karşı karşıya kalınca gururunun ne kadar yersiz olduğunu fark eder.

Konu

Muazzez ebesine yaklaşımdan şu sonucu çıkarmak mümkündür: İnsanları fiziken veya başka yönlerden yargılamak doğru değildir.

Olay Örgüsü

Kişiler

On beş yaşında bir erkek çocuk: Rafi'nin kapısını çalar ve ona ertesi sabah emlakçıya gitmesi gerektiğini söyler.

Zaman

Mekân

Anlatım Teknikleri

Hikâyedeki Mesajlar

Hacı'nın hukuka aykırı olarak yaptırdığı ev ve bu eve girenlere karşı sergilediği tehditkar tavır, yolsuzlukların da insanlığın da 'isimlerle' ve unvanlarla/takma adlarla alakası olmadığını ortaya koyuyor. Rafi'nin otelden sonra bir kafeye giderek kumar oynama kararı, insanın içinde bulunduğu çaresizliğin ve çıkmazın göstergesidir. Birincisi gerçek kumarbazlarla karşılaştığında okul arkadaşlarıyla oynadığı oyunlar nedeniyle kendisini kumar konusunda uzman sanan Rafi'nin deneyimsizliği, ikincisi ise bilinmeyen bir ortamda kumar oynamanın yol açtığı kayıplardır.

Konu

Hikâyede Durmuş Ali'nin iç çatışmaları ve aile üyeleriyle olan iletişimi ya da iletişimsizliği öne çıkıyor. Durmuş Ali, ilkokuldan sonra on bir yıl boyunca parasız yatılı okuduğu için her yıl ailesinden, aile hayatının sıcaklığından uzaklaşmış ve bunun sonucunda aile bireylerinin yerini okul arkadaşları almıştır.

Olay Örgüsü

Kişiler

Hikâyede bu ana karakter dışında; Hikayede dokuz yaşındaki Ayşe ile on beş yaşındaki Necat, Durmuş Ali'nin kardeşleri olarak karşımıza çıkar. Durmuş Ali'nin babası: Az konuşan ve sürekli kaşlarını çatan bu yaşlı adamın, Durmuş Ali'nin doğumunda önemli olmasından başka bir anlamı yoktur. Yatılı Okul Arkadaşları: Durmuş Ali yatılı okuldayken okulda kalan diğer arkadaşları onun ailesi gibi oldu.

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Konu

Olay Örgüsü

Kişiler

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Konu

Olay Örgüsü

Kişiler

Kamil Bey'in zamanın nasıl geçtiğini anlayamadan okuduğu peçete yazılarını yazan kişiler bunlardır. Kâmil Bey, üniversite sınavını geçemediği için uzun boylu, siyah gözlü bu kızı "aptal" olarak nitelendirmiş, onu komşusunun tıp fakültesine kabul edilen kızıyla karşılaştırarak üzmüştü.

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Olmamalı ama…” Hikâyedeki dil ve üslubun Kamil Bey'in ruhsal krizini yansıttığı söylenebilir. Lanet olsun pis bedenime!” gibi cümlelerde örneklendiği gibi Kâmil Bey, alkol alarak unutmaya çalıştığı geçmişiyle hesaplaştığı gibi, kendisiyle de hesaplaşmaya giriyor.

Anlatım Teknikleri

Konu

Olay Örgüsü

"Böcek" ve "yaratık" adını verdiği bu canlılardan, monoton yaşamları nedeniyle nefret, nefret ve şaşkınlık duygusuyla tiksiniyordu.

Kişiler

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Konu

Olay Örgüsü

Bu hırsız, evet bu hırsız en büyük suçu işlemiş, başka bir öğrencinin emeğini gasp etmiş ve öğretmenlerini adeta onu almaya zorlamış."65 Ali Bey, metni çalan öğrenciden odasına gelmesini ister. Ne kadar öfkeli olduğunu kapıyı çarpıp bırakarak gösterdi.”66 Makaleyi çalan Nurcan, Ali Bey'in yanına gider ve suçunu itiraf eder. Öğretmen Ali Bey, öğrenciye karşı tutumunun ne kadar yanlış olduğunu o zaman anlar.

Kişiler

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Hikâyedeki Mesajlar

Hikayenin sonunda öğretmen Ali Bey'in tutumu olumlu yönde değişmeye başladı ve bu durum öğrencilere de yayıldı.

Konu

Olay Örgüsü

Kişiler

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Konu

Olay Örgüsü

Bir babanın sahip olması gereken özellikler; çocuklarına karşı duyarlı olmak, onların dilini konuşmak, onların dünyasına küçük bir pencereden bakmaktır. "Naylon Ayakkabı" hikâyesinde bir babanın çocuğuna karşı davranışı, her şeyi kendi büyük penceresinden gözlemlemesi ve çocuğu anlamaması yanlış bir davranıştır.

Kişiler

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

CADILAR ÂLEMİ

Konu

Olay Örgüsü

Kişiler

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Konu

Olay Örgüsü

Çocukluk anıları arasında; Orhan'la birlikte Ulu Çınar'ın yanında oynadıkları günleri, anneannesi ve dedesinin bu duruma tepkisini, Orhan'la topladıkları zeytinleri bakkala sattıkları günleri hatırlıyor. Hikaye; Süheyla, Necla ve Zerrin'in köye gelmesi ve Zerrin'in ulu çınar ağacıyla birlikte kendi çocukluğuyla yüzleşmesiyle sona erer.

Kişiler

Zerrin Ailesi: Bayramlarda bir araya gelerek şenlik havası yaşadıkları dede ve dede evinin üyeleridir.

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Konu

Olay Örgüsü

Kişiler

Hikayede Meryem Hatun'un zeytin toplama kararlılığı şu cümlelerle anlatılıyor: "Meryem Hatun için zeytin toplamak çocuk oyuncağıydı. Yeşil, mor, küçük, ezik ve ezilmiş zeytinleri tek tek seçip yağ sepetine atar; Kapları boyutlarına göre büyük, orta ve ince olmak üzere üç farklı boyutta üç farklı kutuya koyardı. Kutular dolduğunda zeytinleri üç farklı leğene attı, zeytinlerin üzerine kalın tuz serpti ve ardından leğene kovalarca su döktü.

Meryem Hatun, aile arasındaki ilişkiyi göz önünde bulundurarak kocası Sulu Ziya'yı küçümsemekte ve alaycı sözlerle onu kırmaktadır.

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Konu

Öğrenmenin gerçekleşmesinde etkili olan bir diğer faktör ise çocuğun fiziksel, duygusal ve zihinsel olarak öğrenmeye hazır olmasıdır. Bir davranışın kazanılabilmesi için bu davranışları gerçekleştirebilecek organların ve zihinsel olgunluk düzeyinin yeterli olması, öğrenenin duygusal olarak öğrenmeye hazır hissetmesi gerekmektedir. Öğrenmeye hazır olmayan bir çocuğa bir şeyler öğretmeye çalışmak öğrenmeyi garanti etmeyeceği gibi kaygıya, hayal kırıklığına, başarısızlığa ve değersizliğe neden olacaktır.

Her öğrencinin yaşına ve gelişim özelliklerine uygun şekilde düzenlenmesi ve öğrencilere bireysel farklılıkları dikkate alınarak davranılması gerektiğinin bilincindedir.

Olay Örgüsü

Kişiler

Kirli Fahri: Kirli Fahri hikayede şu şekilde sunulmaktadır: “Önce çocuğun yanaklarının ortasında beliren bozuk para şeklindeki döküntü ve üst kısmındaki hafif kızarıklık dışında tuhaf bir ten rengi vardı. burnu kirli gri bir cilde sahipti. Ercan Öğretmen, Kirli Fahri'yi şöyle anlattı: "Bana her derste 'İllah' dedirten, bazen beni deli eden, moralimi bozan, istifayı düşündüren, 'Mesleğimin zirvesindeyim' diye yemin ettiren Kırlı Fahri. 'Öğretmenlik profesörü oldum' sözü öğrenciler, öğretmenler ve hatta yöneticiler için kafa karıştırıcıdır." şeklinde tanımlıyor..."85. Ercan Bey'in babası vefat ettiğinden evin babası olmuş ve kız kardeşiyle evlenmiştir.

Kirli Fahri'nin babası ve annesi: Kirli Fahri'nin babası ayyaş, annesi ise cahil ve çok kirli bir kadındır.

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Konu

Olay Örgüsü

Kişiler

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Konu

Olay Örgüsü

Kişiler

Çınar, Nehir, Aynur, Ayfer, Okan, Meltem, Haylaz Rıfkı, Tayfun, Zeki, Hakan, Çınar Ağas kone Hatice, Salih Usta, kaffebarens søn Hamdi, Onkel Ali, Pazarcı Kâzım, Damat Mehmet, C Hananday C. . , Yörük Musa, Haydar İsmet og Talip. Sikkerhedsvagten, minibuschaufføren, den kvindelige betjent i banken, Çınar Ağas mor, chefen, arbejderne, Çınar Ağas svigersøn, tjeneren, lederen og passagererne er unavngivne og obskure karakterer. Çınar Ağas børnebørn: Çınar, Nehir, Aynur, Ayfer, Okan, Meltem, Haylaz Rıfkı, Tayfun, Zeki, Hakan.

Banka Memuru (Kör Gudubet): Çınar Ağa'ya emekli maaşını almaya gittiğinde hakaret ve hakaret eden memur.

Zaman

Güvenlik görevlisi: Çınar Ağa maaşını almaya gittiğinde sıra biletini almasına yardımcı olan güvenlik görevlisi temiz ve güler yüzlü bir gençtir.

Mekân

Çınar Ağa'nın evinin yanı sıra maaşını almak için gittiği banka, bankaya gitmek için bindiği minibüs ve adını aldığı devasa çınarın altındaki kahvehane de hikâyedeki diğer mekanlardır.

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

Hikâyedeki Mesajlar

Gelişen teknolojiyle birlikte hayatı kolaylaştıran akıllı telefonlar ve her türlü aksiyon, yeni bir çağın sinyalini veriyor. Çınar Ağa'yı küçümseyen, maaşını sanki kendi cebinden ödüyormuş gibi haksız ve gereksiz gören bu adam, hem insanların kalbini kırıyor hem de yanlış düşüncelerle hem kendisinin hem de Çınar Ağa'nın aklını karıştırıyor. Çınar Ağa, hizmet sektöründe memur iken imalat sektöründe ülke ekonomisine katkıda bulunan ve vefatından sonra da katkıda bulunmaya devam edecek olan bir kişiydi.

Bir kişinin ölümü tüm dünyanın ölümü gibi olduğu gibi, bir ağacın kesilmesi de tüm insanlığa ihanet demektir.

Konu

Anı tarzında yazılan öyküde, aradan geçen uzun yıllara rağmen bu olayın acısının Tuğrul'un hafızasından silinmediği ve Tuğrul'da yarattığı travma dikkat çekiyor.

Olay Örgüsü

Kişiler

Zaman

Mekân

Dil ve Üslup

Anlatım Teknikleri

ŞİİRE BAKIŞ ÖTESİ

Erturan Elmas'ın hayatı genel olarak dört döneme ayrılır: Köyünde geçirdiği çocukluk, yatılı okullarda ergenlik ve gençlik yılları, okullarda ve özel eğitim kurumlarında otuz yıllık öğretmenlik hayatı ve emeklilik dönemi. Konuların ve kahramanların seçildiği toplumsal gruplar az olsa da Elmas'ın öyküleri pek çok önemli ulusal meseleyi ve insani sorunu ele alıyor ve unutulmaz mesajlar veriyor. Bu durumda aklıma şu soru geliyor: "Rafi'nin kumar tercihi mi, yoksa öğrenciye geçimini kumarla kazanmayı düşündüren sistem mi yanlış?" Bu soru cevaplandığında aslında ülkede büyük bir sorun aydınlığa kavuşacak, belki de farklı çözümler bulunacaktır.

Dolayısıyla Erturan Elmas'ın hikâyelerinde sunduğu somut gerçekler ve sorunlar dikkatle araştırılırsa bireylerin ve toplumun iyileşmesine destek olacak çözümlerin üretilebileceği söylenebilir.