ANEXO IV. Currículo do ciclo formativo de formación profesional básica do título profesional básico en Informática e Comunicacións

(1)

ANEXO IV 1

Currículo do ciclo formativo de formación profesional básica do título profe-2

sional básico en Informática e Comunicacións 3

1. Identificación do título. 4

O título profesional básico en Informática e Comunicacións queda identificado

5

polos seguintes elementos:

6

– Denominación: Informática e Comunicacións.

7

– Nivel: formación profesional básica.

8

– Duración: 2.000 horas.

9

– Familia profesional: Informática e Comunicacións.

10

– Referente europeo: CINE-3.5.3 (Clasificación Internacional Normalizada da

11

Educación).

12

2. Perfil profesional. 13

2.1. Competencia xeral do título.

14

A competencia xeral deste título consiste en realizar operacións auxiliares de

15

montaxe e mantemento de sistemas microinformáticos, periféricos e redes de

co-16

municación de datos, así como de equipamentos eléctricos e electrónicos,

operan-17

do coa calidade indicada e actuando en condicións de seguridade e de protección

18

ambiental, con responsabilidade e iniciativa persoal e comunicándose oralmente e

19

por escrito en linguas galega e castelá, así como nalgunha lingua estranxeira.

20

2.2. Competencias do título.

21

As competencias profesionais, persoais e sociais, e as competencias para a

22

aprendizaxe permanente deste título son as que se relacionan:

23

a) Reunir os materiais para acometer a montaxe e/ou mantemento en sistemas

24

microinformáticos e redes de transmisión de datos.

25

b) Realizar operacións auxiliares de montaxe de sistemas microinformáticos e

26

dispositivos auxiliares en condicións de calidade.

27

c) Realizar operacións auxiliares de mantemento e reparación de sistemas

mi-28

croinformáticos, garantindo o seu funcionamento.

29

d) Realizar as operacións para o almacenamento e o transporte de sistemas,

pe-30

riféricos e consumibles, seguindo criterios de seguridade e catalogación.

31

e) Realizar comprobacións rutineiras de verificación na montaxe e no

mante-32

mento de sistemas e/ou instalacións.

33

f) Montar canalizacións para cableamento de datos en condicións de calidade e

(2)

g) Tender o cableamento de redes de datos aplicando as técnicas e os

proce-1

dementos normalizados.

2

h) Manexar as ferramentas do contorno de usuario proporcionadas polo sistema

3

operativo e os dispositivos de almacenamento de información.

4

i) Manexar aplicacións ofimáticas de procesador de textos para realizar

docu-5

mentos sinxelos.

6

j) Resolver problemas predicibles relacionados cos ámbitos físico, social, persoal

7

e produtivo, utilizando o razoamento científico e os elementos proporcionados

po-8

las ciencias aplicadas e sociais.

9

k) Actuar de xeito saudable en contextos cotiáns que favorezan o

desenvolve-10

mento persoal e social, analizando hábitos e influencias positivas para a saúde

11

humana.

12

l) Valorar actuacións encamiñadas á conservación ambiental, diferenciando as

13

consecuencias das actividades cotiás que poidan afectar o equilibrio do ambiente.

14

m) Obter e comunicar información destinada á autoaprendizaxe e ao seu uso en

15

distintos contextos do seu ambiente persoal, social ou profesional mediante

recur-16

sos ao seu alcance e os propios das tecnoloxías da información e da

comunica-17

ción.

18

n) Actuar con respecto e sensibilidade cara á diversidade cultural, o patrimonio

19

histórico-artístico e as manifestacións culturais e artísticas, apreciando o seu uso

20

como fonte de enriquecemento persoal e social.

21

ñ) Comunicarse con claridade, precisión e fluidez en contextos sociais ou

profe-22

sionais e por diferentes medios, canles e soportes ao seu alcance, utilizando e

23

adecuando recursos lingüísticos orais e escritos propios das linguas galega e

cas-24

telá.

25

o) Comunicarse en situacións habituais de carácter laboral, persoal e social,

uti-26

lizando recursos lingüísticos básicos en lingua estranxeira.

27

p) Realizar explicacións sinxelas sobre acontecementos e fenómenos

caracterís-28

ticos das sociedades contemporáneas a partir de información histórica e xeográfica

29

ao seu dispor.

30

q) Adaptarse ás novas situacións laborais orixinadas por cambios tecnolóxicos e

31

organizativos na súa actividade laboral, utilizando as ofertas formativas ao seu

al-32

cance e localizando os recursos mediante as tecnoloxías da información e da

co-33

municación.

34

r) Cumprir as tarefas propias do seu nivel con autonomía e responsabilidade,

35

empregando criterios de calidade e eficiencia no traballo asignado e efectuándoo

36

de forma individual ou como membro dun equipo.

37

s) Comunicarse eficazmente, respectando a autonomía e a competencia das

38

persoas que interveñen no seu ámbito de traballo, contribuíndo á calidade do

tra-39

ballo realizado.

40

t) Asumir e cumprir as medidas de prevención de riscos e seguridade laboral na

41

realización das actividades laborais, evitando danos persoais, laborais e

(3)

tais.

1

u) Cumprir as normas de calidade e de accesibilidade e deseño universais que

2

afectan a súa actividade profesional.

3

v) Actuar con espírito emprendedor, iniciativa persoal e responsabilidade na

4

elección dos procedementos da súa actividade profesional.

5

w) Exercer os dereitos e cumprir as obrigas derivadas da súa actividade

profe-6

sional, de acordo co establecido na lexislación vixente, participando activamente

7

na vida económica, social e cultural.

8

2.3. Relación de cualificacións e unidades de competencia do Catálogo Nacional

9

de Cualificacións Profesionais incluídas no título. 10

2.3.1. Cualificacións profesionais completas:

11

a) Operacións auxiliares de montaxe e mantemento de sistemas

microinformáti-12

cos, IFC361_1 (Real decreto 1701/2007, do 14 de decembro), que abrangue as

13

seguintes unidades de competencia:

14

– UC1207_1: realizar operacións auxiliares de montaxe de equipamentos

mi-15

croinformáticos.

16

– UC1208_1: realizar operacións auxiliares de mantemento de sistemas

mi-17

croinformáticos.

18

– UC1209_1: realizar operacións auxiliares con tecnoloxías da información e da

19

comunicación.

20

b) Operacións auxiliares de montaxe e mantemento de equipamentos eléctricos

21

e electrónicos, ELE481_1 (Real decreto 144/2011, do 4 de febreiro), que abrangue

22

as seguintes unidades de competencia:

23

– UC1559_1: realizar operacións de ensamblaxe na montaxe de equipamentos

24

eléctricos e electrónicos.

25

– UC1560_1: realizar operacións de conexión na montaxe de equipamentos

26

27

– UC1561_1: realizar operacións auxiliares no mantemento de equipamentos

28

29

2.4. Contorno profesional.

30

2.4.1. Estas persoas exercen a súa actividade por conta allea en empresas

de-31

dicadas á comercialización, a montaxe, o mantemento e a reparación de sistemas

32

microinformáticos e de equipamentos eléctricos ou electrónicos, así como en

em-33

presas que utilicen sistemas informáticos, para a súa xestión.

34

2.4.2. As ocupacións e os postos de traballo máis salientables son os seguintes:

35

– Axudante de montador/ora de antenas receptoras de televisión e satélite.

36

– Axudante de instalador/ora e reparador/ora de equipamentos telefónicos e

te-37

legráficos.

38

(4)

– Axudante de instalador/ora e reparador/ora de instalacións telefónicas.

1

– Axudante de montador/ora de sistemas microinformáticos.

2

– Axudante de mantemento de sistemas informáticos.

3

– Axudante de instalador/ora de sistemas informáticos.

4

– Axudante de instalador/ora de sistemas para transmisión de datos.

5

– Operador/ora de ensamblaxe de equipamentos eléctricos e electrónicos.

6

– Auxiliar de mantemento de equipamentos eléctricos e electrónicos.

7

– Probador/ora axustador/ora de placas e equipamentos eléctricos e

electróni-8

cos.

9

– Montador/ora de compoñentes en placas de circuíto impreso.

10

2.5. Prospectiva do sector ou dos sectores relacionados co título.

11

a) O perfil profesional dentro do sector servizos, evoluciona cara a un persoal

12

técnico moi especializado na solución dos problemas comúns en sistemas

microin-13

formáticos e redes locais, en pequenos contornos, onde esta figura pode actuar

14

como axudante.

15

b) A evolución tecnolóxica tende a sistemas cada vez máis económicos, o que,

16

unido ao abaratamento do acceso a internet, orixina que os sistemas informáticos

17

sexan considerados como un recurso máis no fogar, e a asistencia técnica tende a

18

realizarse no propio domicilio.

19

c) A teleoperación, a asistencia técnica remota e en liña e os telecentros

configú-20

ranse como un elemento imprescindible na resposta á demanda de asistencia

téc-21

nica.

22

d) As tarefas de montaxe e mantemento terán que se adaptar á normativa sobre

23

os tratamentos e a xestión de residuos e axentes contaminantes.

24

e) A presenza activa de empresas en internet está a facer que aumente

progre-25

sivamente o número de transaccións realizadas por este medio, o que fai que este

26

perfil sexa cada vez máis demandado para colaborar na instalación e no

mante-27

mento de servizos sobre a rede.

28

f) Debido aos rápidos avances e cambios tecnolóxicos do sector, demándanse

29

profesionais con actitudes favorables á autoformación.

30

3. Ensinanzas do ciclo formativo. 31

3.1. Obxectivos xerais do título.

32

Os obxectivos xerais deste ciclo formativo son os seguintes:

33

a) Identificar e organizar os compoñentes físicos e lóxicos que conforman un

sis-34

tema microinformático e/ou unha rede de transmisión de datos, clasificándoos de

35

acordo coa súa función, para os reunir segundo a súa finalidade.

36

b) Ensamblar e conectar compoñentes e periféricos utilizando as ferramentas

37

adecuadas, aplicando procedementos e normas, para montar sistemas

(5)

máticos e redes.

1

c) Aplicar técnicas de localización de avarías sinxelas nos sistemas e nos

equi-2

pamentos informáticos seguindo pautas establecidas, para manter sistemas

mi-3

croinformáticos e redes locais.

4

d) Substituír e axustar compoñentes físicos e lóxicos para manter sistemas

mi-5

croinformáticos e redes locais.

6

e) Interpretar e aplicar as instrucións de catálogos de fabricantes de

equipamen-7

tos e sistemas, para transportar e almacenar elementos e equipamentos de

siste-8

mas informáticos e redes.

9

f) Identificar e aplicar técnicas de verificación na montaxe e no mantemento

se-10

guindo pautas establecidas, para realizar comprobacións rutineiras.

11

g) Situar e fixar canalizacións e demais elementos dunha rede local con cables,

12

sen fíos ou mixta, aplicando procedementos de montaxe e protocolos de calidade e

13

seguridade, para instalar e configurar redes locais.

14

h) Aplicar técnicas de preparación, conformación e guía de cables, preparando

15

os espazos e manexando equipamentos e ferramentas, para tender o cableamento

16

en redes de datos.

17

i) Recoñecer e manexar as ferramentas do sistema operativo e dos periféricos,

18

para realizar configuracións e resolver problemas, de acordo coas instrucións de

19

fábrica.

20

j) Elaborar e modificar informes sinxelos e fichas de traballo, para manexar

apli-21

cacións ofimáticas de procesadores de texto.

22

k) Comprender os fenómenos que acontecen no ámbito natural mediante o

co-23

ñecemento científico como un saber integrado, así como coñecer e aplicar os

mé-24

todos para identificar e resolver problemas básicos nos campos do coñecemento e

25

da experiencia.

26

l) Desenvolver habilidades para formular, interpretar e resolver problemas, e

27

aplicar o razoamento de cálculo matemático para se desenvolver na sociedade e

28

no ámbito laboral, e para xestionar os seus recursos económicos.

29

m) Identificar e comprender os aspectos básicos de funcionamento do corpo

30

humano e pólos en relación coa saúde individual e colectiva, e valorar a hixiene e a

31

saúde, para permitir o desenvolvemento e o afianzamento de hábitos saudables de

32

vida en función do contorno.

33

n) Desenvolver hábitos e valores acordes coa conservación e a sustentabilidade

34

do patrimonio natural, comprendendo a interacción entre os seres vivos e o medio

35

natural, para valorar as consecuencias que se derivan da acción humana sobre o

36

equilibrio ambiental.

37

ñ) Desenvolver as destrezas básicas das fontes de información utilizando con

38

sentido crítico as tecnoloxías da información e da comunicación, para obter e

co-39

municar información nos contornos persoal, social ou profesional.

40

o) Recoñecer características básicas de producións culturais e artísticas,

(6)

sensibilidade cara á diversidade cultural, o patrimonio histórico-artístico e as

mani-1

festacións culturais e artísticas.

2

p) Desenvolver e afianzar habilidades e destrezas lingüísticas, e alcanzar o nivel

3

requirido de precisión, claridade e fluidez, utilizando os coñecementos sobre as

4

linguas galega e castelá, para se comunicar no seu contexto social, na súa vida

5

cotiá e na actividade laboral.

6

q) Desenvolver habilidades lingüísticas básicas en lingua estranxeira para se

7

comunicar de xeito oral e escrito en situacións habituais e predicibles da vida cotiá

8

e profesional.

9

r) Recoñecer causas e trazos propios de fenómenos e acontecementos

contem-10

poráneos, a súa evolución histórica e a súa distribución xeográfica, para explicar

11

as características propias das sociedades contemporáneas.

12

s) Desenvolver valores e hábitos de comportamento baseados en principios

de-13

mocráticos, aplicándoos nas súas relacións sociais habituais e na resolución

pací-14

fica dos conflitos.

15

t) Comparar e seleccionar recursos e ofertas formativas existentes para a

apren-16

dizaxe ao longo da vida, para se adaptar ás novas situacións laborais e persoais.

17

u) Desenvolver a iniciativa, a creatividade e o espírito emprendedor, así como a

18

confianza en si mesmo/a, a participación e o espírito crítico, para resolver

situa-19

cións e incidencias da actividade profesional ou de índole persoal.

20

v) Desenvolver traballos en equipo asumindo os deberes, cooperando coas

de-21

mais persoas con tolerancia e respecto, para a realización eficaz das tarefas e

co-22

mo medio de desenvolvemento persoal.

23

w) Utilizar as tecnoloxías da información e da comunicación para se informar, se

24

comunicar, aprender e facilitar as tarefas laborais.

25

x) Relacionar os riscos laborais e ambientais coa actividade laboral, co propósito

26

de utilizar as medidas preventivas correspondentes para a protección persoal,

evi-27

tando danos ambientais e ás demais persoas.

28

y) Desenvolver as técnicas da súa actividade profesional asegurando a eficacia

29

e a calidade no seu traballo, e propor, se procede, melloras nas actividades de

tra-30

ballo.

31

z) Recoñecer os dereitos e deberes como axente activo na sociedade, tendo en

32

conta o marco legal que regula as condicións sociais e laborais, para participar na

33

cidadanía democrática.

34

3.2. Módulos profesionais.

35

Os módulos deste ciclo formativo son os que se relacionan:

36

– MP3009. Ciencias aplicadas I.

37

– MP3011. Comunicación e sociedade I.

38

– MP3012. Comunicación e sociedade II.

39

– MP3015. Equipamentos eléctricos e electrónicos.

(7)

– MP3016. Instalación e mantemento de redes para transmisión de datos.

1

– MP3019. Ciencias aplicadas II.

2

– MP3029. Montaxe e mantemento de sistemas e compoñentes informáticos.

3

– MP3030. Operacións auxiliares para a configuración e a explotación.

4

– MP3032. Formación en centros de traballo.

5

(8)

4. Desenvolvemento de módulos

1

4.1 Módulo profesional: Ciencias aplicadas I

2

 Código: MP3009.

3

 Duración: 175 horas.

4

4.1.1 Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación

5

 RA1. Resolve problemas matemáticos en situacións cotiás, utilizando os elementos

bá-6

sicos da linguaxe matemática e as súas operacións. 7

– CA1.1. Identificáronse os tipos de números e utilizáronse para interpretar

adecua-8

damente a información cuantitativa. 9

– CA1.2. Realizáronse cálculos con eficacia mediante cálculo mental ou mediante

al-10

goritmos de lapis e calculadora (física ou informática). 11

– CA1.3. Utilizáronse as TIC como medio de procura de información.

12

– CA1.4. Operouse con potencias de expoñente natural e enteiro aplicando as

propie-13

dades. 14

– CA1.5. Utilizouse a notación científica para representar números moi grandes ou

15

moi pequenos e operar con eles. 16

– CA1.6. Representáronse os números reais sobre a recta numérica.

17

– CA1.7. Caracterizouse a proporción como expresión matemática.

18

– CA1.8. Comparáronse magnitudes establecendo o seu tipo de proporcionalidade.

19

– CA1.9. Utilizouse a regra de tres para resolver problemas nos que interveñen

magni-20

tudes directamente e inversamente proporcionais. 21

– CA1.10. Aplicouse o xuro simple e composto en actividades cotiás.

22

 RA2. Recoñece as instalacións e o material de laboratorio e valóraos como recursos

ne-23

cesarios para a realización das actividades prácticas. 24

– CA2.1. Identificáronse as técnicas experimentais que se vaian realizar.

25

– CA2.2. Manipuláronse adecuadamente os materiais instrumentais do laboratorio.

26

– CA2.3. Tivéronse en conta as condicións de hixiene e seguridade para as técnicas

27

experimentais que se vaian realizar. 28

 RA3. Identifica propiedades fundamentais da materia nas formas en que se presenta na

29

natureza, manexando as súas magnitudes físicas e as súas unidades fundamentais en 30

unidades de sistema métrico decimal. 31

– CA3.1. Describíronse as propiedades da materia.

32

– CA3.2. Practicáronse os cambios de unidades de lonxitude, masa e capacidade.

33

– CA3.3. Identificouse a equivalencia entre unidades de volume e capacidade.

34

– CA3.4. Efectuáronse medidas en situacións reais utilizando as unidades do sistema

35

métrico decimal e utilizando a notación científica. 36

– CA3.5. Identificouse a denominación dos cambios de estado da materia.

37

– CA3.6. identificáronse, con exemplos sinxelos, diferentes sistemas materiais

homo-38

xéneos e heteroxéneos. 39

(9)

– CA3.7. Identificáronse os estados de agregación nos que se presenta a materia e uti-1

lizáronse modelos cinéticos para explicar os cambios de estado. 2

– CA3.8. Identificáronse sistemas materiais en relación co seu estado na natureza.

3

– CA3.9. Recoñecéronse os estados de agregación dunha substancia dada a súa

tempe-4

ratura de fusión e de ebulición. 5

– CA3.10. Establecéronse diferenzas entre ebulición e evaporación utilizando

exem-6

plos sinxelos. 7

 RA4. Utiliza o método máis adecuado para a separación de compoñentes de mesturas

8

sinxelas en relación co proceso físico ou químico en que se basea. 9

– CA4.1. Identificouse e describiuse o que se considera substancia pura e mestura.

10

– CA4.2. Establecéronse as diferenzas fundamentais entre mesturas e compostos.

11

– CA4.3. Discrimináronse os procesos físicos e químicos.

12

– CA4.4. Seleccionáronse, dunha listaxe de substancias, as mesturas, os compostos e

13

os elementos químicos. 14

– CA4.5. Aplicáronse de xeito práctico diferentes separacións de mesturas por

méto-15

dos sinxelos. 16

– CA4.6. Describíronse as características xerais básicas de materiais en relación coas

17

profesións, utilizando as TIC. 18

– CA4.7. Traballouse en equipo na realización de tarefas.

19

 RA5. Recoñece como a enerxía está presente nos procesos naturais, describindo

fenó-20

menos simples da vida real. 21

– CA5.1. Identificáronse situacións da vida cotiá nas que se pon de manifesto a

inter-22

vención da enerxía. 23

– CA5.2. Recoñecéronse diversas fontes de enerxía.

24

– CA5.3. Establecéronse grupos de fontes de enerxía renovable e non renovable.

25

– CA5.4. Amosáronse as vantaxes e os inconvenientes (obtención, transporte e

utiliza-26

ción) das fontes de enerxía renovables e non renovables, utilizando as TIC. 27

– CA5.5. Aplicáronse cambios de unidades de enerxía.

28

– CA5.6. Amosouse, en diferentes sistemas, a conservación da enerxía.

29

– CA5.7. Describíronse procesos relacionados co mantemento do organismo e da vida

30

nos que se aprecia claramente o papel da enerxía. 31

 RA6. Localiza as estruturas anatómicas básicas discriminando os sistemas ou os

apare-32

llos aos que pertencen e asociándoos ás funcións que producen no organismo. 33

– CA6.1. Identificáronse e describíronse os órganos que configuran o corpo humano, e

34

asociáronse ao sistema ou ao aparello correspondente. 35

– CA6.2. Relacionouse cada órgano, sistema e aparello á súa función, e indicáronse as

36

súas asociacións. 37

– CA6.3. Describiuse a fisioloxía do proceso de nutrición e identificouse a función das

38

estruturas anatómicas dos aparellos dixestivo, circulatorio, respiratorio e excretor. 39

– CA6.4. Describiuse a fisioloxía do proceso de reprodución e identificouse a función

40

das estruturas anatómicas do aparello reprodutor. 41

– CA6.5. Detallouse como funciona o proceso de relación e identificouse a función

42

das estruturas anatómicas dos sistemas nervioso e endócrino. 43

– CA6.6. Utilizáronse ferramentas informáticas para describir adecuadamente

(10)

 RA7. Diferencia a saúde da doenza, relacionando os hábitos de vida coas doenzas máis 1

frecuentes e recoñecendo os principios básicos de defensa contra elas. 2

– CA7.1. Identificáronse situacións de saúde e de doenza para as persoas.

3

– CA7.2. Describíronse os mecanismos encargados da defensa do organismo.

4

– CA7.3. Identificáronse e clasificáronse as doenzas infecciosas e non infecciosas

5

máis comúns na poboación, e recoñecéronse as súas causas, a súa prevención e os 6

seus tratamentos. 7

– CA7.4. Relacionáronse os axentes que causan as doenzas infecciosas habituais co

8

contaxio producido. 9

– CA7.5. Describiuse a acción das vacinas, dos antibióticos e doutras achegas da

cien-10

cia médica para o tratamento e a prevención de doenzas infecciosas. 11

– CA7.6. Recoñeceuse o papel das campañas de vacinación na prevención de doenzas

12

infecciosas. 13

– CA7.7. Describiuse o tipo de doazóns e os problemas que se producen nos

trans-14

plantes. 15

– CA7.8. Recoñecéronse situacións de risco para a saúde relacionadas co contorno

16

profesional máis próximo. 17

– CA7.9. Deseñáronse pautas de hábitos saudables relacionados con situacións cotiás.

18

 RA8. Elabora menús e dietas equilibradas sinxelas diferenciando os nutrientes que

con-19

teñen e adaptándoos aos parámetros corporais e a situacións diversas. 20

– CA8.1. Discriminouse entre o proceso de nutrición e o de alimentación.

21

– CA8.2. Diferenciáronse os nutrientes necesarios para o mantemento da saúde.

22

– CA8.3. Recoñeceuse a importancia dunha boa alimentación e do exercicio físico no

23

coidado do corpo humano. 24

– CA8.4. Relacionáronse as dietas coa saúde, diferenciando entre as necesarias para o

25

mantemento da saúde e as que poden conducir a unha mingua desta. 26

– CA8.5. Realizouse o cálculo sobre balances calóricos en situacións habituais do

con-27

torno. 28

– CA8.6. Calculouse o metabolismo basal e os seus resultados, e representouse nun

29

diagrama establecendo comparacións e conclusións. 30

– CA8.7. Elaboráronse menús para situacións concretas, investigando na rede as

pro-31

piedades dos alimentos. 32

 RA9. Resolve situacións cotiás, utilizando expresións alxébricas sinxelas e aplicando 33

os métodos de resolución máis axeitados. 34

– CA9.1. Concretáronse propiedades ou relacións de situacións sinxelas mediante

ex-35

presións alxébricas. 36

– CA9.2. Simplificáronse expresións alxébricas sinxelas utilizando métodos de

desen-37

volvemento e factorización. 38

– CA9.3. Resolvéronse problemas da vida cotiá en que cumpra a formulación e a

reso-39

lución de ecuacións de primeiro grao. 40

– CA9.4. Resolvéronse problemas sinxelos utilizando métodos gráficos e as TIC.

(11)

4.1.2 Contidos básicos

1

BC1. Resolución de problemas mediante operacións básicas

2

 Recoñecemento e diferenciación dos tipos de números. Representación na recta real.

3

 Utilización da xerarquía das operacións.

4

 Interpretación e utilización dos números reais e das operacións en diferentes contextos.

5

 Notación científica. Representación e operacións de suma, resta, multiplicación e

divi-6

sión. 7

 Proporcionalidade directa e inversa. Regra de tres. Comparación de magnitudes.

8

 As porcentaxes na economía.

9

 Técnicas de procura de información coas tecnoloxías da información e da comunica-10

ción. 11

BC2. Recoñecemento de materiais e instalacións de laboratorio

12

 Normas xerais de traballo no laboratorio.

13

 Normas de seguridade e hixiene no laboratorio.

14

 Materiais de laboratorio: tipos e utilidade. 15

 Técnicas experimentais. Manexo da instrumentación do laboratorio na realización de 16

actividades prácticas. 17

BC3. Identificación das formas da materia

18

 Unidades de lonxitude, capacidade e masa no sistema métrico decimal: cálculos,

equi-19

valencias e medidas. Uso da notación científica. 20

 Materia: propiedades.

21

 Clasificación da materia segundo o seu estado de agregación e composición.

22

 Estados de agregación: sólido, líquido e gasoso. Temperatura de fusión e de ebulición.

23

 Sistemas materiais homoxéneos e heteroxéneos. Estados de agregación dos materiais na

24

natureza. 25

 Natureza corpuscular da materia. Cambios de estado e modelos cinéticos.

26

BC4. Separación de mesturas e substancias

27

 Substancias puras e mesturas: identificación, descrición e diferenciación. 28

 Substancias puras: elementos e compostos. Táboa periódica.

29

 Técnicas básicas de separación de mesturas no laboratorio. Procesos físicos e químicos

30

que interveñen. 31

 Características básicas dos materiais relacionados co perfil profesional. 32

 Traballo en equipo: repartición de tarefas, normas, orde e elaboración de informes.

(12)

BC5. Recoñecemento da enerxía nos procesos naturais

1

 Manifestacións da enerxía na natureza: fontes de enerxía e procesos en que esta

inter-2

vén. 3

 Fontes de enerxía renovable e non renovable: identificación. Vantaxes e inconvenientes

4

de cada unha. 5

 A enerxía na vida cotiá: identificación de situacións próximas.

6

 Formas de enerxía e a súa transformación. Lei de conservación da enerxía.

7

 Enerxía, calor e temperatura. Unidades máis habituais do Sistema Internacional.

8

BC6. Localización de estruturas anatómicas básicas

9

 Niveis de organización da materia viva. Órganos, aparellos e sistemas. Relacións entre

10

eles e as súas funcións. 11

 Fisioloxía do proceso de nutrición: aparellos dixestivo, circulatorio, respiratorio e ex-12

cretor. 13

 Fisioloxía do proceso de relación: sistemas nervioso e endócrino.

14

 Fisioloxía do proceso de reprodución: aparello reprodutor e desenvolvemento

embrio-15

nario. 16

BC7. Diferenciación entre saúde e doenza

17

 Saúde e doenza: concepto e diferenciación.

18

 Tipos de doenzas: infecciosas e non infecciosas; doenzas de transmisión sexual. Cau-19

sas, prevención e tratamentos. 20

 Mecanismos encargados da defensa do organismo. Sistema inmunitario.

21

 Hixiene e prevención de doenzas. Tratamento fronte ás doenzas infecciosas. Vacinas.

22

 Transplantes e doazóns.

23

 Saúde mental: prevención de drogodependencias e de trastornos alimentarios.

24

 Hábitos de vida saudables relacionados coas doenzas máis frecuentes e con situacións

25

cotiás. 26

BC8. Elaboración de menús e de dietas

27

 Alimentos e nutrientes: diferenciación. Recoñecemento de nutrientes presentes nos

28

alimentos. 29

 Alimentación e saúde. Hábitos saudables relacionados coa alimentación.

30

 Concepto e elaboración de dietas. Tipos de dietas. Elaboración de menús.

31

 Hábitos saudables relacionados coa alimentación. Importancia dunha boa alimentación

32

e do exercicio físico. 33

BC9. Resolución de ecuacións sinxelas

34

 Progresións aritméticas e xeométricas.

35

 Tradución de situacións da linguaxe verbal á alxébrica.

(13)

 Transformación de expresións alxébricas. Operacións alxébricas de suma, diferenza, 1

multiplicación e factor común. 2

 Desenvolvemento e factorización de expresións alxébricas. Identidades notables.

3

 Resolución de ecuacións de primeiro grao cunha incógnita.

4

 Aplicación de métodos gráficos de resolución de problemas.

5

4.1.3 Orientacións pedagóxicas

6

Este módulo contribúe a alcanzar as competencias para a aprendizaxe permanente e contén 7

a formación para que o alumnado sexa consciente tanto da súa propia persoa como do me-8

dio que o rodea. 9

Os contidos deste módulo contribúen a afianzar e aplicar hábitos saudables en todos os 10

aspectos da vida cotiá. 11

Así mesmo, utilizan a linguaxe operacional das matemáticas na resolución de proble-12

mas de índole diversa, aplicados a calquera situación, tanto na vida cotiá como na vida la-13

boral. 14

A estratexia de aprendizaxe para o ensino deste módulo, que integra ciencias como as 15

matemáticas, a química, a bioloxía e a xeoloxía, enfócase aos conceptos principais e aos 16

principios das ciencias, involucrando o alumnado na resolución de problemas sinxelos e 17

na realización doutras tarefas significativas, e permítelle traballar de xeito autónomo para 18

construír a súa propia aprendizaxe e culminar en resultados reais xerados por el mesmo. 19

A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos k), l), m), n) e ñ) do ciclo 20

formativo e as competencias j), k), l) e m). Ademais, relaciónase cos obxectivos t), u), v), 21

w), x), y) e z), e coas competencias q), r), s), t), u), v) e w), que se incluirán neste módulo 22

profesional de xeito coordinado co resto de módulos profesionais. 23

As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar as 24

competencias do módulo han versar sobre: 25

– Utilización dos números e das súas operacións para resolver problemas.

26

– Recoñecemento das formas da materia.

27

– Recoñecemento e uso de material de laboratorio básico.

28

– Identificación e localización das estruturas anatómicas. 29

– Realización de exercicios de expresión oral, aplicando as normas básicas de atención

30

ao público. 31

– Importancia da alimentación para unha vida saudable.

32

– Resolución de problemas, tanto no ámbito científico como no cotián.

33 34

(14)

4.2 Módulo profesional: Comunicación e sociedade I

1  Código: MP3011. 2  Duración: 206 horas. 3

4.2.1 Unidade formativa 1: Comunicación en linguas galega e castelá I

4

 Código: MP3011_13.

5

6

4.2.1.1 Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación

7

 RA1. Utiliza estratexias comunicativas para interpretar e comunicar información oral 8

en lingua galega e en lingua castelá, aplicando os principios da escoita activa, estrate-9

xias sinxelas de composición e as normas lingüísticas básicas. 10

– CA1.1. Analizouse a estrutura de textos orais procedentes dos medios de

comunica-11

ción de actualidade e identificáronse as súas características principais. 12

– CA1.2. Aplicáronse as habilidades básicas para realizar unha escoita activa,

identifi-13

cando o sentido global e os contidos específicos dunha mensaxe oral. 14

– CA1.3. Realizouse un bo uso dos elementos de comunicación non verbal nas

argu-15

mentacións e nas exposicións. 16

– CA1.4. Analizáronse os usos e os niveis da lingua, así como as normas lingüísticas,

17

na comprensión e aplicáronse na composición de mensaxes orais, e revisáronse e 18

elimináronse os usos discriminatorios, nomeadamente nas relacións de xénero. 19

– CA1.5. Utilizouse a terminoloxía gramatical axeitada na comprensión das

activida-20

des gramaticais propostas e na súa resolución. 21

 RA2. Utiliza estratexias comunicativas para interpretar e comunicar información escrita

22

en lingua galega e en lingua castelá, aplicando á composición autónoma de textos bre-23

ves seleccionados, estratexias de lectura comprensiva e de análise, síntese e clasifica-24

ción, de xeito estruturado e progresivo. 25

– CA2.1. Valoráronse e analizáronse as características principais dos tipos de textos

26

en relación coa súa idoneidade para o traballo que se desexe realizar e en función da 27

súa finalidade. 28

– CA2.2. Utilizáronse diversas ferramentas de procura na comprensión dun texto

es-29

crito, aplicando estratexias de reinterpretación de contidos. 30

– CA2.3. Aplicáronse sistematicamente estratexias de lectura comprensiva na

interpre-31

tación dos textos, extraendo conclusións para a súa aplicación nas actividades de 32

aprendizaxe e recoñecendo posibles usos discriminatorios desde a perspectiva de 33

xénero. 34

– CA2.4. Resumiuse o contido dun texto escrito, extraendo a idea principal, as

secun-35

darias e o propósito comunicativo, e revisáronse e reformuláronse as conclusións ob-36

tidas. 37

– CA2.5. Analizouse a estrutura de textos escritos de utilización diaria, recoñecendo

38

usos e niveis da lingua, e pautas de elaboración. 39

– CA2.6. Aplicáronse as principais normas gramaticais e ortográficas na redacción de

40

textos, de xeito que o texto final resulte claro e preciso. 41

(15)

– CA2.7. Desenvolvéronse pautas sistemáticas na elaboración de textos escritos que 1

permiten a valoración das aprendizaxes desenvolvidas e a reformulación das necesi-2

dades de aprendizaxe para mellorar a comunicación escrita. 3

– CA2.8. Seguíronse pautas de presentación de traballos escritos tendo en conta o

con-4

tido, o formato e o público destinatario, utilizando un vocabulario adecuado ao con-5

texto. 6

– CA2.9. Resolvéronse actividades de comprensión e análise das estruturas

gramati-7

cais e comprobouse a validez das inferencias realizadas. 8

 RA3. Realiza a lectura de textos literarios representativos da literatura castelá anterio-9

res ao século XIX, xerando criterios estéticos para a construción do gusto persoal. 10

– CA3.1. Contrastáronse as etapas de evolución da literatura en lingua castelá no

perí-11

odo considerado e recoñecéronse as obras máis representativas. 12

– CA3.2. Valorouse a estrutura e o uso da linguaxe na lectura persoal dunha obra

lite-13

raria adecuada ao nivel, situándoa no seu contexto e utilizando instrumentos proto-14

colizados de recollida de información. 15

– CA3.3. Expresáronse opinións persoais razoadas sobre os aspectos máis e menos

16

apreciados dunha obra e sobre a implicación entre o seu contido e as propias expe-17

riencias vitais. 18

– CA3.4. Aplicáronse estratexias para a comprensión de textos literarios, tendo en

19

conta os temas e os motivos básicos. 20

– CA3.5. Presentouse información sobre períodos, autores e obras da literatura en

lin-21

gua castelá a partir de textos literarios. 22

 RA4. Realiza a lectura de textos literarios representativos da literatura en lingua galega 23

anteriores ao século XX, xerando criterios estéticos para a construción do gusto perso-24

al. 25

– CA4.1. Contrastáronse as etapas de evolución da literatura en lingua galega no

perí-26

odo considerado e recoñecéronse as obras máis representativas. 27

– CA4.2. Valorouse a estrutura e o uso da linguaxe na lectura persoal dunha obra

lite-28

raria adecuada ao nivel, situándoa no seu contexto e utilizando instrumentos proto-29

colizados de recollida de información. 30

– CA4.3. Expresáronse opinións persoais razoadas sobre os aspectos máis e menos

31

apreciados dunha obra e sobre a implicación entre o seu contido e as propias expe-32

riencias vitais. 33

– CA4.4. Aplicáronse estratexias para a comprensión de textos literarios, tendo en

34

conta os temas e os motivos básicos. 35

– CA4.5. Presentouse información sobre períodos, autores e obras da literatura en

lin-36

gua galega a partir de textos literarios. 37

 RA5. Coñece a formación da lingua galega e da lingua castelá e as distintas etapas da

38

súa historia social ata o século XIX, así como os fenómenos de contacto de linguas, 39

sendo consciente da necesidade de normalizar a lingua galega no marco do plurilin-40

güismo. 41

– CA5.1. Analizáronse as características de formación da lingua galega e da lingua

42

castelá. 43

– CA5.2. Identificáronse as causas e consecuencias dos feitos máis relevantes da

his-44

toria social da lingua galega e da lingua castelá anterior ao século XX. 45

– CA5.3. Analizáronse os fenómenos de contacto de linguas, atendendo a situacións

(16)

– CA5.4. Valorouse a necesidade de normalizar a lingua galega no marco do plurilin-1

güismo, rexeitando os prexuízos lingüísticos. 2

4.2.1.2 Contidos básicos

3

BC1. Utilización de estratexias de comunicación oral en lingua galega e en lingua castelá

4

 Textos orais. 5

 Aplicación de escoita activa na comprensión de textos orais.

6

 Pautas para evitar a disrupción en situacións de comunicación oral.

7

 Intercambio comunicativo.

8

– Elementos extralingüísticos da comunicación oral.

9

– Usos orais informais e formais da lingua.

10

– Adecuación ao contexto comunicativo.

11

 Aplicación das normas lingüísticas na comunicación oral. Organización da frase:

estru-12

turas gramaticais básicas en lingua galega e en lingua castelá. 13

 Composicións orais.

14

– Exposicións orais sinxelas sobre feitos da actualidade.

15

– Presentacións orais sinxelas. 16

– Uso de medios de apoio: medios audiovisuais e TIC.

17

BC2. Utilización de estratexias de comunicación escrita en lingua galega e en lingua

18

castelá

19

 Tipos de textos. Características de textos de propios da vida cotiá e profesional. 20

 Estratexias de lectura: elementos textuais. 21

 Pautas para a utilización de dicionarios diversos. 22

 Estratexias básicas no proceso de composición escrita.

23

 Presentación de textos escritos en distintos soportes. Aplicación das normas gramaticais

24

e ortográficas en lingua castelá e en lingua galega. 25

 Textos escritos. 26

– Principais conectores textuais en lingua castelá e en lingua galega. 27

– Aspectos básicos das formas verbais nos textos, con especial atención ás perífrases

28

verbais, á concordancia e a coherencia temporal e modal. 29

– Funcións substantiva, adxectiva e adverbial do verbo.

30

– Sintaxe: enunciado, frase e oración; suxeito e predicado; complemento directo,

indi-31

recto, de réxime, circunstancial, axente e atributo. 32

– Estruturas subordinadas: substantivas, adxectivas e adverbiais.

33

BC3. Lectura de textos literarios en lingua castelá anteriores ao século XIX

34

 Pautas para a lectura de fragmentos literarios. 35

 Instrumentos para a recollida de información da lectura dunha obra literaria.

36

 Características estilísticas e temáticas da literatura en lingua castelá a partir da Idade 37

Media e ata o século XVIII. 38

(17)

 Narrativa: temas e estilos recorrentes segundo a época literaria. 1

 Poesía: temas e estilos recorrentes segundo a época literaria. Interpretación. 2

 Teatro: temas e estilos segundo a época literaria. 3

BC4. Lectura de textos literarios en lingua galega anteriores ao século XX

4

 Pautas para a lectura de fragmentos literarios. 5

 Instrumentos para a recollida de información da lectura dunha obra literaria.

6

 Características estilísticas e temáticas da literatura en lingua galega desde a Idade

Me-7

dia e ata o século XIX. 8

 A literatura medieval. 9

 A literatura dos Séculos Escuros.

10

 A literatura do século XIX: etapas e obras máis significativas. 11

BC5. Coñecemento da formación da lingua galega e da lingua castelá e das distintas

12

etapas da súa historia social ata o século XIX, así como os fenómenos de contacto de

13

linguas.

14

 A formación da lingua galega e da lingua castelá.

15

 Características das etapas da historia social da lingua galega e da lingua castelá ata o 16

século XIX. 17

 Análise dos fenómenos de contacto de linguas (bilingüismo, diglosia, conflito

lingüísti-18

co e interferencias). 19

 Adopción de actitudes positivas cara á normalización da lingua galega e coñecemento

20

do proceso. 21

 Valoración do plurilingüismo como expresión da riqueza cultural da humanidade.

22

 Crítica dos prexuízos lingüísticos. 23

4.2.2 Unidade formativa 2: Comunicación en lingua inglesa I

24

25

26

27

 RA1. Utiliza estratexias para interpretar e comunicar información oral en lingua

ingle-28

sa, elaborando presentacións orais de pouca extensión, ben estruturadas, relativas a si-29

tuacións habituais de comunicación cotiá e frecuente de ámbito persoal, público ou pro-30

fesional. 31

– CA1.1. Aplicáronse as estratexias de escoita activa para a comprensión precisa das

32

mensaxes recibidas. 33

– CA1.2. Identificouse a intención comunicativa básica de mensaxes directas ou

reci-34

bidas mediante formatos electrónicos, valorando as situacións de comunicación e as 35

súas implicacións no uso do vocabulario empregado. 36

(18)

– CA1.3. Identificouse o sentido global do texto oral que presenta a información de 1

xeito secuenciado e progresivo en situacións habituais frecuentes e de contido predi-2

cible. 3

– CA1.4. Identificáronse trazos fonéticos e de entoación común e evidente que axuden

4

a entender o sentido xeral da mensaxe. 5

– CA1.5. Realizáronse presentacións orais breves de textos descritivos, narrativos e

6

instrutivos dos ámbitos persoal, público ou profesional, de acordo cun guión sinxelo, 7

aplicando a estrutura de cada tipo de texto e utilizando, de ser o caso, medios infor-8

máticos. 9

– CA1.6. Utilizáronse estruturas gramaticais básicas adaptadas a contextos diferentes

10

(formal, non formal e situacións profesionais), e un repertorio esencial e restrinxido 11

de expresións, frases e palabras de situacións habituais frecuentes e de contido alta-12

mente predicible segundo o propósito comunicativo do texto. 13

– CA1.7. Expresouse con certa claridade, usando unha entoación e unha pronuncia

14

comprensible, aceptándose as pausas e as dúbidas frecuentes. 15

– CA1.8. Amosouse unha actitude reflexiva acerca da información que supoña

calque-16

ra tipo de discriminación. 17

– CA1.9. Identificáronse as normas de relacións sociais básicas e estandarizadas dos

18

países onde se fale a lingua estranxeira. 19

– CA1.10. Identificáronse os costumes ou as actividades cotiás da comunidade onde

20

se fale a lingua estranxeira. 21

 RA2. Participa en conversas en lingua inglesa utilizando unha linguaxe sinxela e clara

22

en situacións habituais frecuentes dos ámbitos persoal ou profesional, activando estra-23

texias de comunicación básicas. 24

– CA2.1. Dialogouse, de xeito dirixido e seguindo un guión ben estruturado,

utilizan-25

do un repertorio memorizado de modelos de oracións e conversas breves e básicas, 26

sobre situacións habituais frecuentes e de contido altamente predicible. 27

– CA2.2. Mantívose a interacción utilizando estratexias de comunicación sinxelas para

28

amosar o interese e a comprensión. 29

– CA2.3. Utilizáronse estratexias básicas de compensación para suplir carencias na

30

lingua estranxeira, como a observación da persoa interlocutora e a procura da súa 31

axuda para facilitar a bidirecionalidade da comunicación. 32

– CA2.4. Utilizáronse estruturas gramaticais básicas e un repertorio esencial e

restrin-33

xido de expresións, frases, palabras e marcadores de discurso lineais, segundo o 34

propósito comunicativo do texto. 35

– CA2.5. Expresouse con certa claridade, utilizando unha entoación e unha pronuncia

36

comprensibles, aceptándose as pausas e as dúbidas frecuentes, nun rexistro formal 37

ou neutro e sempre que as condicións acústicas sexan boas e a mensaxe non estea 38

distorsionada. 39

 RA3. Elabora textos escritos breves e sinxelos en lingua inglesa, en situacións de co-40

municacións habituais e frecuentes dos ámbitos persoal, público ou profesional, desen-41

volvendo estratexias estruturadas de composición, e aplica estratexias de lectura com-42

prensiva. 43

– CA3.1. Leuse o texto de xeito comprensivo, recoñecendo os seus trazos básicos, o

44

seu contido global, e analizouse a súa intención e o seu contexto. 45

– CA3.2. Identificáronse as ideas fundamentais e a intención comunicativa básica do

46

texto. 47

(19)

– CA3.3. Identificáronse estruturas gramaticais básicas e un repertorio limitado de ex-1

presións, frases, palabras e marcadores de discurso lineais, en situacións habituais 2

frecuentes, de contido moi predicible. 3

– CA3.4. Completáronse e reorganizáronse frases e oracións, atendendo ao propósito

4

comunicativo e a normas gramaticais básicas. 5

– CA3.5. Elaboráronse textos breves e adecuados a un propósito comunicativo,

se-6

guindo modelos estruturados. 7

– CA3.6. Utilizouse o léxico esencial axeitado para situacións frecuentes e para o

con-8

texto dos ámbitos persoal ou profesional. 9

– CA3.7. Amosouse interese pola boa presentación dos textos escritos, respectando as

10

normas gramaticais, ortográficas e tipográficas, e seguindo sinxelas pautas de revi-11

sión. 12

– CA3.8. Utilizáronse dicionarios impresos e en liña e correctores ortográficos dos

13

procesadores na composición dos textos. 14

– CA3.9. Amosouse unha actitude reflexiva acerca da información que supoña

calque-15

ra tipo de discriminación. 16

17

BC1. Comprensión e produción de testos orais básicos en lingua inglesa

18

 Ideas principais en chamadas, mensaxes, ordes e indicacións moi claras.

19

 Descrición xeral de persoas, lugares e obxectos dos ámbitos profesional e público.

20

 Narración e explicación sobre situacións habituais e frecuentes do presente, do pasado e

21

do futuro. 22

 Léxico, expresións e frases sinxelas frecuentes para se desenvolver en transaccións e 23

xestións cotiás dos ámbitos persoal ou profesional. 24

 Recursos gramaticais.

25

– Tempos e formas verbais en presente e pasado; verbos principais, modais e

auxilia-26

res. Funcións comunicativas asociadas a situacións habituais e frecuentes. 27

– Elementos lingüísticos fundamentais.

28

– Marcadores do discurso para iniciar, ordenar e finalizar.

29

 Pronuncia de fonemas ou grupos fónicos de carácter básico que presenten maior difi-30

cultade. 31

 Uso de rexistros axeitados nas relacións sociais. 32

 Estratexias fundamentais de comprensión e escoita activa.

33

 Formatos electrónicos máis usuais.

34

BC2. Participación en conversas en lingua inglesa

35

 Estratexias de comprensión e escoita activa para iniciar, manter e rematar a interacción.

36

 Elaboración de mensaxes e textos sinxelos en lingua inglesa.

37

 Comprensión da información global e da idea principal de textos básicos cotiáns, dos

38

ámbitos persoal, público ou profesional. 39

(20)

 Léxico frecuente para se desenvolver en transaccións e xestións cotiás e sinxelas dos 1

ámbitos persoal, público ou profesional. 2

 Composición de textos escritos moi breves, sinxelos e ben estruturados.

3

BC3. Interpretación e elaboración de mensaxes sinxelas escritas en lingua inglesa

4

 Elementos lingüísticos fundamentais atendendo aos tipos de textos, aos contextos e aos

5

propósitos comunicativos tendo en conta un enfoque centrado no uso da lingua e na súa 6

dimensión social. 7

 Propiedades básicas do texto.

8

 Estratexias e técnicas de compresión de lectura. 9

 Estratexias de planificación e de corrección escrita. 10

 Estratexias de expresión e de interacción escrita. 11

 Usos sociais da lingua: información xeral, opinión e valoración.

12

 Funcións comunicativas máis habituais dos ámbitos persoal, público ou profesional en

13

medios escritos. 14

 Coherencia espazo-temporal e cohesión a través do uso de recursos sinxelos para ini-15

ciar, desenvolver ou rematar un texto escrito. 16

 Contidos léxico-semánticos sinxelos e básicos da lingua inglesa.

17

 Tempos e formas verbais. Relacións temporais: anterioridade, posterioridade e

simulta-18

neidade. 19

 Estruturas gramaticais básicas: 20

 A oración simple e a oración composta con and/or/but.

21

 Dicionarios impresos e en liña, e correctores ortográficos. 22

4.2.3 Unidade formativa 3: Sociedade I

23

24

25

26

 RA1. Valora a evolución histórica das sociedades prehistóricas e da Idade Antiga, así

27

como as súas relacións coas paisaxes naturais, analizando os factores e os elementos 28

implicados, e desenvolvendo actitudes e valores de aprecio do patrimonio natural e ar-29

tístico. 30

– CA1.1. Describíronse mediante a análise de fontes gráficas as principais

característi-31

cas dunha paisaxe natural, e recoñecéronse esas características no contorno máis 32

próximo. 33

– CA1.2. Explicáronse a localización, o desprazamento e a adaptación ao medio dos

34

grupos humanos do período da hominización, ata o dominio técnico dos metais por 35

parte das principais culturas que o exemplifican. 36

– CA1.3. Relacionáronse as características dos fitos artísticos máis significativos do 37

período prehistórico coa organización social e co corpo de crenzas, e valoráronse as 38

súas diferenzas coas sociedades actuais. 39

(21)

– CA1.4. Valorouse a persistencia destas sociedades nas actuais, en especial no territo-1

rio galego e peninsular, identificando e comparando as súas principais característi-2

cas. 3

– CA1.5. Discrimináronse as principais características que require a análise das obras

4

arquitectónicas e escultóricas mediante exemplos arquetípicos, diferenciando estilos 5

canónicos. 6

– CA1.6. Xulgouse o impacto das primeiras sociedades humanas na paisaxe natural,

7

analizando as características das cidades antigas e a súa evolución na actualidade no 8

territorio galego e peninsular. 9

– CA1.7. Analizouse a persistencia en Galicia, na Península Ibérica e nos territorios

10

extrapeninsulares españois das sociedades prehistóricas e da Idade Antiga. 11

– CA1.8. Elaboráronse instrumentos sinxelos de recollida de información mediante

es-12

tratexias de composición protocolizadas, utilizando tecnoloxías da información e da 13

comunicación. 14

– CA1.9. Desenvolvéronse comportamentos acordes co desenvolvemento do propio

15

esforzo e o traballo colaborativo. 16

 RA2. Valora a construción do espazo europeo ata as primeiras transformacións

indus-17

triais das sociedades agrarias, analizando as súas características principais, así como a 18

súa persistencia na sociedade actual e no contorno inmediato. 19

– CA2.1. Analizouse a transformación do mundo antigo no medieval, recoñecendo a

20

evolución do espazo europeo, as súas relacións co espazo extraeuropeo e as caracte-21

rísticas máis significativas das sociedades medievais en Galicia e en España. 22

– CA2.2. Valoráronse as características das paisaxes agrarias medievais e a súa

persis-23

tencia nas sociedades actuais galega e española, identificando os seus elementos 24

principais. 25

– CA2.3. Valoráronse as consecuencias da construción dos imperios coloniais en

26

América nas culturas autóctonas e nas europeas. 27

– CA2.4. Analizouse o modelo político e social da monarquía absoluta durante a Idade

28

Moderna nas principais potencias europeas, así como as súas peculiaridades en Gali-29

cia e en España. 30

– CA2.5. Valoráronse os indicadores demográficos básicos das transformacións na

31

poboación europea, española e galega durante o período analizado. 32

– CA2.6. Describíronse as principais características da análise das obras pictóricas a 33

través do estudo de exemplos arquetípicos das escolas e dos estilos que se suceden 34

en Europa, en España e en Galicia desde o Renacemento ata a irrupción das vangar-35

das históricas. 36

– CA2.7. Analizouse a evolución do sector ou dos sectores produtivos propios do

per-37

fil do título, analizando as súas transformacións e os principais fitos de evolución 38

nos seus sistemas organizativos e tecnolóxicos. 39

– CA2.8. Elaboráronse instrumentos sinxelos de recollida de información mediante

es-40

tratexias de composición protocolizadas, utilizando as tecnoloxías da información e 41

da comunicación. 42

– CA2.9. Desenvolvéronse comportamentos acordes co desenvolvemento do propio

43

esforzo e o traballo en equipo. 44

(22)

1

BC1. Valoración das sociedades prehistóricas e antigas e a súa relación co medio

2

natural

3

 Paisaxes naturais: aspectos xerais e locais. 4

 Sociedades prehistóricas.

5

 Nacemento das cidades.

6

– Hábitat urbano e a súa evolución.

7

– Gráficos de representación urbana.

8

– Sociedades urbanas antigas.

9

– Cultura grega: extensión, trazos e fitos principais. 10

– Características esenciais da arte grega. 11

– Cultura romana.

12

– Características esenciais da arte romana. 13

– As sociedades prehistóricas e antigas no territorio galego e peninsular.

14

 Tratamento e elaboración de información para as actividades educativas.

15

– Recursos básicos: guións, esquemas, resumos, etc.

16

– Ferramentas sinxelas de localización cronolóxica.

17

– Vocabulario seleccionado e específico.

18

BC2. Valoración da creación do espazo europeo na Idade Media e na Idade Moderna

19

 Europa medieval.

20

– Persistencia de usos e costumes. Espazo agrario e as súas características. 21

– Contacto con outras culturas.

22

 Europa das monarquías absolutas.

23

– Grandes monarquías europeas: localización e evolución sobre o mapa no contexto

24

europeo. 25

– Monarquía absoluta en España.

26

– Evolución do sector produtivo durante o período.

27

 Colonización de América.

28

 Galicia na época medieval e moderna.

29

 Estudo da poboación.

30

– Evolución demográfica do espazo europeo.

31

– Comentario de gráficas de poboación: pautas e instrumentos básicos.

32

 Evolución da arte europea, española e galega das épocas medieval e moderna. Pautas 33

básicas para o comentario de obras pictóricas. 34

 Tratamento e elaboración de información para as actividades educativas.

35

– Recursos básicos: resumos, fichas temáticas, biografías, follas de cálculo ou

simila-36

res, etc. 37

– Vocabulario específico.

(23)

4.2.4 Orientacións pedagóxicas

1

Este módulo contribúe a alcanzar as competencias para a aprendizaxe permanente e contén 2

a formación para que o alumnado sexa quen de recoñecer as características básicas dos fe-3

nómenos relacionados coa actividade humana e mellorar as súas habilidades comunicati-4

vas. 5

A estratexia de aprendizaxe para o ensino deste módulo, que integra coñecementos bá-6

sicos relativos a ciencias sociais, lingua galega e literatura, lingua castelá e literatura, e 7

lingua inglesa, estará enfocada ao uso de ferramentas básicas da análise textual, á elabora-8

ción de información estruturada oral e escrita, á localización espazo-temporal dos fenóme-9

nos sociais e culturais, ao respecto pola diversidade de crenzas e ás pautas de relación co-10

tiá en distintas sociedades e grupos humanos, involucrando o alumnado en tarefas signifi-11

cativas que lle permitan traballar de xeito autónomo e en equipo. 12

Para facilitar a organización dos contidos, este módulo divídese en tres unidades forma-13

tivas: Comunicación en linguas galega e castelá I, Comunicación en lingua inglesa I, e So-14

ciedade I. 15

A lingua galega e literatura, e a lingua castelá e literatura abórdanse desde un enfoque 16

comunicativo que xustifica o seu tratamento integrado nunha única unidade formativa. En 17

calquera caso, de acordo coa lexislación vixente, no proceso de ensino e aprendizaxe dé-18

bense usar ambas as linguas nas destrezas de comprensión e de produción para que o 19

alumnado finalice esta formación sendo competente nas dúas. 20

A formación do módulo relaciónase cos obxectivos xerais ñ), o), p), q) r) e s) do ciclo 21

formativo, e coas competencias profesionais, persoais e sociais m), n), ñ), o) e p). Ade-22

mais, relaciónase cos obxectivos t), u), v), w), x), y) e z), e coas competencias q), r), s), t), 23

u), v) e w), que se incluirán neste módulo profesional de xeito coordinado co resto de mó-24

dulos profesionais. 25

As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os ob-26

xectivos do módulo estarán orientadas a: 27

– Concreción dun plan personalizado de formación que teña como obxectivo lograr a

28

integración do alumnado nas situacións de aprendizaxe propostas, mediante a apli-29

cación de estratexias motivadoras. 30

– Potenciación da autonomía na execución das actividades e na xestión do seu tempo

31

de aprendizaxe, no ámbito das competencias e dos contidos do ámbito sociolingüís-32

tico. 33

– Realización de dinámicas sobre o desenvolvemento de habilidades sociais que

favo-34

rezan o asentamento de hábitos de disciplina e de traballo individual e en equipo. 35

– Uso de estratexias, recursos e fontes de información ao seu alcance, fomentando o

36

uso das TIC, que contribúan á reflexión sobre a valoración da información necesaria 37

para construír explicacións estruturadas da realidade. 38

– Uso de métodos globalizadores (proxectos, centros de interese, etc.) que permitan a

39

integración do alumnado nas actividades de aprendizaxe, concretado nunha metodo-40

loxía de traballo que os relacione coa actualidade. 41

– Programación de actividades que se relacionen, sempre que sexa posible, con

capa-42

cidades que se deriven do perfil profesional. 43

As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxec-44

tivos do módulo en relación coa aprendizaxe das linguas están relacionadas con: 45

– Uso da lingua na interpretación e na elaboración de mensaxes sinxelas orais e

escri-46

tas, mediante o seu uso en distintos tipos de situacións comunicativas e textuais do 47

(24)

– Uso dun vocabulario adecuado ás situacións do seu contorno, que orientará a con-1

creción dos contidos, das actividades e dos exemplos utilizados no módulo. 2

– Selección e execución de estratexias didácticas que faciliten a autoaprendizaxe e que

3

incorporen o uso da lingua en situacións de comunicación o máis reais posible, utili-4

zando as posibilidades das tecnoloxía da información e da comunicación (correo 5

electrónico, SMS, internet, redes sociais, etc.). 6

– Uso das técnicas de comunicación para potenciar o traballo en equipo que permita a

7

integración do alumnado nas actividades educativas con garantía de éxito. 8

– Apreciación da variedade cultural e de costumes presentes no contorno do

alumna-9

do, en relación coas necesidades derivadas do uso da lingua con distintos falantes. 10

– Desenvolvemento de hábitos de lectura que permitan a satisfacción coa produción

li-11

teraria, mediante o uso de textos seleccionados acordes ás súas necesidades e carac-12

terísticas. 13

As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxec-14

tivos do módulo en relación coas ciencias sociais están relacionadas con: 15

– Integración motivadora de saberes que lle permitan ao alumnado analizar e valorar a

16

diversidade das sociedades humanas. 17

– Utilización de recursos e fontes de información ao seu alcance para organizar a

in-18

formación que extraia, para favorecer a súa integración no traballo educativo. 19

– Recoñecemento da pegada do pasado na vida diaria mediante a apreciación da

diver-20

sidade dos grupos humanos e os seus logros ao longo do tempo. 21

– Valoración dos problemas do contorno do alumnado a partir da análise da

informa-22

ción dispoñible e da formulación de explicacións xustificadas e a reflexión sobre a 23

súa actuación ante estas, en situacións de aprendizaxe pautadas. 24

– Potenciación das capacidades de observación e criterios para a satisfacción coas

ex-25

presións artísticas mediante a análise pautada de producións artísticas arquetípicas, 26

apreciando os seus valores estéticos e temáticos. 27