ﻮﮕﺨﺳﺎﭘهﺪﻧرﺎﮕﻧ : يﺮﺒﻛاﺰﻴﮕﻧاﺮﻬﻣ . سردآ : مﻼﻳا -مﻼﻳاهﺎﮕﺸﻧاد -يزروﺎﺸﻛهﺪﻜﺸﻧاد
-تﺎﺗﺎﺒﻧحﻼﺻاوﺖﻋارزهوﺮﮔ .
ﻚﻴﻧوﺮﺘﻜﻟاﺖﺴﭘ :
مودﻪﻤﻴﻧ،مودهرﺎﻤﺷ،مرﺎﻬﭼﺪﻠﺟ 104
-93
ﻲﺧﺮﺑ
و
ﻦﻫآ
و
ﺮﻔﺴﻓ
بﺬﺟ
ناﺰﻴﻣ
ﻲﺳرﺮﺑ
ﺺﺧﺎﺷ
ﺎﻫ
ي
ﻚﻳژﻮﻟﻮﻳﺰﻴﻓ
نﺎﻧ
مﺪﻨﮔ
رد
ﻪﻧﻮﮔ
و
نآ
يداﺪﺟا
ﻲﺸﺣو
يﺎﻫ
ﺮﺒﻛاﺰﻴﮕﻧاﺮﻬﻣ ي
1 * ،
عرازداﻮﺟﺪﻤﺤﻣ
2 ،
ﺑاﺮﻬﻣفﺮﺷاﻲﻠﻋ
ﻲ 2 ،
داﮋﻧﷲاﺮﺼﻧﺮﻐﺻاﻲﻠﻋ
3
1 . ﺎﻛ ،ﺖﻋارزﺪﺷراسﺎﻨﺷر هﺎﮕﺸﻧاد،تﺎﺗﺎﺒﻧحﻼﺻاوﺖﻋارزهوﺮﮔ
مﻼﻳا ؛ 2 . ﻲﻤﻠﻋتﺎﻴﻫﻮﻀﻋ ،
هﺎﮕﺸﻧاد،تﺎﺗﺎﺒﻧحﻼﺻاوﺖﻋارزهوﺮﮔ ؛مﻼﻳا
3 . نﺎﮔﺮﮔﻲﻌﻴﺒﻃﻊﺑﺎﻨﻣويزروﺎﺸﻛمﻮﻠﻋهﺎﮕﺸﻧاد،تﺎﺗﺎﺒﻧحﻼﺻاوﺖﻋارزهوﺮﮔ،ﻲﻤﻠﻋتﺎﻴﻫﻮﻀﻋ ﺖﻓﺎﻳردﺦﻳرﺎﺗ : 27 / 4 / 90
شﺮﻳﺬﭘﺦﻳرﺎﺗ؛
: 27 / 4 / 91 هﺪﻴﻜﭼ رﻮﻈﻨﻣﻪﺑ
ﻲﺧﺮﺑوﻦﻫآوﺮﻔﺴﻓبﺬﺟناﺰﻴﻣﻲﺳرﺮﺑ
ﺺﺧﺎﺷ ﺎﻫ ي نﺎﻧمﺪﻨﮔردﻚﻳژﻮﻟﻮﻳﺰﻴﻓ
)
يرادﺮﺳﻢﻗر
(
ﻪﻧﻮﮔو
يداﺪـﺟاﻲﺸﺣويﺎﻫ
ﺖﻬﺟنآ ﺰﮔ ﻳ ﺶﻨ ﺎﻫ ي ﻪﺑ نژلﺎﻘﺘﻧاويداﮋﻧ ﻠﻳرﻮﺘﻛﺎﻓﺶﻳﺎﻣزآ،
ﻲ
حﺮﻃﺐﻟﺎﻗرد
كﻮﻠﺑ ﺎﻫ ي
ﺪـﺷاﺮـﺟاﻲﻓدﺎﺼﺗﻞﻣﺎﻛ
. ،ﺶﻳﺎـﻣزآﻦـﻳارد
بﺬﺟ ناﺰﻴﻣوﻚﻳژﻮﻟﻮﻳﺰﻴﻓتﺎﻴﺻﻮﺼﺧ نآيداﺪـﺟايﺎـﻫﻪـﻧﻮﮔونﺎـﻧمﺪـﻨﮔﻦﻫآوﺮﻔﺴﻓ
) boeoticum Triticum ، Aegilops speltoides ، Triticum diccocoides و Aegilops tauschii ( ﺮﻔﺴﻓدﻮﻛﻞﻣﺎﻋﺮﻴﺛﺄﺗﺖﺤﺗ
)
رد
2
ﺢﻄﺳ
( ﻦـﻫآتﻼﻛﻲﺷﺎﭘلﻮﻠﺤﻣو
)
رد
2
ﺢﻄﺳ
(
ﺖﻓﺮﮔراﺮﻗﻲﺳرﺮﺑدرﻮﻣ
.
ﺮﻔﺴﻓﺮﺻﺎﻨﻋﺖﻈﻠﻏناﺰﻴﻣﻪﻛدادنﺎﺸﻧﺞﻳﺎﺘﻧ ﻒﻠﺘﺨﻣيﺎﻫﻪﻧﻮﮔنﺎﻴﻣردﻲﻳاﻮﻫﻢﺘﺴﻴﺳﻦﻫآو
دﻮﺑرادﻲﻨﻌﻣتوﺎﻔﺗياراد
. يﺎﻫﻪﻧﻮﮔ boeoticum Triticum و Triticum diccocoides
ﻪـﻧﻮﮔوﺮﻔﺴﻓبﺬﺟناﺰﻴﻣﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ
يﺎـﻫ
boeoticum Triticum
و
Aegilops speltoides
ﺪﻨﺘﺷادارﻦﻫآبﺬﺟناﺰﻴﻣﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ
.
دﻮﻛدﺮﺑرﺎﻛﻪﻛدادنﺎﺸﻧﺞﻳﺎﺘﻧ ناﺰﻴﻣﺮﻔﺴﻓ
ﻪﻠﺣﺮﻣردارلﻮﻠﺤﻣيﺎﻫﺪﻨﻗوﻦﻴﻟوﺮﭘ ﻞﮔ
ﻫد ﻲ ﻪﻧﻮﮔﻪﻤﻫرد ،ﺎﻫ
وﻪﺑ ﻳ هﮋ ومﺪﻨﮔﻲﻋارزﻪﻧﻮﮔ
Aegilops tauschii دادﺶﻳاﺰـﻓا . ﻪـﻧﻮﮔ ﻲﻋارز ) يرادﺮﺳﻢﻗر ( و Aegilops tauschii
ﺪﻨﺘﺷادارﺪﻨﻗوﻦﻴﻟوﺮﭘناﺰﻴﻣﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ
.
ﻪـﻧﻮﮔردﺮﻔـﺴﻓدﻮـﻛﻞﻣﺎﻋﻞﺑﺎﻘﺘﻣﺮﺛا
يﺎـﻫ
مﺪﻨﮔﻒﻠﺘﺨﻣ
دﻮﺑرادﻲﻨﻌﻣلﻮﻠﺤﻣيﺎﻫﺪﻨﻗوﻦﻴﻟوﺮﭘناﺰﻴﻣﺮﺑ
. هژاو يﺪﻴﻠﻛيﺎﻫ : ،ﻲﺸﺣومﺪﻨﮔ ،ﻲﻜﺸﺧﺶﻨﺗ ،ﻦﻴﻟوﺮﭘ
يﺰﻤﺳاﻢﻴﻈﻨﺗ،لﻮﻠﺤﻣيﺎﻫﺪﻨﻗ
ﻪﻣﺪﻘﻣ تﻼﻏ ﻪﺑ رﻮﻃ ﻢﻴﻘﺘﺴﻣ ﻢﻴﻘﺘﺴﻣﺮﻴﻏو ﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ ﺖﻴﻤﻫا ر ا رد ﻪﻳﺬﻐﺗ نﺎﺴﻧا ﺪﻧراد و رد ﻦﻴﺑﻦﻳا مﺪﻨﮔ ﻢﻬﻣ ﺮﺗ ﻳ ﻦ ﺶﻘﻧ ار ﺎﻔﻳا ﻣ ﻲ ﺪﻨﻛ
.(Ali Mohammadi et al., 2009)
ار دﻮﺧ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ ﻪﻛ ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻲﻧﺎﻫﺎﻴﮔ هﺪﺷ ﻲﻠﻫا نﺎﻫﺎﻴﮔ ﺎﻘﺑ ياﺮﺑ ء
ﺖﺳد زا ﻞﻣﺎﻜﺗ ﺪﻨﻳآﺮﻓ ﻲﻃ رد ﺶﺣو تﺎﻴﺣ رد
هداد ﺪﻧا . ﻲﻠﻫا يزﺎﺳ مﺪﻨﮔ ﺎﻫ ي ﺶﻴﭘزاﻲﻋارز يﺎﻫداز ) داﺪﺟا ( ﻲﺸﺣو نآ ﺎﻫ ) ﺗ نﺎﺴﻧا ﻂﺳﻮ ( ،
ﺶﻨﻳﺰﮔ ﺪﻧورفﻼﺧ يﺪﻨﻳآﺮﻓ
،ﺖﺳا هدﻮﺑ ﻲﻌﻴﺒﻃ
رﻮﻃ ﻪﺑ ي ﻪﻛ
ﺨﺘﻧا تﺎﻔﺻ
رد هﺪﺷ بﺎ
ﻪﻧﻮﮔ
ﺖﺤﺗ ﺮﺘﺸﻴﺑ دﺮﻜﻠﻤﻋ و ﺪﻴﻟﻮﺗ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ ،ﻲﻋارز يﺎﻫ
هﺎﻴﮔﻲﻌﻴﺒﻃيﺎﻘﺑﺎﺗﺖﺳاهدﻮﺑنﺎﺴﻧاﺖﻴﻣﻮﻴﻗوﺖﻳﺮﻳﺪﻣ رد
ﺒﻃ ﻴ ﺖﻌ ﻪﻧﻮﮔ ﺎﺑ سﺎﻴﻗ رد ﻲﻋارز مﺎﻗرا ًﻼﻤﻋ و ؛
ﻲﺸﺣو يﺎﻫ
ﺎﺑ ﻪﻬﺟاﻮﻣ رد نﺎﺷﺪﻧوﺎﺸﻳﻮﺧ
ﺶﻟﺎﭼ ﺎﻫ ي رﺎﻴﺴﺑ ﻲﻄﻴﺤﻣ ﺳآ ﻴ ﺐ ﺬﭘ ﻳ ﺮﺗﺮ ﻨﺘﺴﻫ ﺪ ) Mehrabi, 2007 .( ﺶﻨﺗ ﻲﻜﺸﺧ در ﺖﻘﻴﻘﺣ ﺶﻫﺎﻛ ﻞﻴﺴﻧﺎﺘﭘ بآ كﺎﺧ ﺖﺳا . رد ﻦﻴﻨﭼ ﻲﻄﻳاﺮﺷ هﺎﻴﮔ رﻮﻈﻨﻣﻪﺑ ﻪﻣادا بﺬﺟ ،بآ زا ﻊﻤﺠﺗ ﻖﻳﺮﻃ تﺎﺒﻴﻛﺮﺗ يﺰﻤﺳا زا ﻪﻠﻤﺟ ﻫﻮﺑﺮﻛ ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي لﻮﻠﺤﻣ ﻦﻴﻟوﺮﭘ و ﻞﻴﺴﻧﺎﺘﭘ يﺰﻤﺳا دﻮﺧ ار ﺶﻫﺎﻛ ﻣ ﻲ ﺪﻫد و ترﺎﺒﻋﻪﺑ ﻢﻴﻈﻨﺗﺮﮕﻳد يﺰﻤﺳا ترﻮﺻ ﻣ ﻲ ﮔﻴ دﺮ ) Martin et al., 1993 .( ﺖﻳدوﺪﺤﻣ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ رد زﺎﻴﻧ درﻮﻣﻲﺑآ ﻊﺑﺎﻨﻣ
،ناﺮﻳا ﻪﺋارا ي
ﻲﻜﺸﺧ ﻲﻔﻨﻣرﺎﺛآ ﺶﻫﺎﻛ ردﺮﺛﺆﻣيﺎﻫرﺎﻜﻫار
ﻢﻬﻣ فاﺪﻫا زا ،ﻪﻧاددﺮﻜﻠﻤﻋ ﺮﺑ ﺶﻫوﮋﭘ
ﺎﻫ ي ﻪﺑ ﻪﺑ و يداﮋﻧ
ﻢﻬﻣ تﺎﻴﺻﻮﺼﺧ ﻲﻫﺎﻴﮔ ﻪﺑ هﮋﻳو ﺖﻣوﺎﻘﻣ ﻪﺑ ﺶﻨﺗ ﺎﻫ ﻲﻳ زا ﻞﻴﺒﻗ ﻲﻜﺸﺧ ، يرﻮﺷ ، ،ﺎﻣﺮﺳ ﺎﻣﺮﮔ و ﺖﻣوﺎﻘﻣ ﻪﺑ تﺎﻓآ و ﻢﻬﻣضاﺮﻣا دﺮﮔ ﻳ هﺪ ﺪﻧا ﻪﻛ ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﻪﺑ ناﻮﻨﻋ ﺑﺎﻨﻣ ﻊ و زﺎﺨﻣ ن
راﺮﻗناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘهدﺎﻔﺘﺳادرﻮﻣﻲﻧژ ﻣ ﻲ ﮔﻴ ﺪﻧﺮ . رﻮﺸﻛ ناﺮﻳا زا ﺮﻈﻧ ﺖﻴﻌﻗﻮﻣ ﻲﻳﺎﻴﻓاﺮﻐﺟ رد ﻪﻘﻄﻨﻣ رﺎﻴﺴﺑ راﺮﻗﻲﺒﺳﺎﻨﻣ دراد ﻲﻜﻳ و زا ﻖﻃﺎﻨﻣ ﻢﻬﻣ عﻮﻨﺗ ﻲﻜﻴﺘﻧژ ﻲﻫﺎﻴﮔ ﺳا ﺖ . ﻲﻜﻳ زا ﺖﺸﻫ ﺰﻛﺮﻣ ﻢﻬﻣ ﺶﻳاﺪﻴﭘ نﺎﻫﺎﻴﮔ ﻪﻛ ﻂﺳﻮﺗ فﻮﻠﻳواو ﺪﻨﻤﺸﻧاد ﻲﺳور ﻒﺸﻛ و ﻲﻓﺮﻌﻣ هﺪﻳدﺮﮔ ، ﺶﺨﺑ ﻲﻤﻬﻣ زا ﺖﻤﺴﻗ ﺎﻫ ي بﺮﻏ و لﺎﻤﺷ بﺮﻏ رﻮﺸﻛ ار ﻣ ﻲ ﺪﻧﺎﺷﻮﭘ )
Vojdani, 1996; Ahmadabadi, 2005
(
.
رد يدﺎﻳز نﺎﻫﺎﻴﮔ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺖﻴﻤﻫا ﺰﺋﺎﺣ ﻪﺘﻜﻧ ﻦﻳا
رد ﻪﻛ ﺪﻧراد دﻮﺟو ﺖﻌﻴﺒﻃ
كﺎﺧ ﺎﻫ ي ياﻮﺘﺤﻣ ﺮﻈﻧ زا ﺮﻴﻘﻓ
ﺪﺷر ناواﺮﻓ داﺪﻌﺗ ﻪﺑ ،ﻲﻳاﺬﻏ ﺮﺻﺎﻨﻋ ﻣ
ﻲ ﺪﻨﻨﻛ
.
نﺎﻫﺎﻴﮔ ﻦﻳا
رد ﺖﺳا ﻦﻜﻤﻣ
اﻳ ﻦ ﻪﻧﻮﮔ كﺎﺧ ﺎﻫ ﺧ ﺪﺷر
ﻪﺘﺷاد ﻢﻫ ﻲﺑﻮ
اﺮﻳزﺪﻨﺷﺎﺑ نآ ﺎﻫ بﺬﺟﻢﺘﺴﻴﺳ ﺐﺳﺎﻨﻣ ﺮﺗ ي ﻲﻃردﻪﻛﺪﻧراد
ﻲﻗﺎﺑﻲﻌﻴﺒﻃ بﺎﺨﺘﻧا هﺪﻧﺎﻣ ﺪﻧا . اﺮﺑﺎﻨﺑ ﻳ ﻦ آﻳ هﺪﻨ ي ياﺮﺑﻲﻨﺷور ﺮﻴﺜﻜﺗ نژ ﺎﻫ ي لﺎﻘﺘﻧا و نﺎﻫﺎﻴﮔﻦﻳا نآ
ﺎﻫ ﻲﻋارز نﺎﻫﺎﻴﮔﻪﺑ
ﺶﻴﭘ ﻲﻨﻴﺑ ﻣ ﻲ دﻮﺷ ﻪﺠﻴﺘﻧ ﻪﻛ
رد دﻮﻛ فﺮﺼﻣ ﺶﻫﺎﻛ نآ ي
ﺖﺳا ﻲﻋارز نﺎﻫﺎﻴﮔ
)
Johnson, 1975
( .
زا ﻲﻜﻳ ﺮﻔﺴﻓ
رد ﻢﻬﻣ ﺮﺻﺎﻨﻋ
ﺬﻐﺗ ﻳﻪ
و هدﻮﺑ ﻲﻫﺎﻴﮔ
نژوﺮﺘﻴﻧ زا ﺲﭘ
زاﺶﻴﺑﻪﻧﻻﺎﺳﻪﻛيرﻮﻃﻪﺑدرادﺎﻴﻧدردارفﺮﺼﻣﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ
16
ﺎﻴﻧدردﺮﻔﺴﻓﻦﺗنﻮﻴﻠﻴﻣ
) Batten, 1992 ( و 800 راﺰﻫ
فﺮﺼﻣ ناﺮﻳا رد هﺮﻔﺴﻓ دﻮﻛ ﻦﺗ
ﻣ ﻲ دﻮﺷ ) Malakooti, 2005 .(
ﺐﻠﻏا رد ﺮﺼﻨﻋ ﻦﻳا صﺎﺧ رﺎﺘﻓر
كﺎﺧ ﺎﻫ ﻢﻫ ، كﺎﺧ ﺎﻫ ي ﻲﻜﻫآ ) ﺮﻃﺎﺧ ﻪﺑ Ca2+ ( ﻢﻫ و كﺎﺧ ﺎﻫ ي يﺪﻴﺳا ) ﺑ ﺮﻃﺎﺧ ﻪ Al3+ و Fe3+ ( ، بﺎﺠﻳا ﻣ ﻲ ﺎﻤﻧ ﻳﺪ
ﻆﻔﺣ ﺖﻬﺟ ﻪﻛ
ﻲﻟو ،ﺪﻧﻮﺷ فﺮﺼﻣ ﺮﻔﺴﻓ يوﺎﺣ يﺎﻫدﻮﻛ ﻪﻟﺎﺳ ﻪﻤﻫ ،ﺪﻴﻟﻮﺗ
ﻚﻳ زا ﺮﻔﺴﻓ ﻲﻤﻴﺷ ﻲﮔﺪﻴﭽﻴﭘ ﻞﻴﻟد ﻪﺑ شور ﻦﻳا ﻲﻣﺎﻛﺎﻧ
ردﺮﮕﻳد فﺮﻃزايدﺎﺼﺘﻗا وﻲﻄﻴﺤﻣ ﺖﺴﻳزﻞﻳﻻد وفﺮﻃ
ود ﻪﻫد ﺚﻋﺎﺑ ﺮﻴﺧا ناﺪﻨﻤﺸﻧاد ﺎﺗ ﺪﺷ
ﺷ ﻴ هﻮ
نداد ﻖﻓو
ﻲﻌﻴﺒﻃ ﻂﻳاﺮﺷ ﺎﺑ نﺎﻫﺎﻴﮔ كﺎﺧ
ﺎﻫ و هداد راﺮﻗ ﺮﻈﻧ ﺪﻣ ار
حﻼﺻاوبﺎﺨﺘﻧاﻪﺑﺖﺒﺴﻧ ﺗﻮﻧژ
ﻴ ﭗ ﺎﻫ ﻲﻳ كﺎﺧﻲﻳاﺬﻏداﻮﻣﻪﻛ
فﺮﺼﻣ ﻻﺎﺑ هدزﺎﺑ ﺎﺑ ار دﻮﻛ و
ﻣ ﻲ ﺪﻨﻨﻛ ﺪﻨﻳﺎﻤﻧ ماﺪﻗا ) Marschner, 1995 .( ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ هزوﺮﻣا ﺗﻮﻧژ ﻴ ﭗ ﺎﻫ ي
و بﺬﺟ رد ﻲﻫﺎﻴﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ
فﺮﺼﻣ ﻪﺟﻮﺗدرﻮﻣ يرﺎﻴﺴﺑناﺪﻨﻤﺸﻧاد ﻂﺳﻮﺗﻲﻳاﺬﻏﺮﺻﺎﻨﻋ
ﺖﺳاﻪﺘﻓﺮﮔراﺮﻗ
.
ﻲﻳارﺎﻛ توﺎﻔﺗﻪﻛﺖﺳاهﺪﺷﺺﺨﺸﻣ
نآ ﺎﻫ
ﻲﻳاﺬﻏ ﺮﺻﺎﻨﻋ زا هدﺎﻔﺘﺳا رد ﻣ
ﻲ ﺪﻧاﻮﺗ
ﻪﺑ بﺬﺟ ﺮﻃﺎﺧ ﻪﺑ
ﺳو ﻴ ﻪﻠ رﻳ ﻪﺸ ﺎﻫ ،ﺪﺷﺎﺑﻞﻣﺎﻋودﺮﻫﺎﻳوهﺎﻴﮔﻂﺳﻮﺗفﺮﺼﻣﺎﻳ، عﻮﻧ ﻪﺑ ﻪﺘﺴﺑ هﺪﺷ ذﺎﺨﺗا يﺎﻫرﺎﻜﻫار ﻦﻳا ﻲﺒﺴﻧ ﺖﻴﻤﻫا ﻪﻛ
وﺮﺼﻨﻋ توﺎﻔﺘﻣ ﻲﻫﺎﻴﮔ ﻪﻧﻮﮔعﻮﻧ ﻣ ﻲ ﺪﺷﺎﺑ ) Marschner, 1998 .( تﺎﻌﻟﺎﻄﻣﺞﻳﺎﺘﻧ ﻦﻴﻘﻘﺤﻣﻲﺧﺮﺑ ) Marschner and
Cakmak, 1989; Rengel, 1995; Cakmak, 2000
(
،يﺬﻐﻣﺰﻳر ﺮﺻﺎﻨﻋ دﻮﺒﻤﻛ ﺶﻨﺗ ﻂﻳاﺮﺷ ﺖﺤﺗ ﻪﻛ داد نﺎﺸﻧ
ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺰﻧآ ﻳﻢ ﺎﻫ ي ﻲﺘﻧآ
ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ و ﺶﻫﺎﻛ ﺖﻧاﺪﻴﺴﻛا
ﻪﺑنﺎﻫﺎﻴﮔﺖﻴﺳﺎﺴﺣ
ﺶﻨﺗ ﺎﻫ ي ﻄﻴﺤﻣ ﺶﻳاﺰﻓاﻲ ﻲﻣ ﺪﺑﺎﻳ .
يﺎﻫرﺎﻜﻫار زا ﻢﻬﻣ ﻲﻳﺰﺟ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ يﺰﻤﺳا ﻢﻴﻈﻨﺗ
بﻮﺴﺤﻣ نﺎﻫﺎﻴﮔ رد ﻲﻜﺸﺧ ﺶﻨﺗ ﻪﺑ ﻞﻤﺤﺗ
ﻣ ﻲ دﻮﺷ
)
Zhang et al., 1999
.( ﻒﻳﺮﻌﺗﻖﺒﻃ مﻮﻠﺑ ) Blum, 1996 (
ﻞﻴﺴﻧﺎﺘﭘ ﺶﻫﺎﻛ زا ترﺎﺒﻋ يﺰﻤﺳا ﻢﻴﻈﻨﺗ
ﺷ ﻴ هﺮ ﻪﺑ ﻲﻟﻮﻠﺳ
طﻮﺑﺮﻣﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ،ﺖﺳالﻮﻠﺳﻞﺧادلﻮﻠﺤﻣداﻮﻣﺶﻳاﺰﻓاﺖﻠﻋ ﻛ ﻪﺑ
لﻮﻠﺳ بآ ياﻮﺘﺤﻣ ﺶﻫﺎ
ﻤﻧ ﻲ ﺪﺷﺎﺑ
.
ﻂﻳاﺮﺷ رد نﺎﻫﺎﻴﮔ
ﻪﺑ ﻪﻛ ،ﻢﻛ ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ نزو ﺎﺑ لﻮﻠﺤﻣ داﻮﻣ ،ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻲﻄﻴﺤﻣ
هﺪﻴﻣﺎﻧ رﺎﮔزﺎﺳ لﻮﻠﺤﻣ داﻮﻣ ﻲﻠﻛ رﻮﻃ ﻣ
ﻲ ﺪﻧﻮﺷ ﻊﻤﺠﺗ ار ،
ﻣ ﻲ ﺪﻨﻫد ﻦﻴﺋﺎﺘﺑوﺎﻫﺪﻨﻗ،ﻪﻨﻴﻣآيﺎﻫﺪﻴﺳاﻞﻣﺎﺷﻪﻛ ﻣ
ﻲ ﺪﺷﺎﺑ
.
زاﻲﻤﻬﻣﺶﺨﺑﺰﻴﻧ ﻲﻧﺪﻌﻣلﻮﻠﺤﻣداﻮﻣﻲﺧﺮﺑ،ﻦﻳا ﺮﺑهوﻼﻋ داﻮﻣ
ﻞﻴﻜﺸﺗ ار لﻮﻠﺳ ﻞﺧاد لﺎﻌﻓيﺰﻤﺳا لﻮﻠﺤﻣ
ﻣ ﻲ ﺪﻨﻫد
)
Bajji et al., 2001
.(
ﻪﻧﻮﮔﺶﻨﻛاﺮﭘﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗﺎﺑ
مﺪﻨﮔﻲﺸﺣويﺎﻫ
صﻮﺼﺧﻪﺑ ﻪﻧﻮﮔ يﺎﻫ هﺪﻨﻫد ي مﻮﻧژ مﺪﻨﮔ ﺎﻫ ي
ﻚﺸﺧﻖﻃﺎﻨﻣردﻲﻋارز
،رﻮﺸﻛ بﺮﻏ بﻮﻨﺟ و بﺮﻏ ،بﺮﻏ لﺎﻤﺷ ﻚﺸﺧ ﻪﻤﻴﻧ و
ﺶﻫوﮋﭘﻦﻳازا فﺪﻫ
ﺎﻘﻣ ﻳ ﻪﺴ ي
وﻦﻫآوﺮﻔﺴﻓبﺬﺟناﺰﻴﻣ
ﺘﺤﻣ لﻮﻠﺤﻣيﺎﻫ ﺪﻨﻗوﻦﻴﻟوﺮﭘ ﺪﻴﻟﻮﺗناﺰﻴﻣوﻞﻴﻓوﺮﻠﻛياﻮ
ﻪﻧﻮﮔ و نﺎﻧ مﺪﻨﮔ رد
ﺖﻬﺟ نآ يداﺪﺟا ﻲﺸﺣو يﺎﻫ
ﺖﺳا تﺎﺗﺎﺒﻧ حﻼﺻا صﻮﺼﺧ رد نآ يﺪﻌﺑ يﺎﻫدﺮﺑرﺎﻛ
.
ﺖﺤﺗﻲﺸﺣويﺎﻫﻪﻧﻮﮔيرﺎﮔزﺎﺳ
ﺶﻨﺗ ﺎﻫ ي ﻲﻄﻴﺤﻣﻒﻠﺘﺨﻣ نﺎﺸﻧ هﺪﻨﻫد يﻻﺎﺑ ﻲﻳارﺎﻛ ﻓﻴ ﺰﻳ ژﻮﻟﻮ ﻳ ﻚ ﻦﻳا ﻪﻧﻮﮔ ﺎﻫ رد
ﺖﺳا رﻮﻛﺬﻣ ﻂﻳاﺮﺷ ﺎﺑ ﻪﻬﺟاﻮﻣ
رد ﻲﻣﺎﮔ ﻖﻴﻘﺤﺗ ﻦﻳا ،
هدﺎﻔﺘﺳا ي ﻲﻜﻴﺘﻧژﻪﻧاﺰﺧرددﻮﺟﻮﻣﻲﻜﻴﺘﻧژﻞﻴﺴﻧﺎﺘﭘزاﺮﺘﻬﺑ
دﻮﺑﺪﻫاﻮﺧناﺮﻳاردمﺪﻨﮔ
.
شوروداﻮﻣ ﺎﻫ
وﺮﻔﺴﻓ ﺮﺻﺎﻨﻋ بﺬﺟ ناﺰﻴﻣﻲﺳرﺮﺑ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ ﺶﻳﺎﻣزآ ﻦﻳا
و نآ يداﺪﺟا ﻲﺸﺣو يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ و نﺎﻧ مﺪﻨﮔ رد ﻦﻫآ
ديﺰﻤﺳايﺎﻫهﺪﻨﻨﻛﻢﻴﻈﻨﺗﺪﻴﻟﻮﺗناﺰﻴﻣﻲﺳرﺮﺑﻦﻴﻨﭽﻤﻫ ر
ﻦﻳا ﻪﻧﻮﮔ ﺎﻫ
ﺖﻬﺟ ﻢﻳد ﻂﻳاﺮﺷ ﺖﺤﺗ
ﺰﮔ ﻳ ﺶﻨ ﺎﻫ ي ﻪﺑ يﺪﻌﺑ
،نژ لﺎﻘﺘﻧا و يداﮋﻧ
ﻞﻜﺷ ﻪﺑ
ﺐﻟﺎﻗ رد ﻞﻳرﻮﺘﻛﺎﻓ كﻮﻠﺑ
ﺎﻫ ي
ﺎﺑ ﻲﻓدﺎﺼﺗ ﻞﻣﺎﻛ
3
ﻲﻋارز لﺎﺳ رد راﺮﻜﺗ
89 -1388
مﺎﺠﻧا مﻼﻳا هﺎﮕﺸﻧاد يزروﺎﺸﻛ هﺪﻜﺸﻧاد ﻲﺗﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﻪﻋرﺰﻣ ﺖﻓﺮﻳﺬﭘ
.
بآ
ﺎﺑ بﻮﻃﺮﻣ ﻪﻤﻴﻧ ﺶﻳﺎﻣزآ درﻮﻣ ﻪﻘﻄﻨﻣ ياﻮﻫو
نﺎﺘﺴﺑﺎﺗ
دﺮﺳ ًﺎﺘﺒﺴﻧ نﺎﺘﺴﻣز و مﺮﮔ
ﻣ ﻲ ﺪﺷﺎﺑ
.
ﻂﺳﻮﺘﻣ
نآ ﻪﻧﻻﺎﺳ ﻲﮔﺪﻧرﺎﺑ
600
ﻲﻠﻴﻣ
تراﺮﺣ ﻪﺟرد ﻂﺳﻮﺘﻣو ﺮﺘﻣ
نآ 7 / 16 ﻪﺟرد ﺘﻧﺎﺳ ﻲ داﺮﮔ ﺖﺳا .
نآيداﺪﺟايﺎﻫﻪﻧﻮﮔونﺎﻧمﺪﻨﮔﻞﻣﺎﺷﺶﻳﺎﻣزآﻞﻣاﻮﻋ
)
ردلواﻞﻣﺎﻋ
5
ﺢﻄﺳ
(
ﺮﻔﺴﻓدﻮﻛ ،
)
ردمودﻞﻣﺎﻋ
2
ﺢﻄﺳ
دﺮﺑرﺎﻛ و ﺮﻔﺴﻓ دﻮﻛ دﺮﺑرﺎﻛ مﺪﻋ ﻞﻣﺎﺷ
150
ﻛ رد مﺮﮔﻮﻠﻴ
ﺖﺷﺎﻛ زا ﻞﺒﻗ رﺎﺘﻜﻫ
(
ﻦﻫآ تﻼﻛ ﻲﺷﺎﭘ لﻮﻠﺤﻣ و ،
)
ﻞﻣﺎﻋ
ردمﻮﺳ
2
ودوﻦﻫآتﻼﻛﻲﺷﺎﭘلﻮﻠﺤﻣ مﺪﻋﻞﻣﺎﺷ ﺢﻄﺳ
ﻪﻗﺎﺳرﻮﻬﻇﻞﺣاﺮﻣردراﺰﻫردودﺖﻈﻠﻏﺎﺑﻲﺷﺎﭘلﻮﻠﺤﻣرﺎﺑ ﻪﻠﺒﻨﺳرﻮﻬﻇو
( دﻮﺑ . ﻲﻋارز مﺪﻨﮔ ) Triticum aestivum ( ،هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ
ﻴﺋﻮﻠﭘ ﺢﻄﺳ ﺮﻈﻧ زا ﻪﻛ دﻮﺑ يرادﺮﺳ ﻢﻗر
ﺪﻴﺋﻮﻠﭘاﺰﮕﻫ ،يﺪ ) 42 n= 2 ( ﺖﺳا .
بﺎﺨﺘﻧارﻮﺸﻛ بﺮﻏﻲﻣﻮﺑ مﺎﻗرازا ﻢﻗر ﻦﻳا
ﺪﻳدﺮﮔ
.
ﻪﻧﻮﮔ
ﻲﻋارز مﺪﻨﮔيداﺪﺟا ﻲﺸﺣومﺪﻨﮔ يﺎﻫ
ترﺎﺒﻋ زا ﺪﻧدﻮﺑ ) 1 ( Triticum boeoticum ﻪﻛ ،
ﺢﻄﺳ ظﺎﺤﻟ زا
ﺪﻴﺋﻮﻠﭙﻳد ،يﺪﻴﺋﻮﻠﭘ ) 14 n= 2 (
مﻮﻧژ ياراد و
AA ﻣ ﻲ ﺪﺷﺎﺑ . ﻊﻤﺟ ﻞﺤﻣ يروآ هﺎﺸﻧﺎﻣﺮﻛ دﺎﺑآوﺮﺴﺧ يﺎﺘﺳور نآ ؛دﻮﺑ ) 2 ( Aegilops speltoides ، ﻪﻛ
،يﺪﻴﺋﻮﻠﭘ ﺢﻄﺳ ظﺎﺤﻟ زا
ﺪﻴﺋﻮﻠﭙﻳد ) 14 n= 2 (
مﻮﻧژ ياراد و
BB ﻣ ﻲ ﺪﺷﺎﺑ . ﻊﻤﺟ يروآ
ﺖﻓﺮﮔ مﺎﺠﻧا هﺎﺸﻧﺎﻣﺮﻛ ﻦﻳﺮﻴﺷﺮﺼﻗ زا نآ ؛ ) 3 ( Aegilops tauschii ﻪﻛ،
ﺪﻴﺋﻮﻠﭙﻳديﺪﻴﺋﻮﻠﭘﺢﻄﺳظﺎﺤﻟزا
) 14 n= 2 ( و مﻮﻧژياراد DD ﻣ ﻲ ﺪﺷﺎﺑ .
هدﺎﺟﻪﻧﻮﮔ ﻦﻳايروآ ﻊﻤﺟ ﻞﺤﻣ
ﺮﻬﺸﻬﺑ -ﺎﻜﻧ و ؛دﻮﺑ ) 4 ( Triticum diccocoides ﻪﻛ ، زا
ﺪﻴﺋﻮﻠﭘاﺮﺘﺗ يﺪﻴﺋﻮﻠﭘ ﺢﻄﺳ ظﺎﺤﻟ
) 28 n= 2 (
مﻮﻧژ ياراد و
AABB
ﺖﺳا
.
ﻊﻤﺟ هﺎﺸﻧﺎﻣﺮﻛ زا ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻳا يروآ ﺷ ﺪ . روﺬﺑ ﻪﻧﻮﮔ
ﻲﺑاﺮﻬﻣ ﺮﺘﻛديﺎﻗآﻂﺳﻮﺗ،ﻲﺸﺣومﺪﻨﮔيﺎﻫ
)
هﺪﻜﺸﻧاد
تﺎﺗﺎﺒﻧ حﻼﺻا و ﺖﻋارز هوﺮﮔ ،مﻼﻳا هﺎﮕﺸﻧاد يزروﺎﺸﻛ
(
ﻊﻤﺟ وآ ﺪﻧدﻮﺑهﺪﺷير
.
ﺖﻓﺮﮔمﺎﺠﻧاﻲﮔﺪﻧرﺎﺑعوﺮﺷزاﻞﺒﻗﻪﻋرﺰﻣﻪﻴﻬﺗتﺎﻴﻠﻤﻋ
.
ﺪﻧﺪﺷهدﺎﻣآﺖﺷﺎﻛﺖﻬﺟروﺬﺑهﺎﻣرذآﺮﺧاوارد
)
ندﺮﻛاﺪﺟ
ﻪﻠﺒﻨﺳ زا ﻪﭽﻠﺒﻨﺳ
(
تﺎﻔﺴﻓﺮﭘﻮﺳ دﻮﻛ ﺮﻳدﺎﻘﻣ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ و
ﻪﺑ و ﻦﻳزﻮﺗ ﺮﻔﺴﻓ دﻮﻛ رﺎﻤﻴﺗ لﺎﻤﻋا ﺖﻬﺟ ﻞﭙﻳﺮﺗ تﺮﻛ
ﺎﻫ ي
ﺪﺷ ﻪﻓﺎﺿا ﺮﻈﻧ درﻮﻣ
.
ﻣزآ سﺎﺳاﺮﺑ ﺰﻴﻧ هروا دﻮﻛ
كﺎﺧ ﺶﻳﺎ ﻪﻋرﺰﻣ ) لوﺪﺟ 1 (
ناﺰﻴﻣﻪﺑ ،
50
تﺮﻛﺮﻫ ردمﺮﮔ
)
ﺖﺣﺎﺴﻣ
ﻊﺑﺮﻣﺮﺘﻣودتﺮﻛﺮﻫ
(
ﺪﺷهدﺮﺑرﺎﻛﻪﺑ
.
دﻮﻛ طﻼﺘﺧازاﺲﭘ
ردرﻮﻛﺬﻣروﺬﺑ ،كﺎﺧ ﺎﺑ تﺮﻛ ﺎﻫ ﻲﻳ ﺖﺣﺎﺴﻣﻪﺑ 2 ﻊﺑﺮﻣ ﺮﺘﻣ رد 4
ﻒﻳدر ﻦﻴﺑ ﻪﻠﺻﺎﻓ ﺎﺑ ﻒﻳدر
20
ﻲﺘﻧﺎﺳ
ترﻮﺻ ﻪﺑ ﺮﺘﻣ
ﺪﻧﺪﺷ ﺖﺸﻛ ﻲﺘﺳد
.
ﻪﺠﻨﭘ ﻲﻫد ﻪﻧﻮﮔ ﺎﻫ ﺎﻣ يد ﻞﻳاوا زا ه
)
ﻲﮔﺮﺑﻪﺳﻪﻠﺣﺮﻣ
(
ﺖﻓﺎﻳﻪﻣاداهﺎﻣيد ﻂﺳاواﺎﺗوعوﺮﺷ
.
رد
هﺎﻣ ﺪﻨﻔﺳا ﻞﻳاوا
)
ﻪﻗﺎﺳ رﻮﻬﻇ ﻪﻠﺣﺮﻣ
(
ﻦﻫآ تﻼﻛ لﻮﻠﺤﻣ
لﻮﻠﺤﻣ رﻮﺘﻛﺎﻓ لﺎﻤﻋا لوا ﻪﻠﺣﺮﻣ و ﻪﻴﻬﺗ
ﻦﻫآ تﻼﻛ ﻲﺷﺎﭘ
) Fe-EDTA ﺖﻈﻠﻏ ﺎﺑ 2 راﺰﻫ رد (
ﻪﺑ يﺮﭙﺳا ترﻮﺻ ﻪﺑ
ﻢﻴﻧ ﻲﻜﻴﺘﺳﻼﭘ يﺮﭙﺳا يﺮﻄﺑ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﻲﺘﺳد شور
رديﺮﺘﻴﻟ تﺮﻛ
ﺎﻫ ي ﺖﻓﺮﮔمﺎﺠﻧاﺮﻈﻧدرﻮﻣ
.
هﺎﻣﻦﻳدروﺮﻓﻂﺳاوارد
)
ﻣ
ﻪﻧﻮﮔﻪﻗﺎﺳنﺪﺷﻞﻳﻮﻃﻪﻠﺣﺮ
-مﺪﻨﮔ يﺎﻫ
(
ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻦﻴﻟوا هزاﺪﻧا ﺖﻬﺟ ،ﻲﮔﺮﺑ يرادﺮﺑ
يﺮﻴﮔ
ﺖﻓﺮﮔ مﺎﺠﻧا ﻦﻴﻟوﺮﭘ و لﻮﻠﺤﻣ يﺎﻫﺪﻨﻗ
.
ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻦﻴﻣود
هﺎﻣ ﻦﻳدروﺮﻓ ﺮﺧاوا رد ﻦﻫآ تﻼﻛ ﻲﺷﺎﭘ لﻮﻠﺤﻣ
) ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻪﻠﺒﻨﺳ رﻮﻬﻇ ( ﺖﻓﺮﻳﺬﭘ ترﻮﺻ . ﻤﻧ ﻦﻴﻣود ﻪﻧﻮ ﺖﻬﺟ يرادﺮﺑ
ﻞﻳاوا رد ،ﻦﻴﻟوﺮﭘ و لﻮﻠﺤﻣ يﺎﻫﺪﻨﻗ ناﺰﻴﻣ ﺶﺠﻨﺳ
هﺎﻣﺖﺸﻬﺒﻳدرا ) ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻞﮔ ﻫد ﻲ (
تﺎﻴﻠﻤﻋﺲﭙﺳوﺪﺷمﺎﺠﻧا
هﺎﮕﺸﻳﺎﻣزآ رد رﻮﻛﺬﻣ يﺎﻫﺮﺘﻣارﺎﭘ ﺶﺠﻨﺳ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ
يﺎﻫ
مﻼﻳا هﺎﮕﺸﻧاد يزروﺎﺸﻛ هﺪﻜﺸﻧاد تﺎﺗﺎﺒﻧ حﻼﺻا و ﺖﻋارز
ﺖﻓﺮﻳﺬﭘمﺎﺠﻧا
.
شورزاﻦﻴﻟوﺮﭘناﺰﻴﻣﺶﺠﻨﺳﺖﻬﺟ
ﻦﻳﻮﻛﺎﭘ
ﺮﮕﭽﻟ و
)
Paquin and Lechager, 1979
(
ﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا
.
شور زا لﻮﻠﺤﻣ يﺎﻫﺪﻨﻗ ناﺰﻴﻣ ﺶﺠﻨﺳ ﺖﻬﺟ
ﻦﺋﻮﮕﻳﺮﻳا
)
Irrigoen et al., 1992
( ﺪﻳدﺮﮔهدﺎﻔﺘﺳا . لوﺪﺟ 1 .
ﺶﻳﺎﻣزآياﺮﺟاﻞﺤﻣكﺎﺧﻲﻳﺎﻴﻤﻴﺷوﻲﻜﻳﺰﻴﻓﻪﻳﺰﺠﺗﺞﻳﺎﺘﻧ
Table 1. The results of physical and chemical analysis in soil of experiment’s place
كﺎﺧﻖﻤﻋ ﺪﺻرد نژوﺮﺘﻴﻧ ﺮﻔﺴﻓ ﻢﻴﺳﺎﺘﭘ ﻲﻧزوﺖﺑﻮﻃرﺪﺻرد
كﺎﺧﺖﻓﺎﺑ
ـــــــــ(نﻮﻴﻠﻴﻣردﺖﻤﺴﻗ)ــــــــــ (ﺮﺘﻣﻲﺘﻧﺎﺳ) Soil depth Nitrogen percent phosphorus potassium Weight humidity percent Soil texture
__________(ppm) __________ (cm)
ﺘﺳدترﻮﺻ ﻪﺑ لﻮﺼﺤﻣ ﺖﺷادﺮﺑ ﻲ
ﻒﻛ ﻞﻜﺷ ﻪﺑ و
و ﺮﺑ
ﻪﻧﻮﻤﻧ ﺳو ﻒﻳدر ود زا ﻲﻳﺎﻬﻧ يرادﺮﺑ ﻂ
ﺖﻳﺎﻋر ﺎﺑ تﺮﻛ ﺮﻫ
ﻦﻴﻓﺮﻃ زا ﻪﻴﺷﺎﺣ
)
لﻮﻃ ﻪﺑ ﻒﻳدر ود ﻲﻳﺎﻬﻧ ﺖﺷادﺮﺑ ﺢﻄﺳ
تﺮﻛ ﺮﻫ رد ﺮﺘﻣ ﻚﻳ
(
ﺖﻓﺮﮔ مﺎﺠﻧا
.
هزاﺪﻧا زا ﺲﭘ يﺮﻴﮔ
ﺮﻜﻠﻤﻋ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫﺮﺘﻣارﺎﭘ هزاﺪﻧا ،نآ ءاﺰﺟا و د
يﺮﻴﮔ يﺎﻫ
مﺎﺠﻧا ،ﻲﻳاﻮﻫ ماﺪﻧاردﻦﻫآ وﺮﻔﺴﻓﺮﺻﺎﻨﻋ ناﺰﻴﻣﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ ﺖﻓﺮﻳﺬﭘ
.
ﻪﻛ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻦﻳﺪﺑ
ﻪﻧﻮﻤﻧ ندﺮﻛ بﺎﻴﺳآ زا ﺲﭘ
يﺎﻫ
هزاﺪﻧا،ﻲﻳاﻮﻫماﺪﻧا ﺮﻔﺴﻓناﺰﻴﻣيﺮﻴﮔ
، ﻦﻟﺎﺑردﻢﻀﻫشورﺎﺑ
ﻧﮋﻴﺴﻛا بآ وﻚﻴﻠﻴﺴﻴﻟﺎﺳ ﺪﻴﺳا ،ﻚﻳرﻮﻔﻟﻮﺳ ﺪﻴﺳا ﺎﺑ هژوژ ﻪ
ﺖﻓﺮﮔ مﺎﺠﻧا
)
Chapman and Parat, 1961
.(
هزاﺪﻧا يﺮﻴﮔ
هزاﺪﻧاشورزاهدﺎﻔﺘﺳاﺎﺑ،ﻲﻳاﻮﻫماﺪﻧاﻦﻫآناﺰﻴﻣ
ﻦﻫآيﺮﻴﮔ
ﻪﻠﻌﺷ ﻲﻤﺗا بﺬﺟ شور ﻪﺑ
يا A.A.S ) Perkin Elmer, 1982 ( ﺖﻓﺮﻳﺬﭘمﺎﺠﻧا .
ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ هداد
ﺎﻫ مﺮﻧ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ راﺰﻓا SAS و ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ نﻮﻣزآ ﻣﻴ ﮕﻧﺎ ﻴ ﻦ ﺎﻫ اﺪﺣ نﻮﻣزآ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﻞﻗ
ﻲﻨﻌﻣفﻼﺘﺧا
راد
(LSD)
يرﺎﻣآلﺎﻤﺘﺣا ﺢﻄﺳرد
5 ﺪﺻرد مﺎﺠﻧا ﺪﺷ . ﺚﺤﺑوﺞﻳﺎﺘﻧ
ﻪﻛ داد نﺎﺸﻧ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻞﻣﺎﻋ
ﺎﻫ ي ناﺰﻴﻣ ﺮﺑ ﻦﻫآ و ﺮﻔﺴﻓ دﻮﻛ
ﻪﻧﻮﮔﻲﻳاﻮﻫماﺪﻧارددﻮﺟﻮﻣﻦﻫآوﺮﻔﺴﻓﺮﺻﺎﻨﻋﺖﻈﻠﻏ يﺎﻫ
ﻲﻨﻌﻣ ﺮﺛا مﺪﻨﮔ ﺪﻨﺘﺷاﺪﻧ يراد
)
لوﺪﺟ
2 .(
و ﺮﻔﺴﻓ ناﺰﻴﻣ
ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻴﺑ رد ﻲﻳاﻮﻫ ماﺪﻧا ﻦﻫآ
دﻮﺑ توﺎﻔﺘﻣ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ
)
لوﺪﺟ
2 .(
ﻦﻫآوﺮﻔﺴﻓدﻮﻛدﺮﺑرﺎﻛندﻮﺑﺮﺛاﻲﺑ ﻣ
ﻲ ﺪﻧاﻮﺗ ﻪﺑ
ﻪﻧﻮﮔﻪﻛ ﺪﺷﺎﺑ ﻞﻴﻟدﻦﻳا ﺮﺻﺎﻨﻋظﺎﺤﻟ زامﺪﻨﮔ يداﺪﺟا يﺎﻫ
ﻢﻛ رﺎﻴﺴﺑ ﺪﻨﻌﻗﻮﺗ ﺪﺷر و نآ ﺎﻫ رد ﻣز ﻴ ﻦ ﺎﻫ ي و ﻲﺧﻼﮕﻨﺳ
ﺪﺷﺎﺑ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻦﻳا ﺪﻳﺆﻣ ﺪﻳﺎﺷ ﺮﻴﻘﻓ
.
ﻖﺣ و ﻲﻌﻴﻠﻃ
ﺖﺳﺮﭘ
)
Taliee and Haghparast, 1997
(
مﺎﻗرا يﺮﻳﺬﭘدﻮﻛ
ﺪﻧدﻮﻤﻧ شراﺰﮔ وﻪﻌﻟﺎﻄﻣ هﺎﺸﻧﺎﻣﺮﻛردار ﻢﻳدمﺪﻨﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ زا ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ مﺎﻗرا ﺮﻳﺎﺳ ﺎﺑ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ رد يرادﺮﺳ ﻢﻗر ﻪﻛ ًﺎﺘﺒﺴﻧ يﺮﻳﺬﭘدﻮﻛ ﺖﺳا رادرﻮﺧﺮﺑ ﻲﻨﻴﻳﺎﭘ
؛ ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻦﻳا نﺎﺸﻧ ﻣ ﻲ ﺪﻫد ﻦﻴﻳﺎﭘ ﺮﻔﺴﻓ ﻪﺑ ﻢﻗر ﻦﻳا زﺎﻴﻧ ﻪﻛ ﻣ
ﻲ ﺪﺷﺎﺑ
.
ﻋ ناﺰﻴﻣ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ ﺞﻳﺎﺘﻧ
ﻔﺴﻓ ﺮﺼﻨ
ﺮ ماﺪﻧا رد دﻮﺟﻮﻣ
ﻪﻧﻮﮔ ﻪﻛ داد نﺎﺸﻧ ﻲﻳاﻮﻫ ﺎﻫ
ي Triticum boeoticum و
Triticum diccocoides
ﺬﺟ ناﺰﻴﻣ ﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ
ب ار ﺮﻔﺴﻓ
ﺪﻨﺘﺷادمﺪﻨﮔﻒﻠﺘﺨﻣيﺎﻫﻪﻧﻮﮔﻦﻴﺑرد
) ﻞﻜﺷ 1 .( ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ هزوﺮﻣا ﺗﻮﻧژ ﻴ ﭗ ﺎﻫ ي
و بﺬﺟ رد ﻲﻫﺎﻴﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ
ﻪﺟﻮﺗ درﻮﻣ يرﺎﻴﺴﺑ ﻦﻴﻘﻘﺤﻣ ﻂﺳﻮﺗ ﻲﻳاﺬﻏ ﺮﺻﺎﻨﻋ فﺮﺼﻣ
ﻗ ﺖﺳاﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮ
.
ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳارﺎﻛ توﺎﻔﺗ هدﺎﻔﺘﺳا ردمﺪﻨﮔ يﺎﻫ
ﻪﺑبﺬﺟﺮﻃﺎﺧﻪﺑﻲﻳاﺬﻏﺮﺻﺎﻨﻋزا ﺳو ﻴ ﻪﻠ رﻳ ﻪﺸ ﺎﻫ فﺮﺼﻣﺎﻳ،
ﺮﺛﺄﺘﻣودﺮﻫﺎﻳ وهﺎﻴﮔ ﻂﺳﻮﺗ ﻣ
ﻲ دﻮﺷ ﻦﻳاﻲﺒﺴﻧﺖﻴﻤﻫاﻪﻛ ،
ﻲﻫﺎﻴﮔﻪﻧﻮﮔعﻮﻧوﺮﺼﻨﻋعﻮﻧﻪﺑﻪﺘﺴﺑهﺪﺷذﺎﺨﺗايﺎﻫرﺎﻜﻫار ﻣ ﻲ ﺪﻧاﻮﺗ ﺪﺷﺎﺑ توﺎﻔﺘﻣ ) Marschner, 1998 .( زا ﺮﻈﻧ ﻪﻄﻘﻧ ﻲﻫﺎﻴﮔﻪﻳﺬﻐﺗ ،
ﺮﻔﺴﻓبﺬﺟردﺪﻣآرﺎﻛﭗﻴﺗﻮﻧژ ،
ﺖﺳاﻲﭙﻴﺗﻮﻧژ
ﺎﻳ و ﺪﻳﺎﻤﻧ بﺬﺟ و لﻮﻠﺤﻣ ﺮﺘﺸﻴﺑ ار كﺎﺧﺮﻔﺴﻓ ﺪﻧاﻮﺘﺑ ﻪﻛ
ﻮﺤﻧ ﻪﺑ لﻮﺼﺤﻣ ﺪﻴﻟﻮﺗ ياﺮﺑ هﺪﺷ بﺬﺟ ﺮﻔﺴﻓ زا ﺪﻧاﻮﺘﺑ
ﺪﻳﺎﻤﻧهدﺎﻔﺘﺳاﺪﻣآرﺎﻛ
)
Gahoonia and Nielsen, 1996
(
.
ﻲﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ
ﻲﻣ ﺪﺳر
ناﻮﺗ ﺑ ار ﺪﻣآرﺎﻛ مﺎﻗرا بﺎﺨﺘﻧا ناﻮﻨﻋ ﻪ
يزروﺎﺸﻛردﺎﻫدﻮﻛفﺮﺼﻣﻦﻳﺰﮕﻳﺎﺟﻲﺘﺣوﻞﻤﻜﻣ
ﺮﻈﻧرد ﺖﻓﺮﮔ ) Batten, 1992 ( و ،
درﻮﻣ ﻦﻳا رد ﺖﻓﺮﺸﻴﭘ سﺎﺳا
مﺎﻗراﻲﻜﻴﺘﻧژتاﺮﻴﻴﻐﺗﺖﺧﺎﻨﺷﻪﺑطﻮﻨﻣ ﻲﻣ ﺪﺷﺎﺑ ) Mahon, 1983 ( .
ردﻦﻫآبﺬﺟناﺰﻴﻣﻪﻛدادنﺎﺸﻧﺲﻧﺎﻳراوﻪﻳﺰﺠﺗﺞﻳﺎﺘﻧ ﻪﻧﻮﮔﻦﻴﺑ
دﻮﺑ توﺎﻔﺘﻣ مﺪﻨﮔﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ
) لوﺪﺟ 2 .( ﮔ ﻪﻧﻮ -ﺎﻫ ي Triticum boeoticum و Aegilops speltoides
ﺪﻧدﻮﺑرادرﻮﺧﺮﺑﻦﻫآبﺬﺟناﺰﻴﻣﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑزا
)
ﻞﻜﺷ
2 .(
ﺮﺛا
تاﺮﺛا ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ و ﻦﻫآ ﻲﺷﺎﭘ لﻮﻠﺤﻣ و ﺮﻔﺴﻓ دﻮﻛ دﺮﺑرﺎﻛ
ﺮﻔﺴﻓ ﻪﻧﺎﮔود
×
ﺮﻔﺴﻓ و ﻦﻫآ
×
ﻦﻫآ و ﻪﻧﻮﮔ
×
ﺮﺛا و ﻪﻧﻮﮔ
ﻞﺑﺎﻘﺘﻣ ﻪﺳ ﻪﻧﺎﮔ ) ﺮﻔﺴﻓ × ﻦﻫآ × ﻪﻧﻮﮔ (
ﻦﻫآوﺮﻔﺴﻓﺖﻈﻠﻏﺮﺑ
ﻧا ﻲﻨﻌﻣﻲﻳاﻮﻫماﺪ دﻮﺒﻧراد
؛ ﺮﻴﺛﺄﺗﻞﻗاﺪﺣدﻮﺟونآﺖﻠﻋﺪﻳﺎﺷ
ﺪﺷﺎﺑﺮﮕﻳﺪﻜﻳﺮﺑقﻮﻓﻞﻣاﻮﻋ
.
لدﺎﻌﺗ ندرﻮﺧ ﻢﻫ ﻪﺑ ﺐﺟﻮﻣ ﻲﻜﺸﺧ ﺶﻨﺗ ﺪﻨﭼ ﺮﻫ
ﻪﻳﺬﻐﺗ نﺎﻫﺎﻴﮔيا ﻣ ﻲ دﻮﺷ ، زا يﺬﻐﻣﺰﻳر ﺮﺻﺎﻨﻋ ﻞﻴﻤﻜﺗﺎﺑ ﺎﻣا
لﻮﻠﺤﻣﺎﻳ كﺎﺧﻖﻳﺮﻃ
ﻲﺷﺎﭘ ﻣ ﻲ ناﻮﺗ ﻦﻳاردارﺪﺷر ﺖﻴﻌﺿو
ﺪﻴﺸﺨﺑدﻮﺒﻬﺑيﺪﺣﺎﺗﻂﻳاﺮﺷ
)
Malakooti and Ghaibi,
1997
( .
تاﺮﺛا ﺲﻧﺎﻳراو ﻪﻳﺰﺠﺗ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻞﻣﺎﻋ ﺎﻫ ي ﻔﺴﻓ دﻮﻛ ﺮ ) ﺻ ﺮﻔ و راﺪﻘﻣ 150
رﺎﺘﻜﻫ رد مﺮﮔﻮﻠﻴﻛ
(
ﻦﻫآ و
)
ودو راﺪﻘﻣﺮﻔﺻ
لﻮﻠﺤﻣ رﺎﺑ راﺰﻫردودﺖﻈﻠﻏ ﺎﺑ ﻲﺷﺎﭘ
(
ﻪﻧﻮﮔﻦﻴﻨﭽﻤﻫ و يﺎﻫ
مﺪﻨﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ
)
و نﺎﻧ مﺪﻨﮔ
4 ﻪﻧﻮﮔ نآ يداﺪﺟا ( ناﺰﻴﻣ ﺮﺑ ردﻦﻴﻟوﺮﭘ لوﺪﺟ 3
ﺷ هداد نﺎﺸﻧ
ﺖﺳا هﺪ
.
ﺲﻧﺎﻳراو ﻪﻳﺰﺠﺗ
هداد ﺎﻫ ﺮﺛاﻪﻛدادنﺎﺸﻧ ﻞﻣﺎﻋ
ﺎﻫ ي ﻪﻧﻮﮔوﻦﻫآوﺮﻔﺴﻓدﻮﻛ
-رد ﻦﻴﻟوﺮﭘ ناﺰﻴﻣ ﺮﺑ مﺪﻨﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ
ﻪﻠﺣﺮﻣ ي ﻞﻳﻮﻃ
ﻲﻨﻌﻣﻪﻗﺎﺳنﺪﺷ
دﻮﺒﻧراد ) لوﺪﺟ 3 .( ﺲﻧﺎﻳراوﻪﻳﺰﺠﺗ هداد ﺎﻫ نﺎﺸﻧ هﺪﻨﻫد ﻲﻨﻌﻣمﺪﻋ
ﻦﻫآﻞﺑﺎﻘﺘﻣﺮﺛايراد
×
ﻦﻫآوﺮﻔﺴﻓ
×
ﺮﻔﺴﻓوﻪﻧﻮﮔ
×
اوﻪﻧﻮﮔ ﻞﺑﺎﻘﺘﻣﺮﺛ ﻪﺳ ﻪﻧﺎﮔ ) ﺮﻔﺴﻓ × ﻦﻫآ × ﻪﻧﻮﮔ (
ﻦﻳا رد ﻦﻴﻟوﺮﭘ ناﺰﻴﻣ ﺮﺑ ﻪﻠﺣﺮﻣ دﻮﺑ يﺪﺷر ) لوﺪﺟ 3 .(
ردﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫرﺎﻤﻴﺗ ﻪﻠﺣﺮﻣ
ﻪﻗﺎﺳ نﺪﺷﻞﻳﻮﻃ
ﻣ ﻲ ﺪﻧاﻮﺗ ﻪﺑ
ﻪﻘﻄﻨﻣ ردﻲﮔﺪﻧرﺎﺑندﻮﺑ ﻲﻓﺎﻛﻞﻴﻟد
)
ﻞﻜﺷ
3 (
ﻪﺠﻴﺘﻧردو
ﻦﻳا رد ﻲﻜﺸﺧ ﺶﻨﺗ مﺪﻋ
ﺪﺷﺎﺑ ﻪﻠﺣﺮﻣ
)
ﻞﻜﺷ
3 .(
ﺞﻳﺎﺘﻧ
ﻲﺳرﺮﺑ نارﺎﻜﻤﻫونﺎﻴﺋﺎﺑﺎﺑ
)
Babaian et al., 2009
( نﺎﺸﻧ ﻲﻨﻌﻣ ﺮﻴﺛﺄﺗيﺬﻐﻣﺰﻳر ﺮﺻﺎﻨﻋ ﻪﻛ داد
ﻊﻤﺠﺗ و ﺰﺘﻨﺳ ﺮﺑيراد
نادﺮﮕﺑﺎﺘﻓآ ﺮﺘﺴﻟآ ﻢﻗر رد ﻦﻴﻟوﺮﭘو تارﺪﻴﻫﻮﺑﺮﻛ ﺐﻴﻛﺮﺗود ﺖﺷاد
.
لوﺪﺟ 2 .
ﺮﺛاﺲﻧﺎﻳراوﻪﻳﺰﺠﺗﺞﻳﺎﺘﻧﻪﺻﻼﺧ
ﻞﻣﺎﻋ ﺎﻫ ي
ﻫآوﺮﻔﺴﻓدﻮﻛ
ﺖﻈﻠﻏﺮﺑمﺪﻨﮔﻒﻠﺘﺨﻣيﺎﻫﻪﻧﻮﮔوﻦ
مﺪﻨﮔيﺎﻫﻪﻧﻮﮔﻲﻳاﻮﻫماﺪﻧارددﻮﺟﻮﻣﻦﻫآوﺮﻔﺴﻓﺮﺻﺎﻨﻋ
Table 2. summation of results of variance analysis on P , Fe and different species of wheat factors on P and Fe concentration’s shoot in species of wheat
تﺎﻌﺑﺮﻣﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ
Mean of square S.O.V
تاﺮﻴﻴﻐﺗﻊﺑﺎﻨﻣ
يدازآﻪﺟرد df
ﺮﻔﺴﻓ P
ﻦﻫآ Fe
Replication (R) راﺮﻜﺗ 2 0.0312 ns 10029.2716**
Phosphorus (P) ﺮﻔﺴﻓ 1 0.0036 ns 744.4803ns
Iron (Fe) ﻦﻫآ 1 0.0138 ns 2787.3350 ns
Species (S) ﻪﻧﻮﮔ 4 0.2610 * 4946.6836*
P × Fe ﻦﻫآ×ﺮﻔﺴﻓ 1 0.2706 ns 136.3533ns
P × S ﻪﻧﻮﮔ ×ﺮﻔﺴﻓ 4 0.0643 ns 750.0386ns
Fe × S ﻪﻧﻮﮔ ×ﻦﻫآ 4 0.1332 ns 1629.0331ns
P × Fe × S ﻪﻧﻮﮔ ×ﻦﻫآ ×ﺮﻔﺴﻓ 4 0.0461 ns 2772.7580ns
Error ﺶﻳﺎﻣزآهﺎﺒﺘﺷا 38 0.0891 1629.0331
C.V تاﺮﻴﻴﻐﺗﺐﻳﺮﺿ 27.43 _ 24.06
* ، ** ﺮﺗﻪﺑ ﺢﻄﺳردرادﻲﻨﻌﻣﺐﻴﺗ 0/05
و 0/01 ، ns : رادﻲﻨﻌﻣﺮﻴﻏ .
*,** Significant in 0.05 and 0.01 levels arrangement, ns: not significant.
ﻞﻜﺷ 1 .
ردﻲﻳاﻮﻫماﺪﻧاﺮﻔﺴﻓﺖﻈﻠﻏ
مﺪﻨﮔﻒﻠﺘﺨﻣيﺎﻫﻪﻧﻮﮔ
) 2467 / 0 LSD0.05= (
ﺲﻧﺎﻳراوﻪﻳﺰﺠﺗ هداد
ﺎﻫ ﺮﻔﺴﻓدﻮﻛﻞﻣﺎﻋﺮﺛاﻪﻛدادنﺎﺸﻧ
يرﺎﻣآ لﺎﻤﺘﺣا ﺢﻄﺳ رد
0/1
ﻴﻟوﺮﭘ ناﺰﻴﻣ ﺮﺑ ﺪﺻرد
رد ﻦ
ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻞﮔ ﻫد ﻲ دﻮﺑ رادﻲﻨﻌﻣ
)
لوﺪﺟ
3 (
، دﻮﻛ ﻞﻣﺎﻋﺮﺛا ﺎﻣا
دﻮﺒﻧرادﻲﻨﻌﻣﻦﻴﻟوﺮﭘناﺰﻴﻣﺮﺑﻦﻫآ
.
ردگﺮﺑﻦﻴﻟوﺮﭘناﺰﻴﻣ
ﻪﻠﺣﺮﻣ ي ﻞﮔ ﻫد ﻲ راد ﻲﻨﻌﻣترﻮﺻ ﻪﺑ
) 01 / 0
ﺪﺻرد
(
ﺖﺤﺗ
عﻮﻧ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻪﻧﻮﮔ
دﻮﺑ مﺪﻨﮔ
.
ﺲﻧﺎﻳراو ﻪﻳﺰﺠﺗ هداد
ﺎﻫ نﺎﺸﻧ
هﺪﻨﻫد ﺮﻔﺴﻓ ﻞﺑﺎﻘﺘﻣ ﺮﺛا يراد ﻲﻨﻌﻣ مﺪﻋ
×
ﻦﻫآ ، ﻦﻫآ
×
ﻞﺑﺎﻘﺘﻣﺮﺛاوﻪﻧﻮﮔ ﻪﺳ
ﻪﻧﺎﮔ
)
ﺮﻔﺴﻓ
×
ﻦﻫآ
×
ﻪﻧﻮﮔ
(
ﺮﺛاﺎﻣا،دﻮﺑ ﺮﻔﺴﻓﻞﺑﺎﻘﺘﻣ
×
ﻲﻨﻌﻣرﺎﻴﺴﺑﻦﻴﻟوﺮﭘناﺰﻴﻣﺮﺑمﺪﻨﮔيﺎﻫﻪﻧﻮﮔ
دﻮﺑراد
)
لوﺪﺟ
3 .(
دﺮﺑرﺎﻛ
150
ﺶﻳاﺰﻓا ﺐﺟﻮﻣ ﺮﻔﺴﻓ رﺎﺘﻜﻫ رد مﺮﮔﻮﻠﻴﻛ
ﺪﺷﺮﻔﺴﻓ دﺮﺑرﺎﻛ مﺪﻋ ﺖﻟﺎﺣﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ گﺮﺑﻦﻴﻟوﺮﭘ
)
ﻞﻜﺷ
4 ( .
ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﺮﻔﺴﻓ ﺶﻳاﺰﻓا
هﺎﻴﮔ ياﺮﺑ يروﺮﺿ ﺮﺼﻨﻋ ﻚﻳ
ﺪﺷ هﺎﻴﮔ ﺖﻳﻮﻘﺗ ﺐﺟﻮﻣ
.
يروﺮﺿ يﺎﻫ زﺎﻴﻧ ﺶﻴﭘﻪﺠﻴﺘﻧ رد
ﻦﻴﻟوﺮﭘ يﺮﺘﺸﻴﺑ راﺪﻘﻣ ًﺎﺘﻳﺎﻬﻧ و ﻪﺘﺧﺎﺳ ﺮﺘﺸﻴﺑ هﺎﻴﮔ ﻦﻴﻟوﺮﭘ ﺪﻴﻟﻮﺗ ﻣ ﻲ دﻮﺷ
.
رد ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻞﮔ ﻫد ﻲ ناﺰﻴﻣ ، ﻫﻮﺑﺮﻛ ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي
ﻞﻜﺷ 3 .
مﻼﻳانﺎﺘﺳﺮﻬﺷردﺶﻳﺎﻣزآهرودلﻮﻃردﻲﮔﺪﻧرﺎﺑﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣتاﺮﻴﻴﻐﺗﺪﻧور
Fig 3. The process of preciptation average in the experiment period in Ilam city
ﻞﻜﺷ 2 .
مﺪﻨﮔﻒﻠﺘﺨﻣيﺎﻫﻪﻧﻮﮔردﻲﻳاﻮﻫماﺪﻧاﻦﻫآﺖﻈﻠﻏ
) 357 / 33 LSD0.05= (
ردلﻮﻠﺤﻣ گﺮﺑ
ﺎﻫ ﺖﻓﺎﻳ ﺶﻳاﺰﻓاﺮﻔﺴﻓ دﺮﺑرﺎﻛ ﺎﺑ
)
ﻞﻜﺷ
4 .(
ﻪﺑﺮﻔﺴﻓﺮﮔا هزاﺪﻧا
ردﻲﻓﺎﻛ
ﻲﺸﻳورﺪﺷرﺪﺷﺎﺑهﺎﻴﮔسﺮﺘﺳد
ﺶﻳاﺰﻓاﺰﺘﻨﺳﻮﺘﻓﻪﺠﻴﺘﻧردوﺮﺘﺸﻴﺑهﺎﻴﮔ ﻣ
ﻲ ﻳ ﺪﺑﺎ ﺖﻳﺎﻬﻧردو
ﺪﻴﻟﻮﺗﻪﺑﺮﺠﻨﻣ ﻫﻮﺑﺮﻛ
ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي
يﺮﺘﺸﻴﺑلﻮﻠﺤﻣ
ﻣ ﻲ ددﺮﮔ
.
لوﺪﺟ 3 .
ﺮﺛا ﺲﻧﺎﻳراو ﻪﻳﺰﺠﺗ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻪﺻﻼﺧ
ﻞﻣﺎﻋ ﺎﻫ ي
و ﻦﻴﻟوﺮﭘ ناﺰﻴﻣ ﺮﺑ مﺪﻨﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ و ﻦﻫآ ،ﺮﻔﺴﻓ يدﻮﻛ
ﻫﻮﺑﺮﻛ ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي ﺤﻣ لﻮﻠ
Table 3. Summary of results of variance analysis on effect of P , Fe fertilizer and different species of wheat factors on proline and soluble carbohydrate
(Mean of square) تﺎﻌﺑﺮﻣﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ
ﻦﻴﻟوﺮﭘ
)
Proline
(
ﻫﻮﺑﺮﻛ ﻴ تارﺪ ﺎﻫ لﻮﻠﺤﻣي
(Soluble Carbohydrates)
ﻪﺟرد
يدازآ
ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻪﻗﺎﺳنﺪﺷﻞﻳﻮﻃ
ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻞﮔ ﻫد ﻲ
ﻪﻠﺣﺮﻣ نﺪﺷﻞﻳﻮﻃ ﻪﻗﺎﺳ
ﻪﻠﺣﺮﻣ
ﻞﮔ ﻫد ﻲ
S.O.V تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻊﺑﺎﻨﻣ df Elongation stage
Flowering stage
Elongation stage
Flowering stage
Replication (R) راﺮﻜﺗ 2 27.7981 ns 0.1423 ns 0.2779 ns 0.0014 ns
Phosphorus (P) ﺮﻔﺴﻓ 1 0.0067 ns 2.5260 * 0.0001 ns 0.0252 *
Iron (Fe) ﻦﻫآ 1 0.0210 ns 0.0868 ns 0.0002 ns 0.0008 ns
Species (S) ﻪﻧﻮﮔ 4 6.0378 ns 9.2149 ** 0.0603ns 0.0921 **
P × Fe ﻦﻫآ×ﺮﻔﺴﻓ 1 5.7214 ns 0.0001 ns 0.0572 ns 0.0001 ns
P × S ﻪﻧﻮﮔ×ﺮﻔﺴﻓ 4 4.1132 ns 3.1880 ** 0.0411 ns 0.0318 **
Fe × S ﻪﻧﻮﮔ×ﻦﻫآ 4 7.0139 ns 0.4913 ns 0.0701 ns 0.0049 ns
P × Fe × S ﻪﻧﻮﮔ ×ﻦﻫآ×ﺮﻔﺴﻓ 4 1.1037 ns 0.2690 ns 0.0110 ns 0.0026 ns
Error ﺶﻳﺎﻣزآهﺎﺒﺘﺷا 5.1792 38 0.5615 0.0517 0.0056
C.V تاﺮﻴﻴﻐﺗﺐﻳﺮﺿ - 12.85 3.73 13.81 4.22
* ، ** ﺢﻄﺳردرادﻲﻨﻌﻣﺐﻴﺗﺮﺗﻪﺑ 0/05
و 0/01 ، ns : رادﻲﻨﻌﻣﺮﻴﻏ .
*
and ** means significant at 0.05 and 0.01 levels, respectively; ns is not significant
ﻞﻜﺷ
4 .
ﻦﻴﻟوﺮﭘناﺰﻴﻣ
)
مﺮﮔﺮﺑلﻮﻣوﺮﻜﻴﻣ
نزو ﺮﺗ گﺮﺑ ( و ﻫﻮﺑﺮﻛ ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي لﻮﻠﺤﻣ ) ﻲﻠﻴﻣ
مﺮﮔﺮﺑمﺮﮔ
نزو ﺮﺗ گﺮﺑ (
ﻪﻠﺣﺮﻣرد
ﻞﮔ ﻫد ﻲ
ﺮﻔﺴﻓﻒﻠﺘﺨﻣﺮﻳدﺎﻘﻣرد
:
ﺮﻔﺴﻓدﻮﻛدﺮﺑرﺎﻛمﺪﻋ
)
Non. A. P
( دﺮﺑرﺎﻛو 150
ﺮﻔﺴﻓدﻮﻛرﺎﺘﻜﻫردمﺮﮔﻮﻠﻴﻛ
)
150 kg/ha P
(
يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ
و يرادﺮﺳ ﻢﻗر ﻲﻋارز مﺪﻨﮔ
Aegilops
tauschii ﻴﺑ
رد ار ﻦﻴﻟوﺮﭘ راﺪﻘﻣ ﻦﻳﺮﺘﺸ ﻪﻠﺣﺮﻣ
ﻞﮔ ﻫد ﻲ
ﺪﻨﺘﺷاد
)
ﻞﻜﺷ
5 (
ﻪﻛ ﻣ ﻲ ﺪﻧاﻮﺗ ﻪﻧﻮﮔ ﺮﺘﺸﻴﺑ ناﻮﺗ ﺮﺑ ﻲﻠﻴﻟد
-ﺪﺷﺎﺑ ﻦﻴﻟوﺮﭘ ﺪﻴﻟﻮﺗ رد رﻮﻛﺬﻣ يﺎﻫ
.
نﻮﻣزآ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ
ﺮﺑ مﺪﻨﮔ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ و هﺮﻔﺴﻓ دﻮﻛ ﻞﺑﺎﻘﺘﻣ تاﺮﺛا ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ ﻪﻠﺣﺮﻣ رد ﻦﻴﻟوﺮﭘ ناﺰﻴﻣ ﻞﮔ
ﻫد ﻲ رد ﻞﻜﺷ
6
هداد نﺎﺸﻧ
ﺖﺳا هﺪﺷ
.
ﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ و ﻲﻋارز يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ رد ﻦﻴﻟوﺮﭘ ناﺰﻴﻣ
A. tauschii ﺮﻔﺴﻓدﻮﻛدﺮﺑرﺎﻛﺎﺑ
) 150
رﺎﺘﻜﻫردمﺮﮔﻮﻠﻴﻛ
(
رد گﺮﺑ ﺎﻫ
ﺪﻣآ ﺖﺳد ﻪﺑ
.
ﻪﺘﻜﻧ رد ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا ﻪﺟﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ
ﻪﻧﻮﮔ دﺮﺑرﺎﻛمﺪﻋﺎﻳدﺮﺑرﺎﻛﺖﻟﺎﺣودردﻦﻴﻟوﺮﭘناﺰﻴﻣﻲﻋارز ردﻪﻛﻲﻟﺎﺣ رد،دﻮﺑتوﺎﻔﺘﻣرﺎﻴﺴﺑﺮﻔﺴﻓ
ﻪﻧﻮﮔ A. tauschii
ﺮﭘناﺰﻴﻣ نﺎﺴﻜﻳيرﺎﻣآظﺎﺤﻟزارﻮﻛﺬﻣﺖﻟﺎﺣودﺮﻫردﻦﻴﻟو
دﻮﺑ
.
،ﺖﻔﮔناﻮﺘﺑﺪﻳﺎﺷ ﻪﻧﻮﮔ
A. tauschii دﻮﺒﻤﻛﻂﻳاﺮﺷرد
رﻮﻃﻪﺑ هﺪﺷبﺬﺟﺮﻔﺴﻓناﺰﻴﻣزا،ﺮﻔﺴﻓ بﻮﻠﻄﻣ
ﺮﺗ ي ﺖﻬﺟ
ﺖﺳاهدﺮﻛهدﺎﻔﺘﺳاﻦﻴﻟوﺮﭘﺖﺧﺎﺳ
.
ﺐﺟﻮﻣﺮﻔﺴﻓدﻮﻛدﺮﺑرﺎﻛ
رد ﻦﻴﻟوﺮﭘ ناﺰﻴﻣ ﺶﻳاﺰﻓا ﻪﻠﺣﺮﻣ
ﻞﮔ ﻫد ﻲ
يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ رد
مﺪﻨﮔﻒﻠﺘﺨﻣ
ﻦﻴﻟوﺮﭘﺰﺘﻨﺳردﺮﻔﺴﻓﺶﻘﻧﻪﺑﺮﻈﻧﻪﻛﺪﻳدﺮﮔ
ﻣ ﻲ ﺪﻧاﻮﺗ
ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻘﻄﻨﻣ
.
يﺮﻴﺛﺄﺗ ﺮﻔﺴﻓ دﻮﻛ دﺮﺑرﺎﻛ ﺪﻨﭼ ﺮﻫ
ﻦﻴﻟوﺮﭘ ناﺰﻴﻣﺮﺑتوﺎﻔﺘﻣ ﻪﻧﻮﮔ
A. tauschii ﻦﻳا رد
ﻪﻠﺣﺮﻣ
ﺖﺷاﺪﻧيﺪﺷر
.
ﻞﻜﺷ 6 .
ﻟوﺮﭘناﺰﻴﻣﺮﺑمﺪﻨﮔﻒﻠﺘﺨﻣيﺎﻫﻪﻧﻮﮔوهﺮﻔﺴﻓدﻮﻛحﻮﻄﺳﻞﺑﺎﻘﺘﻣتاﺮﺛاﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣﻪﺴﻳﺎﻘﻣ
ردﻦﻴ
ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻞﮔ ﻫد ﻲ
ﻒﻠﺘﺨﻣحﻮﻄﺳرد
هﺮﻔﺴﻓدﻮﻛ
: 1
P
:
،ﺮﻔﺴﻓدﻮﻛدﺮﺑرﺎﻛمﺪﻋ
2
P
: دﺮﺑرﺎﻛ 150
ﺮﻔﺴﻓدﻮﻛرﺎﺘﻜﻫردمﺮﮔﻮﻠﻴﻛ
Fig 6. The mean comparison of interaction of P fertilizer levels and different species of wheat on proline rate (µmol/g. leaf fresh weight) in flowering stage in different P rate: P1: Not application P fertilizer and P2: Application of 150 kg/ha P fertilizer.
ﻞﻜﺷ 5 .
ﻦﻴﻟوﺮﭘ ناﺰﻴﻣ
)
مﺮﮔﺮﺑلﻮﻣوﺮﻜﻴﻣ
نزو ﺮﺗ گﺮﺑ (
يﺎﻫﻪﻧﻮﮔ رد
ردمﺪﻨﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ
ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻞﮔ ﻫد ﻲ
) 6193 / 0 LSD0.05= (
نارﺎﻜﻤﻫ وﮓﻨﻴﺳ
)
Singet al.,1983
(
رﺮﺑ ﻦﻤﺿ
ﻲﺳ
زا يداﺪﻌﺗ رد ﻲﻜﺸﺧ ﻪﺑ ﺖﻣوﺎﻘﻣ
ﺗﻮﻧژ ﻴ ﭗ ﺎﻫ ي
شراﺰﮔ ﻮﺟ
ﻊﻤﺠﺗ ار يﺮﺘﺸﻴﺑ ﻦﻴﻟوﺮﭘ ﻪﻛ ﻮﺟ زا ﻲﻣﺎﻗرا ﻪﻛ ﺪﻧداد
ﻣ ﻲ ﺪﻨﻫد وﺪﻧراد يﺮﺘﺸﻴﺑ ءﺎﻘﺑﺪﻳﺪﺷ ﻲﺑآ ﺶﻨﺗ ﻂﻳاﺮﺷ رد ،
ﺶﻨﺗ زا ﻲﻳﺎﻫر لﺎﺒﻧد ﻪﺑ ﺮﺳ ،
ﻳ ﻊ ﺮﺗ ﺪﺷر ﻣ ﻲ ﺪﻨﻨﻛ
.
هﺪﻫﺎﺸﻣ
ﺖﺳا هﺪﺷ
ﺮﺛا رد ﻪﻛ ﺶﻨﺗ
ﺎﻫ ي ناﺰﻴﻣﺮﺑ يرﻮﺷ و ﻲﺘﺑﻮﻃر
يﺎﻫﺪﻴﺳا ﺶﻳاﺰﻓا ﻦﻴﺑ ﻦﻳا رد و هدوﺰﻓا ﻪﻨﻴﻣآ
ﺳا ﻴ ﺪ ﻣآ ﻴ ﻪﻨ
ﺖﺳاﺮﺘﺸﻴﺑ يﺰﻤﺳا هﺪﻨﻨﻛ ﻢﻴﻈﻨﺗتﺎﺒﻴﻛﺮﺗ ﺮﻳﺎﺳزا ﻦﻴﻟوﺮﭘ
)
Mationn et al., 1989
( .
نآﺖﺒﺜﻣتاﺮﺛاوﻦﻴﻟوﺮﭘﺶﻘﻧ
درادﻲﮕﺘﺴﺑﺶﻨﺗ ماود و تﺪﺷ،ﺖﻌﻴﺒﻃ وهﺎﻴﮔ رﺎﺘﺧﺎﺳﻪﺑ
)
Kameli and Losel, 1993
.(
هدزﺎﺑ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ
ﺎﻬﻧ ﻲﻳ
ﺮﻣاردﻦﻴﻟوﺮﭘ ﻊﻳﺮﺳيﺎﻘﻟاردهﺎﻴﮔﻲﺋﺎﻧاﻮﺗﻪﺑﺶﻨﺗﻪﺑﻞﻤﺤﺗ
ﺳ ﻴ ﻢﺘﺴ ﺎﻫ ي هﺎﻴﮔﻲﺋﺎﻧاﻮﺗ،ﺶﻨﺗﻪﺑﺶﻨﻛاوردﻦﻴﻟوﺮﭘ ﻊﻤﺠﺗ
ﻪﺑو،لﻮﻠﺳ ﻞﺧاد ردﻻﺎﺑراﺪﻘﻣﻪﺑ ﻦﻴﻟوﺮﭘﻊﻳﺮﺳ ﺖﺧﺎﺳرد
ءﺎﻘﻟاﻦﻴﻟوﺮﭘﻊﻤﺠﺗلﺮﺘﻨﻛﺖﻬﺟ ﺪﻣآرﺎﻛﻢﺘﺴﻴﺳﻚﻳرﻮﻀﺣ
ﻪﺑهﺪﺷ ﺳو ﻴ ﻪﻠ طﻮﺑﺮﻣﺰﻴﻧﺶﻨﺗ ﻣ
ﻲ ﺪﺷﺎﺑ
)
Kuznetsov and
Shevyakova, 1999
.(
ﻊﻤﺠﺗ ناﺰﻴﻣ تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ
ﺮﻈﻧﻪﺑ ﻲﻌﻴﺒﻃ ﻒﻠﺘﺨﻣ مﺎﻗرا ﻦﻴﺑردﻦﻴﻟوﺮﭘ ﻣ
ﻲ ﺪﺳر
.
ﻲﻠﻋ
-نارﺎﻜﻤﻫ و يﺪﻤﺤﻣ
)
Ali Mohammadi et al., 2009
(
ﻦﻴﺑ رد ﻦﻴﻟوﺮﭘ ﻊﻤﺠﺗ ﻪﻛ ﺪﻧدﻮﻤﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ
ﺗﻮﻧژ ﻴ ﭗ ﺎﻫ ي
ﺪﻨﮔﻒﻠﺘﺨﻣ
م
ﺖﺳاتوﺎﻔﺘﻣ
.
تاﺮﺛا ﻞﻣﺎﻋ ﺎﻫ ي
ﻔﺴﻓ يدﻮﻛ
ﺮ
)
ﻋ
و ﺮﻔﺴﻓ دﺮﺑرﺎﻛ مﺪ
دﺮﺑرﺎﻛ
150
رﺎﺘﻜﻫ ردمﺮﮔﻮﻠﻴﻛ
(
ﻦﻫآو
)
ﻲﺷﺎﭘلﻮﻠﺤﻣ مﺪﻋ
راﺰﻫ ردودﺖﻈﻠﻏ ﺎﺑﻲﺷﺎﭘ لﻮﻠﺤﻣ رﺎﺑودو
(
ﻪﻧﻮﮔ ﻞﻣﺎﻋو
-مﺪﻨﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ
)
و نﺎﻧ مﺪﻨﮔ
4
ﻪﻧﻮﮔ
نآ يداﺪﺟا
(
ﺮﺑ
ردلﻮﻠﺤﻣ يﺎﻫﺪﻨﻗناﺰﻴﻣ لوﺪﺟ
3
ﺖﺳا هﺪﺷ هداد نﺎﺸﻧ
.
ﻞﻣﺎﻋ ﺎﻫ ي
ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ و ﻦﻫآ و ﺮﻔﺴﻓ دﻮﻛ
ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ
رد مﺪﻨﮔ
ﻪﻠﺣﺮﻣ ي ﻃ
يﺎﻫﺪﻨﻗ ناﺰﻴﻣ ﺮﺑ ﻪﻗﺎﺳ نﺪﺷ ﻞﻳﻮ
ﻲﻨﻌﻣ ﺮﺛا لﻮﻠﺤﻣ
ﺖﺷاﺪﻧ يراد
)
لوﺪﺟ
3 .(
ﺲﻧﺎﻳراو ﻪﻳﺰﺠﺗ
هداد ﺎﻫ نﺎﺸﻧ هﺪﻨﻫد
ﻲﻨﻌﻣ مﺪﻋ
ﻞﺑﺎﻘﺘﻣ ﺮﺛا ندﻮﺑ راد
يدﻮﻛ يﺎﻫرﺎﻤﻴﺗ
)
ﺮﻔﺴﻓ
×
ﻦﻫآ
(
ﻪﻧﻮﮔ ﺎﺑ دﻮﻛ ﻞﻣﺎﻋ و يﺎﻫ
مﺪﻨﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ
)
ﺮﻔﺴﻓ
×
ﻦﻫآوﻪﻧﻮﮔ
×
ﻪﻧﻮﮔ
(
ﺮﺛا ﻦﻴﻨﭽﻤﻫو
ﻞﺑﺎﻘﺘﻣ ﻪﺳ ﻪﻧﺎﮔ
)
ﺮﻔﺴﻓ
×
ﻦﻫآ
×
ﻪﻧﻮﮔ
(
ﻞﻳﻮﻃ ﻪﻠﺣﺮﻣ رد
دﻮﺑ لﻮﻠﺤﻣ يﺎﻫﺪﻨﻗ ناﺰﻴﻣ ﺮﺑ ﻪﻗﺎﺳ نﺪﺷ
.
ﻞﻣﺎﻋ ﺎﻫ ي دﻮﻛ
ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ و ﺮﻔﺴﻓ
رد مﺪﻨﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ
ﻪﻠﺣﺮﻣ ي
ﻞﮔ ﻫد ﻲ ﻲﻨﻌﻣ ﺮﺛا
ﺖﺷاد لﻮﻠﺤﻣ يﺎﻫﺪﻨﻗ ناﺰﻴﻣ ﺮﺑ يراد
)
لوﺪﺟ
3 .(
ﻪﻧﻮﮔ ﺎﺑ ﺮﻔﺴﻓ يدﻮﻛ رﺎﻤﻴﺗ ﻞﺑﺎﻘﺘﻣ ﺮﺛا يﺎﻫ
مﺪﻨﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ
)
ﺮﻔﺴﻓ
×
ﻪﻧﻮﮔ
(
ﻠﺤﻣ يﺎﻫﺪﻨﻗناﺰﻴﻣ ﺮﺑ
رد لﻮ
ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻞﮔ ﻫد ﻲ دﻮﺑرادﻲﻨﻌﻣ
.
ﻞﻜﺷ 7 . ناﺰﻴﻣ ﻫﻮﺑﺮﻛ ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي لﻮﻠﺤﻣ )
مﺮﮔﺮﺑمﺮﮔﻲﻠﻴﻣ
نزو ﺮﺗ گﺮﺑ (
يﺎﻫﻪﻧﻮﮔرد
ﻪﻠﺣﺮﻣردمﺪﻨﮔﻒﻠﺘﺨﻣ
ﻞﮔ ﻫد ﻲ
) 061 / 0 LSD0.05= (
ناﺰﻴﻣ ﻫﻮﺑﺮﻛ ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي رد لﻮﻠﺤﻣ ﻪﻠﺣﺮﻣ
ﻞﮔ ﻫد ﻲ رد
ﻲﻋارزمﺪﻨﮔيﺎﻫﻪﻧﻮﮔ
)
يرادﺮﺳﻢﻗر
(
و ﻪﻧﻮﮔ A. tauschii
ﺮﻳﺎﺳ زا ﺮﺘﺸﻴﺑ و ﺮﺑاﺮﺑ ﻪﻧﻮﮔ
ﺎﻫ دﻮﺑ
)
ﻞﻜﺷ
7 .(
نﻮﻣزآ ﺞﻳﺎﺘﻧ
مﺪﻨﮔيﺎﻫﻪﻧﻮﮔوهﺮﻔﺴﻓدﻮﻛﻞﺑﺎﻘﺘﻣتاﺮﺛاﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣﻪﺴﻳﺎﻘﻣ ﺑ ناﺰﻴﻣ ﺮ ﻫﻮﺑﺮﻛ
ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي
ﻪﻠﺣﺮﻣ رد لﻮﻠﺤﻣ
ﻞﮔ ﻫد ﻲ رد
ﻞﻜﺷ
8
ﺖﺳا هﺪﺷ هداد نﺎﺸﻧ
.
ﻪﻛ داد نﺎﺸﻧ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻦﻳا
ناﺰﻴﻣ ﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ ﻫﻮﺑﺮﻛ
ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي لﻮﻠﺤﻣ
يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ رد
و ﻲﻋارز A. tauschii
رد ﺮﻔﺴﻓ دﻮﻛ دﺮﺑرﺎﻛ ﺎﺑ گﺮﺑ
ﺎﻫ ﻪﺑ
ﺪﻣآ ﺖﺳد
.
رد ﻪﻧﻮﮔ ناﺰﻴﻣ ﻲﻋارز ﻫﻮﺑﺮﻛ
ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي لﻮﻠﺤﻣ
ﻛ ﺖﻟﺎﺣ ود رد
توﺎﻔﺗ رﺎﻴﺴﺑ ﺮﻔﺴﻓ دﺮﺑرﺎﻛ مﺪﻋ ﺎﻳ دﺮﺑرﺎ
رد ﻪﻛ ﻲﻟﺎﺣ رد ،ﺖﺷاد
ﻪﻧﻮﮔ A. tauschii ناﺰﻴﻣ
ﻫﻮﺑﺮﻛ ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي لﻮﻠﺤﻣ
ظﺎﺤﻟ زا رﻮﻛﺬﻣ ﺖﻟﺎﺣ ود ﺮﻫ رد
دﻮﺑنﺎﺴﻜﻳيرﺎﻣآ
.
ﻪﺑﻪﺟﻮﺗﺎﺑ ﻂﺑار
وﺮﻔﺴﻓناﺰﻴﻣﻦﻴﺑﺖﺒﺜﻣ
ﺪﻴﻟﻮﺗ ﻫﻮﺑﺮﻛ ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي لﻮﻠﺤﻣ ، ﻣ ﻲ ناﻮﺗ
ﻪﻛ ﺖﻔﮔ
A.
tauschii
ﺴﻓ دﻮﺒﻤﻛ ﻂﻳاﺮﺷ رد
بﺬﺟ ﺮﻔﺴﻓ ناﺰﻴﻣ زا ،ﺮﻔ
هدﺎﻔﺘﺳا ﺮﺘﻬﺑ ،هﺪﺷ ﻣ
ﻲ ﺪﻨﻛ
.
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ رد
ود يور يا
راو ﻳ ﻪﺘ
ﻪﻛ ﺪﻳدﺮﮔ شراﺰﮔ مورود مﺪﻨﮔ ﻲﻜﺸﺧ ﻪﺑ موﺎﻘﻣ و سﺎﺴﺣ
ﺶﻳاﺰﻓا ﻫﻮﺑﺮﻛ ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي
ﻲﻜﺸﺧ ﻪﺑ موﺎﻘﻣ ﻢﻗر رد لﻮﻠﺤﻣ
ﺺﺧﺎﺷ ﻦﻴﻟوﺮﭘ ﺎﺑ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ رد
ﺐﺳﺎﻨﻣ ﺮﺗ ي نداد نﺎﺸﻧ ياﺮﺑ
ﺖﺤﺗ ﻦﻴﻟوﺮﭘ اﺮﻳز ،ﺖﺳا ﻲﻜﺸﺧ ﻪﺑ ﺖﻣوﺎﻘﻣ
ﻲﻜﺸﺧ ﺶﻨﺗ
ﻪﺘﻳراو ود ﺮﻫ رد نآ ﺶﻳاﺰﻓا ناﺰﻴﻣ و ﺖﻓﺎﻳ ﺶﻳاﺰﻓا ﺮﺘﻤﻛ ﻮﺑﻲﻜﻳموﺎﻘﻣوسﺎﺴﺣ د
)
Kameli and Losel, 1993
( .
يﺮﻴﮔﻪﺠﻴﺘﻧ وﺮﻔﺴﻓﺮﺻﺎﻨﻋبﺬﺟناﺰﻴﻣﻪﻛدادنﺎﺸﻧﺶﻳﺎﻣزآﻦﻳاﺞﻳﺎﺘﻧ
رد ﻦﻫآ
ﻪﻧﻮﮔ Triticum boeoticum
)
مﻮﻧژ ﺎﺑ
AA
(
نﺎﻧ مﺪﻨﮔ زا ﺮﺘﺸﻴﺑ
)
يرادﺮﺳ ﻢﻗر
(
ﺮﮕﻳد و
يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ
ﺖﺳا نآ يداﺪﺟا
.
ﻪﻧﻮﮔ A. tauschii
)
مﻮﻧژ ﺎﺑ
DD
(
ردﺪﻨﻗوﻦﻴﻟوﺮﭘناﺰﻴﻣﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ ﻪﻠﺣﺮﻣ
ﻞﮔ ﻫد ﻲ دﻮﺑارادار ؛
اﺬﻟ
ياﺮﺟا ترﻮﺻرد
ﺎﻣزآ ﻳ ﺶ ﺎﻫ ي ﺮﮕﻳد و رد ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ
ﻲﻜﺸﺧﺶﻨﺗ ﻂﻳاﺮﺷ
و ﺖﺳﺪﺑﻪﺠﻴﺘﻧ تﺎﺒﺛا ولﺎﻣﺮﻧ ﻂﻳاﺮﺷ
ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻳا زا هدﺎﻔﺘﺳا ،ﻖﻴﻘﺤﺗ ﻦﻳا رد هﺪﻣآ
ﺸﺣو يﺎﻫ
ﻲ
)
يداﺪﺟا
(
ﻲﻳارﺎﻛ ﺶﻳاﺰﻓاﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣﻲﺣﻼﺻا يﺎﻫرﺎﻛﺖﻬﺟ
لﺎﻘﺘﻧا و ﺮﻔﺴﻓ و ﻦﻫآ بﺬﺟ
نژ ﺎﻫ ي
ﻲﻜﺸﺧ ﻪﺑ ﻞﻤﺤﺘﻣ
ﻣ ﻲ ﺪﻨﻧاﻮﺗ ﺪﻧﺮﻴﮔراﺮﻗﻪﺟﻮﺗدرﻮﻣ
.
ﻞﻜﺷ 8 .
ناﺰﻴﻣﺮﺑمﺪﻨﮔﻒﻠﺘﺨﻣيﺎﻫﻪﻧﻮﮔوهﺮﻔﺴﻓدﻮﻛحﻮﻄﺳﻞﺑﺎﻘﺘﻣتاﺮﺛاﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣﻪﺴﻳﺎﻘﻣ
ﻫﻮﺑﺮﻛ ﻴ تارﺪ ﺎﻫ ي لﻮﻠﺤﻣ
)
مﺮﮔﺮﺑمﺮﮔﻲﻠﻴﻣ
و نز ﺮﺗ گﺮﺑ (
ﻪﻠﺣﺮﻣرد
ﻞﮔ ﻫد ﻲ .
هﺮﻔﺴﻓدﻮﻛﻒﻠﺘﺨﻣﺮﻳدﺎﻘﻣ
: 1
P
:
،ﺮﻔﺴﻓدﻮﻛدﺮﺑرﺎﻛمﺪﻋ
2
P
: دﺮﺑرﺎﻛ
150
ﺮﻔﺴﻓدﻮﻛرﺎﺘﻜﻫردمﺮﮔﻮﻠﻴﻛ
Fig 8. The mean comparison of interaction of P fertilizer levels and different species of wheat on Soluble carbohydrates rate (mg/g.leaf fresh weight) in flowering stage in different P rate: P1: Not application P fertilizer and P2: Application of 150 kg/ha P fertilizer.
ﻊﺑﺎﻨﻣ Ahmadabadi, M., Ahmadi Tehrani, P., Omidi, M., Davoodi, D., 2005. Studies on interspecific
caryotypic diversity in aegilops triuncialis in north-western Iran. Iranian Agric. Sci. J. 36(4), 969-977. [In Persian with English summary]
AliMohammadi, M., Rezai, A.M., Mirmohammadi Maibodi, S.A.M., 2009. Investigation some of physiological characteristics and yield in ten cultivar of bread wheat in two irrigation regimes. Iranian Agric. Sci. Tech. Natural Res. J. 48, 107-120. [In Persian with English summary]
Anjum, F., Yaseen, M., Rasool, E., Wahid, A., Anjum, S., 2003. Water stress in barley (HordeumvulgareL.) II. Effect on chemical composition and chlorophyll contents. Pak. J. Agri. Sci. 40(1-2), 41-49.
Babaian, M., Haidari, M., Ghanbari, A., 2009. Influence of drought stress and microelement spraing on physiological characteristics and nutrient absorption in sunflower (Helianthus
annus). Iranian Agric. Sci. J. 12(4), 377-391. [In Persian with English summary]
Bajji, M., Lutts, S., Kient, J.M., 2001. Water deficit effects on solute contribution to osmotic adjustment as a function of leaf ageing in three durum wheat (Triticum durum Defs.) cultivars performing differently in arid conditions.Plant Sci. 160, 669-681.
Batten, G.D., 1992. A review of phosphorus efficiency in wheat.Plant soil. 149, 163-168.
Blum, A. 1996. Crop responses to drought and the interpretation of adaptation. Plant Growth Reg. 20, 135-148.
Cakmak, I., 2000. Possible roles of zinc in protection plant cells from damage by reactive oxygen species. New Phytol. 146, 85-200.
Gahoonia, T.S., Nielsen, N.E., 1996. Variation in acquisition of soil Phosphorus among wheat and barley genotypes. Plant Soil. 178, 223-230.
Johnson, B.L., 1975. Identification of the apparent B-genome donor of wheat. Can. J. Cytol. 17, 21-39.
Kameli, A., Losel, D.M., 1993. Carbohydrates and water status in wheat plants under water stress.New Phytol. 125, 609-614.
Kardavani, P., 1988. Dry Region. Volum 1, Tehran University press. [In Persian]
Kuznetsov, Vi.V., Shevyakova, N.L., 1999. Proline under stress: Biological role metabolism and regulation.Russian J. Plant Physiol. 46(2), 274-287.
Mahon, D.J., 1983. Limitation to the use of physiological variability in plant breeding. Can. J. Plant Sci. 63, 11-21.
Malakooti, M.J., M. Ghaibi, 1997. Estimating rate of nutrient in strategic crops, Amoozesh Keshavarzi Press, Karaj.
Malakooti, M.J., 2005. Sustainable Agriculture and Yield Increment by optimum fertilizer utilization in Iran, 3rd Ed. Sana Press, Tehran, Iran. [In Persian]
Mariotti, M., Ercoli, L., Masoni, A., 1996. Spectral properties of iron deficient corn and sunflower leaves. Remot Sens. Environ. 58, 282-288.
Marschner, H., Cakmak, I., 1989. High light intensity enhances chlorosis in leaves of Zn, K and Mg deficient bean plants.J. Plant Physiol. 134, 308-315.
Martin, M., Micell, F., Morgan, J.A., Scalet, M., Zerbi, G., 1993. Synthesis of osmotically active substances in winter wheat leaves as related to drought resistance of different genotypes. J. Agron. Crop Sci. 171, 176–184
Mationn, M.A., Brown, J.H., Ferguson, H., 1989. Leaf water potential, relative water content and diffusive resistance as screening techniques for drought resistance in barley. Agron. J. 81, 100-105.
Mehrabi, A. A., 2007. Studies on phylogenetics and genetic diversity of Iran’s wild wheat by use of Diversity Arrays Technology DNA, PH.D. thesis, Plant Breading field molecular genetics, Faculty of Agriculture Tehran University, 91 pages. [In Persian with English summary]
Ramesh, S., Raghbir, S., Mohinder, S., 1999. Effect of phosphorus, Iron and FYM on yield and quality of sunflower.Ann. Agri. Bio. Res. 4 (2), 145-150.
Rengel, Z., 1995. Carbonic anhydrase activity in leaves of wheat genotypes differing in Zn efficiency. J. Plant. Physiol. 147, 251-256.
Sing, T.N., Paleg, L.G., Aspinol, D., 1983. Stress metabolism: III variation in response to water deficit in the barley plant.Aust. J. Biol. Sci. 26, 55-76.
Taliee, A., Haghparast, R., 1997. Report of influence different level nitrogen on yield and other nutrient (N, P, K) absorption in dryland suitable wheat cultivar. Kermanshah Agriculture Reaserch Center. No. 383. Kermanshah. Iran. 20page. [In Persian]
Vojdani, P., 1996. Importance of protection methods in natural origin and that’s role in protect and use from plant resources. Proceedings of 4th Iranian Crop Sciences Congress. Esfahan University. 554-573. [In Persian]
